ปม "บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ" เผยพิรุธ คนจนหลายหมื่น ถูกทุนเทา-มิจฉาชีพ สวมชื่อถือหุ้น-จดทะเบียนบริษัท

ต่อมา วันที่ 21 กรกฎาคม เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เปิดเผยว่า จากการคัดกรองรอบนี้ พบการนำชื่อประชาชนไปจดทะเบียนเป็นกรรมการบริษัท โดยเจ้าตัวไม่รู้ตัวหลายหมื่นราย รวมถึงถูกหลอกเอาชื่อไปเปิดบัญชีซื้อขายหลักทรัพย์ด้วย

หลายหมื่นคนนี้ เชื่อว่าอยู่ในกลุ่มคน 139,804 คนทั่วประเทศ ตามที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้าเปิดเผยออกมาว่า ลงทะเบียนตรวจสอบสิทธิบัตรสวัสดิการแห่งรัฐแล้ว กลับพบว่า มีรายชื่อเป็นหุ้นส่วนในห้างหุ้นส่วน 41,007 ราย และมีรายชื่อเป็นกรรมการและผู้ถือหุ้นในบริษัทจำกัด 98,797 ราย

แต่ 20,000-30,000 รายชื่อ เชื่อว่า ถูกหลอกสวมชื่อ โดยมิจฉาชีพหรือทุนเทา แล้วคนพวกนี้ เอาชื่อคนไทยรายได้น้อยไปทำอะไร

รูปแบบที่พบมีหลายแบบ ทั้งเอาชื่อไปเป็นกรรมการบริษัท เอาไปเปิดบัญชีซื้อหุ้นเพื่อลดหย่อนภาษี ใช้เป็นนอมินีของบริษัท ไปจนถึงแอบอ้างว่าเป็นลูกจ้างที่มีเงินเดือน ทั้งที่ไม่เคยทำงานกับบริษัทนั้น โดยบางกรณีเกี่ยวข้องกับธุรกิจที่เข้าข่ายกลุ่มทุนสีเทา

แล้วทำไมถึงกระทบสิทธิ เพราะเมื่อระบบเชื่อมโยงข้อมูลข้ามหน่วยงาน ชื่อที่ถูกสวมไว้จะถูกตีความว่าคนคนนั้นมีทรัพย์สินเกินเงื่อนไขทันที ซึ่ง รมว.คลัง ยอมรับว่า ไทยยังไม่มีระบบฐานข้อมูลที่ทันสมัยพอ และฐานข้อมูลชุดนี้ไม่ได้ปรับปรุงมานานกว่า 4 ถึง 5 ปี

ทางแก้ที่ประกาศออกมา คือกระทรวงการคลังจะประสานกระทรวงมหาดไทย ให้ฝ่ายปกครอง นายอำเภอ และท้องถิ่น ลงพื้นที่ตรวจสอบข้อเท็จจริง 

ใครที่ถูกเอาชื่อไปใช้โดยไม่ยินยอม ยื่นคำร้องขอทบทวนสิทธิได้ โดยพิจารณาเป็นรายกรณี พร้อมตั้งศูนย์ One Stop Service และยืนยันว่าจะเอาผิดมิจฉาชีพอย่างเด็ดขาด

ด้านสิริพงศ์ อังคสกุลเกียรติ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม เปิดเผยวันเดียวกันว่า นายกรัฐมนตรีสั่งการในที่ประชุมคณะรัฐมนตรี ให้ขยายเวลายื่นอุทธรณ์ ให้มหาดไทยจัดพื้นที่รับอุทธรณ์และส่งหน่วยเคลื่อนที่ลงหมู่บ้าน 

รวมถึงยกเว้นค่าธรรมเนียมตรวจสอบสิทธิการครอบครองรถ ขณะที่กระทรวงการคลังขอชะลอการโยกรายชื่อผู้ไม่ได้สิทธิ 6 ล้านราย ไปโครงการไทยช่วยไทยพลัสก่อน ทั้งหมดจะเสนอเข้า ครม. อีกครั้งวันที่ 27 กรกฎาคม

อีกด้านหนึ่ง การคัดกรองรอบนี้ทำให้พบคนจนที่เคยตกสำรวจ ไม่เคยได้รับสิทธิมาก่อน เพิ่มขึ้นกว่า 2.3 ล้านคน และรัฐยืนยันว่าสวัสดิการอื่นกว่า 72 ประเภท ทั้งเบี้ยผู้สูงอายุและเบี้ยความพิการ ยังได้รับตามปกติ 

สุดท้ายแล้ว โจทย์ของเรื่องนี้อาจไม่ใช่แค่เกณฑ์เข้มหรือหลวม แต่คือชื่อและบัตรประชาชนของคนธรรมดา ถูกใครเอาไปใช้บ้างโดยไม่รู้ตัว และรัฐจะตามคืนความเป็นธรรมได้ทันหรือไม่