จากการแกล้ง สู่บาดแผล ปัญหา "บูลลี่" ที่ไม่ควรมองข้าม

การ "บูลลี่" ไม่ใช่แค่เรื่องเด็กๆ การแก้ปัญหาต้องเริ่มจากทุกคน

การป้องกันการบูลลี่ไม่ควรเป็นหน้าที่ของผู้ถูกกระทำเพียงฝ่ายเดียว โรงเรียนควรมีกฎและช่องทางแจ้งเหตุที่ชัดเจน พร้อมรับฟังนักเรียนอย่างจริงจัง และจัดการกับเหตุการณ์อย่างเหมาะสมโดยคำนึงถึงความปลอดภัยของทุกฝ่าย

ครูและผู้ปกครองเองก็มีบทบาทสำคัญในการสังเกตการเปลี่ยนแปลงของเด็ก เปิดโอกาสให้พูดคุยโดยไม่ตัดสิน และช่วยให้เด็กเข้าใจว่าการขอความช่วยเหลือไม่ใช่เรื่องน่าอาย

ที่สำคัญ เพื่อนนักเรียนซึ่งเป็นผู้พบเห็นเหตุการณ์สามารถช่วยหยุดวงจรการบูลลี่ได้ ไม่สนับสนุนการล้อเลียน ไม่ร่วมแชร์เนื้อหาที่ทำให้ผู้อื่นเสียหาย และกล้าที่จะบอกครูหรือผู้ใหญ่เมื่อเห็นเหตุการณ์ที่ไม่เหมาะสม

การบูลลี่อาจเริ่มต้นจากคำพูดเพียงไม่กี่คำ แต่ผลกระทบที่เกิดขึ้นอาจยาวนานกว่าที่ผู้พูดคาดคิด โรงเรียนที่ปลอดภัยจึงไม่ใช่โรงเรียนที่ไม่มีความแตกต่าง แต่คือโรงเรียนที่ทุกคนสามารถเป็นตัวของตัวเองได้โดยไม่ต้องกลัวว่าจะถูกทำร้ายหรือดูถูก

แนวทางการป้องกันการกลั่นแกล้ง (Bullying) ในโรงเรียน

เพจเฟซบุ๊ก สภาการศึกษา เคยให้ข้อมูลดังนี้ ปัญหาการกลั่นแกล้ง (Bullying) ถือเป็นปัญหาสังคมที่ทวีความรุนแรงมากขึ้นทุกวัน โดยเฉพาะการกลั่นแกล้งในเด็กและเยาวชนที่เกิดขึ้นในรั้วโรงเรียน ซึ่งมักจะส่งผลระยะยาวต่อตัวเด็กทั้งทางร่างกายและจิตใจ 

หน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องจึงต้องเร่งหามาตรการป้องกัน และแก้ปัญหาดังกล่าวอย่างเร่งด่วน หนึ่งในมาตรการหลักในการป้องกันการกลั่นแกล้งในโรงเรียน คือ การสร้างบรรยากาศเชิงบวกในโรงเรียน ซึ่งต้องอาศัยความร่วมมือจากผู้บริหาร ครู และผู้ปกครอง 

โดยมีแนวทางดังต่อไปนี้ 

1. ปลูกฝังความเมตตาและความเห็นอกเห็นใจต่อผู้อื่น โดยการจัดกิจกรรมที่ส่งเสริมการเรียนรู้ทางอารมณ์และสังคม เช่น การบริหารจัดการอารมณ์ การเข้าใจตนเองและผู้อื่น เป็นต้น

2. สร้างความรู้สึกเชื่อมโยงเป็นสังคมเดียวกัน โดยส่งเสริมบรรยากาศความเป็นสังคมในห้องเรียน/โรงเรียน ผ่านกิจกรรมที่ทำให้เด็กได้ใกล้ชิด เชื่อมโยงเป็นกลุ่มเดียวกัน

3. ให้รางวัลสำหรับพฤติกรรมเชิงบวก เพื่อให้เด็กรู้ว่าไม่ได้มีแค่การกลั่นแกล้งที่จะได้รับความสนใจและพฤติกรรมเชิงบวกจะได้รับความสนใจเช่นกัน และเป็นความสนใจที่มาพร้อมรางวัล

4. การสื่อสารอย่างเปิดเผย โดยส่งเสริมความสัมพันธ์เชิงบวกของเด็กและผู้ใหญ่ในชุมชน เพื่อให้เด็กเชื่อใจ และไว้วางใจจนสามารถสื่อสารได้อย่างเปิดเผย ด้วยการระบายความรู้สึกต่าง ๆ ให้ผู้ใหญ่ฟัง

5. สังเกตพฤติกรรมและสัญญาณเตือน โดยสังเกตความเป็นไปในชั้นห้องเรียน/โรงเรียนอย่างสม่ำเสมอ รวมทั้งสังเกตสัญญาณเตือนและพฤติกรรมบ่งชี้การกลั่นแกล้ง และหยุดพฤติกรรมเหล่านั้นก่อนที่จะพัฒนาไปสู่การกลั่นแกล้ง

6. แก้ปัญหาด้วยสันติวิธี โดยใช้งานศิลปะช่วยในการสะท้อนอารมณ์และความคิดของผู้กลั่นแกล้งเน้นแก้พฤติกรรมการกลั่นแกล้ง มากกว่าการลงโทษหรือดุด่า ซึ่งจะเป็นการเพิ่มความโกรธและเกลียดชัง

7. ตั้งกฎที่ชัดเจนเพื่อป้องกันการกลั่นแกล้ง โดยตั้งกฎระเบียบของห้องเรียน/โรงเรียนที่ชัดเจน ซึ่งควรจะเป็นข้อความในเชิงบวก ครอบคลุมสถานการณ์ที่หลากหลาย และเหมาะสมกับแต่ละช่วงวัย