ทำไมต้องนำประกันสังคม ออกจากระบบราชการ ? เปิดแนวคิด เหตุผล และข้อคัดค้านจากรัฐบาล

Share on Line Share on Facebook Share on X
ทำไมต้องนำประกันสังคม ออกจากระบบราชการ ?  เปิดแนวคิด เหตุผล  และข้อคัดค้านจากรัฐบาล

ประกันสังคมควรออกจากราชการหรือไม่ ? คุณคิดเห็นอย่างไร หลังเมื่อวานนี้ (18 กันยายนที่ผ่านมา) รัฐสภา ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ได้มีการพิจารณาวาระร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคม รวมถึงมีการถกเถียงว่า ควรปฏิรูปด้วยการนำออกจากราชการ และฝั่งที่มองว่าเป็นการเปิดทางให้การเมืองเข้าแทรกแซง 

ผลการโหวตของรัฐสภานั้น 4 ใน 5 ร่าง ได้รับการโหวตเห็นชอบ มีเพียงร่างเดียวที่ถูกตีตก คือร่างที่ถูกเสนอโดย น.ส.รักชนก ศรีนอก ส.ส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ที่หนึ่งในใจความสำคัญนั้น คือการนำประกันสังคมออกจากระบบราชการ 

จริงๆ แล้ว ข้อเรียกร้องให้ปฏิรูปสำนักงานประกันสังคม ไม่ใช่เรื่องใหม่ โดยเฉพาะข้อเสนอศึกษาความเป็นไปได้ในการออกนอกระบบราชการเพื่อปฏิรูปองค์กรซ้ำอีกครั้ง มีมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2551 และ 2559 แต่การปฏิรูปก็ถูกชะลอเรื่อยมา 

สำหรับเหตุผล และข้อเสนอให้สำนักงานประกันสังคม ออกจากระบบราชการ นั้น มาจากปัจจัยส่วนนึงของข้อจำกัดโครงสร้าง ที่ถือเป็นหน่วยงานราชการสังกัดกระทรวงแรงงาน ซึ่งเน้นทำตามระเบียบและขั้นตอนมากกว่าความสัมฤทธิผล ส่งผลให้การบริหารจัดการกองทุนมูลค่ากว่า 2.9 ล้านล้านบาท ขาดความคล่องตัว ขาดความโปร่งใส และเสี่ยงต่อการถูกแทรกแซงทางการเมือง รวมทั้งไม่สอดคล้องกับภารกิจที่ขยายตัวดูแลผู้ประกันตนกว่า 24 ล้านคน จึงเกิดข้อเสนอให้ปรับเปลี่ยนเป็นองค์กรอิสระที่บริหารงานโดยมืออาชีพเพื่อความยั่งยืนระยะยาว

สรุปข่าว

แนวคิดการนำสำนักงานประกันสังคม (สปส.) ออกจากระบบราชการ เกิดจากข้อจำกัดของโครงสร้างเดิมที่เป็นหน่วยงานราชการสังกัดกระทรวงแรงงาน ซึ่งเน้นทำตามระเบียบและขั้นตอน แต่ถึงอย่างนั้น ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎรเมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2569 ที่ประชุมได้พิจารณาร่าง พ.ร.บ. ประกันสังคม รวม 5 ฉบับ ผลปรากฏว่า สภามีมติ "ไม่รับหลักการ" ร่างฉบับของ น.ส.รักชนก ส่งผลให้แนวคิดการแยก สปส. ออกนอกระบบราชการตามร่างนี้ถูกตีตกไปในชั้นสภา

ประกันสังคมควรออกจากราชการหรือไม่ ? คุณคิดเห็นอย่างไร หลังเมื่อวานนี้ (18 กันยายนที่ผ่านมา) รัฐสภา ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ได้มีการพิจารณาวาระร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคม รวมถึงมีการถกเถียงว่า ควรปฏิรูปด้วยการนำออกจากราชการ และฝั่งที่มองว่าเป็นการเปิดทางให้การเมืองเข้าแทรกแซง 

ผลการโหวตของรัฐสภานั้น 4 ใน 5 ร่าง ได้รับการโหวตเห็นชอบ มีเพียงร่างเดียวที่ถูกตีตก คือร่างที่ถูกเสนอโดย น.ส.รักชนก ศรีนอก ส.ส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ที่หนึ่งในใจความสำคัญนั้น คือการนำประกันสังคมออกจากระบบราชการ 

จริงๆ แล้ว ข้อเรียกร้องให้ปฏิรูปสำนักงานประกันสังคม ไม่ใช่เรื่องใหม่ โดยเฉพาะข้อเสนอศึกษาความเป็นไปได้ในการออกนอกระบบราชการเพื่อปฏิรูปองค์กรซ้ำอีกครั้ง มีมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2551 และ 2559 แต่การปฏิรูปก็ถูกชะลอเรื่อยมา 

