ภัยพิบัติเขย่าเศรษฐกิจไทย "ประกัน" คุ้มครองแค่ 8% ในเอเชีย จับตาความเสี่ยงธุรกิจพุ่ง
ภัยพิบัติที่เกิดขึ้นบ่อยครั้งและรุนแรงขึ้น กำลังสร้างต้นทุนมหาศาลต่อประชาชน ภาคธุรกิจ และเศรษฐกิจไทย แต่ปัญหาสำคัญคือ ความเสียหายจำนวนมากยังไม่มีประกันภัยรองรับ ทำให้ผู้ประสบภัยต้องแบกรับภาระด้วยตัวเอง
ผลกระทบจากภัยพิบัติไม่ได้จำกัดอยู่เพียงบ้านเรือนหรือพื้นที่เกษตร แต่ยังทำให้โรงงานหยุดผลิต เส้นทางขนส่งถูกตัดขาด และห่วงโซ่อุปทานหยุดชะงัก ส่งผลกระทบต่อกิจกรรมทางเศรษฐกิจเป็นวงกว้าง
ธนาคารโลก (World Bank) ระบุว่า น้ำท่วมใหญ่ของไทยในปี 2554 สร้างความเสียหายถึง 46,500 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือเทียบเท่า 12.6% ของ GDP ไทยในปีนั้น
ภาคการผลิตได้รับผลกระทบราว 70% ของความเสียหายทั้งหมด ขณะที่ภาคเอกชนต้องแบกรับความเสียหายประมาณ 90% โดยเฉพาะอุตสาหกรรมรถยนต์และอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งได้รับผลกระทบจากการหยุดผลิตในนิคมอุตสาหกรรม และส่งต่อไปยังห่วงโซ่อุปทานทั่วโลก
ธนาคารโลกยังประเมินว่า หากประเทศไทยไม่เร่งปรับตัวรับมือภัยพิบัติ GDP ไทยในปี 2050 อาจต่ำกว่ากรณีฐาน 7–14% จากผลกระทบของน้ำท่วม ภัยแล้ง ความร้อน และการกัดเซาะชายฝั่ง
ความเสี่ยงดังกล่าวทำให้ธุรกิจต้องให้ความสำคัญกับการกระจายฐานผลิต การเตรียมเส้นทางขนส่งสำรอง และการวางแผนความต่อเนื่องทางธุรกิจมากขึ้น
Swiss Re ชี้เอเชียเสียหาย 6.5 หมื่นล้านดอลลาร์ แต่มีประกันคุ้มครองเพียง 8%
ข้อมูลจาก Swiss Re Institute ระบุว่า ภัยธรรมชาติในเอเชียปีที่ผ่านมา สร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจประมาณ 65,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ คิดเป็นราว 30% ของความเสียหายทั่วโลก
อย่างไรก็ตาม ความเสียหายที่มีประกันภัยรองรับอยู่ที่เพียง 5,200 ล้านดอลลาร์ ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยย้อนหลัง 10 ปี ซึ่งอยู่ที่ 11,500 ล้านดอลลาร์
นั่นหมายความว่า ความเสียหายจากภัยธรรมชาติในเอเชีย มีประกันคุ้มครองเพียง 8% ขณะที่อีก 92% ไม่มีประกันรองรับ
ช่องว่างดังกล่าวเรียกว่า Protection Gap หรือช่องว่างความคุ้มครอง ซึ่งสะท้อนว่าประชาชนและธุรกิจจำนวนมากยังขาดเครื่องมือทางการเงินสำหรับรองรับความเสียหายจากภัยพิบัติ
Swiss Re มองว่า ปัจจัยสำคัญมาจากข้อจำกัดด้านกำลังซื้อ การเข้าถึงประกันภัย ความตระหนักเรื่องความเสี่ยง และความพร้อมของระบบประกันภัย โดยเฉพาะประเทศกำลังพัฒนาในเอเชีย
