“Online Grooming” จากเพื่อนสู่ภัยอาชญากรรม กับดักออนไลน์ที่เด็กไม่ทันตั้งตัว

สำนักงานตำรวจแห่งชาติ รายงานว่า ปี 2567 มีคดีล่วงละเมิดทางเพศเด็กผ่านอินเทอร์เน็ต 346 คดี เพิ่มขึ้น 3.8 เท่าจากปี 2562 และเด็กอายุ 8-14 ปี เป็นกลุ่มที่ตกเป็นเหยื่อมากที่สุด 

ขณะที่มูลนิธิกระจกเงาพบว่า ในปี 2568 มีกรณีเด็กหาย ที่เกี่ยวข้องกับแก๊งสแกมเมอร์ 19 คน เพิ่มขึ้นจาก 11 คน ในปี 2567 สะท้อนว่า ภัยออนไลน์อาจไม่ได้จบลงบนหน้าจอ แต่สามารถนำไปสู่ความเสียหายและอันตรายที่เกิดขึ้นกับเด็กในชีวิตจริง

ที่น่ากังวลยิ่งกว่าคือ แม้เด็กจะรู้ว่าการพูดคุยหรือพบคนแปลกหน้าทางออนไลน์มีความเสี่ยง แต่ความรู้ไม่ได้แปลว่าจะนำไปสู่พฤติกรรมที่ปลอดภัยเสมอไป

รายงาน Disrupting Harm in Thailand พบว่า เด็ก 58% รู้ว่าการเผยข้อมูลส่วนตัวให้คนแปลกหน้าทางออนไลน์เสี่ยงมาก แต่ในจำนวนนี้ 47% ให้ข้อมูลดังกล่าว และ 10% เคยนัดพบบุคคลที่รู้จักครั้งแรกผ่านอินเทอร์เน็ต 

หลายประเทศเริ่มปรับแนวทางคุ้มครองเด็กจากการล่อลวงออนไลน์ จากเดิมที่เน้นให้เด็กและผู้ปกครองระมัดระวัง สู่การกำหนดให้แพลตฟอร์มร่วมรับผิดชอบ ผ่านการตรวจสอบอายุ ประเมินความเสี่ยง และออกแบบบริการให้ปลอดภัยสำหรับเด็ก พร้อมนำ AI มาวิเคราะห์บทสนทนา ตรวจจับ และสกัดกั้นพฤติกรรมเสี่ยงที่อาจนำไปสู่การล่อลวง  

สำหรับไทยเริ่มมีการขับเคลื่อนมาตรการเพื่อยกระดับการคุ้มครองเด็ก เช่น การนำหลัก Duty of Care มาใช้กำหนดหน้าที่แพลตฟอร์มในการป้องกันและลดความเสี่ยงต่อเด็กและเยาวชน