สำหรับเหตุผล และข้อเสนอให้สำนักงานประกันสังคม ออกจากระบบราชการ นั้น มาจากปัจจัยส่วนนึงของข้อจำกัดโครงสร้าง ที่ถือเป็นหน่วยงานราชการสังกัดกระทรวงแรงงาน ซึ่งเน้นทำตามระเบียบและขั้นตอนมากกว่าความสัมฤทธิผล ส่งผลให้การบริหารจัดการกองทุนมูลค่ากว่า 2.9 ล้านล้านบาท ขาดความคล่องตัว ขาดความโปร่งใส และเสี่ยงต่อการถูกแทรกแซงทางการเมือง รวมทั้งไม่สอดคล้องกับภารกิจที่ขยายตัวดูแลผู้ประกันตนกว่า 24 ล้านคน จึงเกิดข้อเสนอให้ปรับเปลี่ยนเป็นองค์กรอิสระที่บริหารงานโดยมืออาชีพเพื่อความยั่งยืนระยะยาว

แต่แนวคิดนี้ ไม่สามารถโน้มน้าวเสียงส่วนใหญ่ในสภาได้ หลัง 4 ใน 5 ร่าง ได้รับการโหวตเห็นชอบ มีเพียงร่างเดียวที่ถูกตีตก ไม่รับหลักการ ด้วยคะแนน ไม่เห็นด้วย 302 ต่อ 133 เสียง คือร่างที่ถูกเสนอโดย น.ส.รักชนก ศรีนอก ส.ส.พรรคประชาชน 

สาระสำคัญของร่างกฎหมายฉบับที่เสนอโดย น.ส.รักชนก ถือเป็นร่างเดียวที่เสนอแก้ไขโครงสร้างองค์กรอย่างถอนรากถอนโคน โดยมีสาระสำคัญ คือ 

  • เปลี่ยนสถานะองค์กร กำหนดให้สำนักงานประกันสังคมเป็นนิติบุคคล มีสถานะเป็น "หน่วยงานของรัฐที่มีรูปแบบพิเศษ" ไม่ใช่ส่วนราชการและไม่ใช่รัฐวิสาหกิจ เพื่อเพิ่มความเป็นอิสระและความคล่องตัวในการบริหารจัดการ

  • ปรับลดจำนวนกรรมการรประกันสังคมจาก 21 คน เหลือ 13 คน ประกอบด้วยตัวแทนราชการ 3 คน ฝ่ายลูกจ้าง 4 คน และฝ่ายนายจ้าง 4 คน โดยกรรมการทั้ง 11 คนนี้จะร่วมกันสรรหาประธานและเลขาธิการ

  • ยกระดับธรรมาภิบาลและความโปร่งใส ซึ่งกำหนดให้กรรมการประกันสังคมต้องแสดงบัญชีทรัพย์สินและหนี้สินต่อ ป.ป.ช. พร้อมเปิดช่องให้ผู้ประกันตนไม่น้อยกว่า 20,000 รายชื่อ มีสิทธิเข้าชื่อเสนอถอดถอนกรรมการได้

  • ขยายสิทธิประโยชน์ครอบคลุมลูกจ้างชั่วคราวส่วนราชการ คนทำงานบ้าน และแรงงานนอกระบบ รวมถึงปรับปรุงเงื่อนไขการรับประโยชน์ทดแทนชราภาพและว่างงานให้เป็นธรรมยิ่งขึ้น

นายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รมว.แรงงาน ชี้แจงประเด็นในสภา ต่อข้อเสนอให้นำสำนักงานประกันสังคมออกจากระบบราชการ โดยมองว่า กังวลว่า บอร์ดประกันสังคมอาจเชื่อมโยงกับการเมือง และกลายเป็นการเปิดช่องให้กลุ่มคนเข้ามากำกับแทรกแซงเต็มรูปแบบได้ 

ขณะที่ นายสหวัต คุ้มคง ส.ส.ชลบุรี พรรคประชาชน ที่เสนอ ร่าง พ.ร.บ.อีกฉบับเช่นกัน ก็ยืนยันหลังประชุมสภาว่า มีกลไกกำหนด และกำกับการดำเนินงานเพื่อให้เกิดการตรวจสอบ ไม่เกิดการผูกขาดจากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งในบอร์ด

แต่ถึงแม้ว่า ร่างนี้จะถูกตีตกไปแล้ว กลุ่มประกันสังคมก้าวหน้า ที่ชนะการเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคมในรอบนี้ ก็ได้ชวนประชาชน เข้าชื่อ 10,000 ชื่อ เพื่อเสนอร่างพ.ร.บ. เพื่อปฏิรูปประกันสังคม ซึ่งใจความส่วนใหญ่คล้ายกับ ร่างของรักชนก โดยเฉพาะประเด็น ให้สำนักงานประกันสังคม ออกจากราชการ และเป็นนิติบุคคลด้วย 

ที่มาข้อมูล : รัฐสภา, iLaw, ประกันสังคมก้าวหน้า

ที่มารูปภาพ : Thai News Pix