สำหรับประเทศไทย ความเสี่ยงยังเพิ่มขึ้นตามการขยายตัวของเมือง โดยพื้นที่สิ่งปลูกสร้างเพิ่มขึ้น 43% ระหว่างปี 2003–2023 และ 55% ของพื้นที่สิ่งปลูกสร้างที่เพิ่มขึ้นอยู่ในเขตเสี่ยงน้ำท่วมจากแม่น้ำ
ขณะเดียวกัน ความเสียหายจากน้ำท่วมที่บริษัทประกันต้องรับผิดชอบในเอเชียเพิ่มขึ้นเฉลี่ยประมาณ 12% ต่อปี นับตั้งแต่ปี 1970 สูงกว่าภูมิภาคอื่นที่เพิ่มขึ้นประมาณ 6%
แนวโน้มนี้อาจทำให้บริษัทประกันต้องทบทวนการประเมินความเสี่ยง เบี้ยประกัน วงเงินคุ้มครอง และเงื่อนไขกรมธรรม์ให้สอดคล้องกับความเสี่ยงของแต่ละพื้นที่มากขึ้น
สรุปข่าว
ภัยพิบัติที่เกิดขึ้นบ่อยครั้งและรุนแรงขึ้น กำลังสร้างต้นทุนมหาศาลต่อประชาชน ภาคธุรกิจ และเศรษฐกิจไทย แต่ปัญหาสำคัญคือ ความเสียหายจำนวนมากยังไม่มีประกันภัยรองรับ ทำให้ผู้ประสบภัยต้องแบกรับภาระด้วยตัวเอง
ผลกระทบจากภัยพิบัติไม่ได้จำกัดอยู่เพียงบ้านเรือนหรือพื้นที่เกษตร แต่ยังทำให้โรงงานหยุดผลิต เส้นทางขนส่งถูกตัดขาด และห่วงโซ่อุปทานหยุดชะงัก ส่งผลกระทบต่อกิจกรรมทางเศรษฐกิจเป็นวงกว้าง
ธนาคารโลก (World Bank) ระบุว่า น้ำท่วมใหญ่ของไทยในปี 2554 สร้างความเสียหายถึง 46,500 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือเทียบเท่า 12.6% ของ GDP ไทยในปีนั้น
ภาคการผลิตได้รับผลกระทบราว 70% ของความเสียหายทั้งหมด ขณะที่ภาคเอกชนต้องแบกรับความเสียหายประมาณ 90% โดยเฉพาะอุตสาหกรรมรถยนต์และอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งได้รับผลกระทบจากการหยุดผลิตในนิคมอุตสาหกรรม และส่งต่อไปยังห่วงโซ่อุปทานทั่วโลก
ธนาคารโลกยังประเมินว่า หากประเทศไทยไม่เร่งปรับตัวรับมือภัยพิบัติ GDP ไทยในปี 2050 อาจต่ำกว่ากรณีฐาน 7–14% จากผลกระทบของน้ำท่วม ภัยแล้ง ความร้อน และการกัดเซาะชายฝั่ง
ความเสี่ยงดังกล่าวทำให้ธุรกิจต้องให้ความสำคัญกับการกระจายฐานผลิต การเตรียมเส้นทางขนส่งสำรอง และการวางแผนความต่อเนื่องทางธุรกิจมากขึ้น
Swiss Re ชี้เอเชียเสียหาย 6.5 หมื่นล้านดอลลาร์ แต่มีประกันคุ้มครองเพียง 8%
ข้อมูลจาก Swiss Re Institute ระบุว่า ภัยธรรมชาติในเอเชียปีที่ผ่านมา สร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจประมาณ 65,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ คิดเป็นราว 30% ของความเสียหายทั่วโลก
อย่างไรก็ตาม ความเสียหายที่มีประกันภัยรองรับอยู่ที่เพียง 5,200 ล้านดอลลาร์ ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยย้อนหลัง 10 ปี ซึ่งอยู่ที่ 11,500 ล้านดอลลาร์
นั่นหมายความว่า ความเสียหายจากภัยธรรมชาติในเอเชีย มีประกันคุ้มครองเพียง 8% ขณะที่อีก 92% ไม่มีประกันรองรับ
ช่องว่างดังกล่าวเรียกว่า Protection Gap หรือช่องว่างความคุ้มครอง ซึ่งสะท้อนว่าประชาชนและธุรกิจจำนวนมากยังขาดเครื่องมือทางการเงินสำหรับรองรับความเสียหายจากภัยพิบัติ
Swiss Re มองว่า ปัจจัยสำคัญมาจากข้อจำกัดด้านกำลังซื้อ การเข้าถึงประกันภัย ความตระหนักเรื่องความเสี่ยง และความพร้อมของระบบประกันภัย โดยเฉพาะประเทศกำลังพัฒนาในเอเชีย
สำหรับประเทศไทย ความเสี่ยงยังเพิ่มขึ้นตามการขยายตัวของเมือง โดยพื้นที่สิ่งปลูกสร้างเพิ่มขึ้น 43% ระหว่างปี 2003–2023 และ 55% ของพื้นที่สิ่งปลูกสร้างที่เพิ่มขึ้นอยู่ในเขตเสี่ยงน้ำท่วมจากแม่น้ำ
ขณะเดียวกัน ความเสียหายจากน้ำท่วมที่บริษัทประกันต้องรับผิดชอบในเอเชียเพิ่มขึ้นเฉลี่ยประมาณ 12% ต่อปี นับตั้งแต่ปี 1970 สูงกว่าภูมิภาคอื่นที่เพิ่มขึ้นประมาณ 6%
แนวโน้มนี้อาจทำให้บริษัทประกันต้องทบทวนการประเมินความเสี่ยง เบี้ยประกัน วงเงินคุ้มครอง และเงื่อนไขกรมธรรม์ให้สอดคล้องกับความเสี่ยงของแต่ละพื้นที่มากขึ้น
SCB EIC เปิด 3 ช่องทางน้ำท่วมกระทบธุรกิจ เสี่ยงฉุดเศรษฐกิจไทย
ศูนย์วิจัยเศรษฐกิจและธุรกิจ ธนาคารไทยพาณิชย์ (SCB EIC) ประเมินว่า น้ำท่วมส่งผลกระทบต่อธุรกิจผ่าน 3 ช่องทางสำคัญ
ช่องทางแรก กำลังซื้อและการใช้จ่ายลดลง เนื่องจากประชาชนเดินทางลำบาก รายได้ลดลง และต้องนำเงินไปซ่อมแซมทรัพย์สิน
น้ำท่วมช่วงเดือนกันยายนถึงตุลาคมกระทบครัวเรือนสะสมมากกว่า 1.48 ล้านครัวเรือน หรือประมาณ 6% ของครัวเรือนทั่วประเทศ และมีแรงงานได้รับผลกระทบมากกว่า 1.69 ล้านคน โดยเฉพาะแรงงานรายวันและแรงงานนอกระบบ
ธุรกิจค้าปลีก ร้านอาหาร การท่องเที่ยว อสังหาริมทรัพย์ และสินค้าคงทน จึงมีความเสี่ยงได้รับผลกระทบจากกำลังซื้อที่ชะลอตัว
ช่องทางที่สอง ระบบขนส่งและห่วงโซ่อุปทานหยุดชะงัก เมื่อเส้นทางขนส่งถูกตัดขาด วัตถุดิบไม่สามารถส่งถึงโรงงาน และสินค้าส่งมอบให้ลูกค้าไม่ได้ตามกำหนด
แม้โรงงานบางแห่งไม่ได้ถูกน้ำท่วมโดยตรง แต่ก็อาจต้องหยุดผลิตหากผู้ส่งวัตถุดิบหรือแรงงานไม่สามารถเข้าพื้นที่ได้
ช่องทางที่สาม ทรัพย์สินและสถานประกอบการเสียหาย ทำให้ธุรกิจต้องรับภาระค่าซ่อมแซมอาคาร เครื่องจักร สินค้าคงคลัง และค่าใช้จ่ายในการกลับมาเปิดดำเนินงาน
SCB EIC ประเมินในกรณีฐานว่า น้ำท่วมอาจทำให้เศรษฐกิจไทยปี 2569 ขยายตัวลดลงประมาณ 0.05–0.1 จุดเปอร์เซ็นต์
ธุรกิจขนาดกลางและขนาดย่อม หรือ SME มีความเปราะบางเป็นพิเศษ เนื่องจากมีเงินสำรองจำกัด หากรายได้หยุดชะงักแต่ยังต้องจ่ายค่าแรง ค่าเช่า และค่าซ่อมแซม อาจเกิดปัญหาสภาพคล่องตามมา
ผู้ประกอบการจึงควรเตรียมแผนสำรองด้านการผลิต การขนส่ง แหล่งวัตถุดิบ และเงินทุนฉุกเฉิน ควบคู่กับการพิจารณาประกันภัยที่เหมาะสมกับความเสี่ยงของกิจการ
ประกันภัยพิบัติแห่งชาติ คุ้มครองบ้านสูงสุด 100,000 บาท
รัฐบาลนำระบบประกันภัยพิบัติแห่งชาติมาช่วยลดภาระประชาชน โดยตามข้อมูลโครงการที่ระบุไว้ เริ่มให้ความคุ้มครองตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2569 ถึงวันที่ 1 ตุลาคม 2570 โดยประชาชนไม่ต้องสมัครหรือจ่ายเบี้ยประกันด้วยตัวเอง
โครงการมีเป้าหมายคุ้มครองที่อยู่อาศัยประมาณ 30 ล้านหลังคาเรือนทั่วประเทศ ครอบคลุมภัย 3 ประเภท ได้แก่ น้ำท่วม วาตภัย และแผ่นดินไหว
สำหรับกรณีน้ำท่วม จ่ายค่าสินไหมเบื้องต้น 10,000 บาทต่อครั้งต่อหลังคาเรือน และพิจารณาจ่ายเพิ่มตามความเสียหายจริงอีกไม่เกิน 90,000 บาท
ส่วนวาตภัยและแผ่นดินไหว จ่ายเบื้องต้น 5,000 บาท และพิจารณาจ่ายเพิ่มตามความเสียหายจริงอีกไม่เกิน 95,000 บาท
เท่ากับว่า ที่อยู่อาศัยได้รับความคุ้มครองสูงสุด 100,000 บาทต่อครั้งต่อหลังคาเรือน โดยจำนวนเงินที่ได้รับจริงขึ้นอยู่กับประเภทภัย ความเสียหาย และเงื่อนไขกรมธรรม์
ด้านความคุ้มครองบุคคล หากเสียชีวิตจากอุบัติเหตุที่เกิดจากภัยพิบัติตามเงื่อนไขโครงการ จะได้รับเงินสูงสุด 2 ล้านบาทต่อคน
ข้อมูลทำเนียบรัฐบาล ณ วันที่ 30 ตุลาคม ระบุว่า บริษัทประกันภัยอนุมัติวงเงินสินไหมทั่วประเทศแล้วกว่า 20 ล้านบาท และโอนถึงผู้ประสบภัยแล้วประมาณ 6 ล้านบาท
ในจำนวนดังกล่าว เป็นเงินกรณีเสียชีวิต 2 ราย รวม 4 ล้านบาท กรณีที่อยู่อาศัยเสียหายจากน้ำท่วม 198 ราย รวมเกือบ 2 ล้านบาท และกรณีวาตภัย 11 ราย รวม 55,000 บาท
สำหรับเหตุการณ์น้ำท่วมจังหวัดภูเก็ต มีผู้แจ้งเคลมแล้ว 236 กรณี แบ่งเป็นอำเภอกะทู้ 178 กรณี อำเภอเมืองภูเก็ต 50 กรณี และอำเภอถลาง 8 กรณี
แม้ระบบประกันภัยพิบัติแห่งชาติจะช่วยให้ครัวเรือนมีเงินก้อนแรกสำหรับซ่อมแซมบ้าน แต่ความคุ้มครองสูงสุด 100,000 บาทอาจไม่เพียงพอต่อความเสียหายทั้งหมด โดยเฉพาะบ้านมูลค่าสูง รถยนต์ เฟอร์นิเจอร์ และทรัพย์สินของภาคธุรกิจ
จึงยังมีความจำเป็นต้องพิจารณาความคุ้มครองเพิ่มเติมตามลักษณะทรัพย์สินและความเสี่ยงของแต่ละครัวเรือนหรือกิจการ
คปภ. เตือน 6 ความเสี่ยงใหม่ กดดันธุรกิจประกันภัย
สำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย (คปภ.) ระบุว่า โลกกำลังเผชิญความเสี่ยงสำคัญ 6 ด้าน ซึ่งมีความซับซ้อนและเชื่อมโยงกันมากขึ้น
- เศรษฐกิจและการเงินผันผวน เศรษฐกิจเติบโตช้า เงินเฟ้อ หนี้ครัวเรือน และดอกเบี้ย กระทบกำลังซื้อและความสามารถในการต่ออายุกรมธรรม์
- สังคมสูงวัยและค่ารักษาพยาบาลเพิ่มขึ้น โดยปี 2040 ผู้สูงอายุอาจมีสัดส่วนเกือบ 28% ของประชากรไทย เพิ่มความต้องการประกันสุขภาพและประกันบำนาญ
- การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและภัยพิบัติ ความเสียหายที่เพิ่มขึ้นกดดันค่าสินไหมและต้นทุนประกันภัยต่อ
- เทคโนโลยีและภัยไซเบอร์ ทั้งข้อมูลรั่วไหล มัลแวร์เรียกค่าไถ่ และการโจมตีระบบธุรกิจ
- AI และการฉ้อโกงประกันภัย การสร้างภาพ เสียง และหลักฐานปลอม เพิ่มความซับซ้อนในการตรวจสอบการเรียกร้องสินไหม
- ความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ กระทบต้นทุนพลังงาน การขนส่ง ห่วงโซ่อุปทาน และธุรกิจประกันภัยทางทะเลกับการบิน
ความเสี่ยงเหล่านี้ทำให้บริษัทประกันภัยต้องบริหารเงินกองทุนและสภาพคล่องให้เพียงพอ รวมถึงลงทุนด้านเทคโนโลยีเพื่อประเมินความเสี่ยงและตรวจสอบสินไหมได้แม่นยำขึ้น
ธุรกิจประกันภัยต้องแข่งขันด้วยความคุ้มครอง ไม่ใช่แค่ราคาเบี้ย
เมื่อภัยพิบัติและความเสี่ยงใหม่เพิ่มขึ้น การแข่งขันของธุรกิจประกันภัยจึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับราคาเบี้ยประกันเพียงอย่างเดียว แต่ยังรวมถึงความเหมาะสมของความคุ้มครอง ความสะดวกในการเข้าถึงบริการ และความรวดเร็วในการจ่ายสินไหม
สำหรับประชาชนและผู้ประกอบการ การมีประกันภัยที่เหมาะสมช่วยลดภาระทางการเงินเมื่อเกิดเหตุไม่คาดคิด แต่ต้องตรวจสอบวงเงิน ข้อยกเว้น และเงื่อนไขให้ตรงกับความเสี่ยงจริง
ขณะที่ภาครัฐและธุรกิจประกันภัยต้องร่วมกันลดช่องว่างความคุ้มครอง โดยเฉพาะบ้านเรือน รถยนต์ สุขภาพ และธุรกิจขนาดเล็ก ซึ่งอาจยังมีความสามารถรับภาระความเสียหายได้จำกัด
โจทย์สำคัญของตลาดประกันภัยไทยจึงไม่ใช่เพียงการเพิ่มจำนวนกรมธรรม์ แต่คือการทำให้ประชาชนและธุรกิจได้รับความคุ้มครองที่เพียงพอ และเข้าถึงเงินชดเชยได้จริงเมื่อเกิดภัยพิบัติ
- บทเรียนจากยุโรป! รัฐ-ธปท. ยกระดับตั้งรับการโจมตีทางไซเบอร์ - รับมือภัยคุกคาม
- ประกันภัยพิบัติแห่งชาติ อนุมัติสินไหมกว่า 56 ล้าน เร่งเยียวยาตามสิทธิอย่างทั่วถึง
- คปภ. แนะเคลมประกันน้ำท่วม แจ้งบริษัท–เก็บหลักฐาน ชัดเจน จ่ายสินไหมใน 7 วัน
- “ระบบประกันภัยพิบัติแห่งชาติ” คุ้มครองอุทกภัย วาตภัย แผ่นดินไหว
- เดินหน้าประกันภัยพิบัติแห่งชาติ คุ้มครอง 30 ล้านหลัง สูงสุด 1 แสนบาท
ที่มาข้อมูล : • ธนาคารโลก (World Bank) • Swiss Re Institute • SCB EIC • ทำเนียบรัฐบาล • สำนักงาน คปภ.
ที่มารูปภาพ : chatgpt
