บอร์ด NVIDIA ถกปลด เจนเซน หวง พ้นซีอีโอ เซ่นปมความมั่นคงสหรัฐฯ

ชิปเกมสู่ผู้สร้างรากฐานอุตสาหกรรม AI

หากเราย้อนกลับไปในปี 1993 บริษัท NVIDIA มีจุดเริ่มต้นจากการนัดพบกันที่ร้านอาหาร Denny’s ของผู้ที่จะกลายเป็นหัวเรือใหญ่ของบริษัท 3 คนสำคัญ ได้แก่ เจนเซน หวง, คริส มาลาคอฟสกี และเคอร์ติส พรีม โดยมีเป้าหมายก่อตั้งบริษัทเพื่อพัฒนาชิปประมวลผลกราฟิก 3 มิติ สำหรับตลาดวิดีโอเกมและคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล ก่อนจะก่อตั้ง NVIDIA อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 5 เมษายน 1993

ก่อนที่บริษัทจะประสบความสำเร็จครั้งสำคัญในปี 1999 จากการเปิดตัวหน่วยประมวลผลกราฟิก หรือ GPU ซึ่งช่วยให้คอมพิวเตอร์สามารถประมวลผลภาพสามมิติได้อย่างมีประสิทธิภาพ และกลายเป็นรากฐานสำคัญของธุรกิจบริษัทในเวลาต่อมา 

แต่จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในปี 2006 เมื่อ NVIDIA เปิดตัวแพลตฟอร์ม CUDA ที่ช่วยให้นักพัฒนาสามารถนำ GPU ไปใช้ประมวลผลงานอื่นนอกเหนือจากกราฟิก เช่น การคำนวณทางวิทยาศาสตร์และการฝึก AI 

แม้ช่วงแรกตลาดยังไม่เห็นศักยภาพทั้งหมดของเทคโนโลยีนี้ แต่ในปี 2012 GPU ของบริษัท NVIDIA มีบทบาทสำคัญต่อความสำเร็จของ AlexNet ระบบ AI สำหรับจดจำภาพ ซึ่งเป็นหนึ่งในก้าวสำคัญที่ช่วยผลักดันการเติบโตของเทคโนโลยี Deep Learning และต่อยอดไปสู่การพัฒนา Generative AI ในปัจจุบัน  

หลังจากนั้น NVIDIA เปลี่ยนสถานะจากบริษัทผลิตชิปเกมไปสู่ผู้พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานสำหรับ AI ระดับโลก โดยรายได้ประจำปีงบประมาณ 2026 ของบริษัทอยู่ที่ 215,900 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือ 7 ล้านล้านบาท มีพนักงานมากกว่า 42,000 คนทั่วโลก

วิกฤตความสัมพันธ์ส่วนตัวที่กลายเป็นประเด็นความมั่นคง

ทุกอย่างเป็นไปอย่างราบรื่นเหมือนเส้นทางความสำเร็จได้ถูกกำหนดไว้แล้ว แต่ในช่วงต้นเดือนพฤศจิกายน สถานการณ์เปลี่ยนไปหลังมีรายงานว่าเจนเซน หวง มีความสัมพันธ์ส่วนตัวกับนักธุรกิจหญิงที่ถูกหน่วยข่าวกรองสหรัฐฯ สงสัยว่าเกี่ยวข้องกับการรวบรวมข้อมูลให้จีน 

โดยข้อกล่าวหาดังกล่าวเชื่อมโยงกับความกังวลเรื่องการส่งออกชิป AI ขั้นสูง ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่สหรัฐฯ ควบคุมอย่างเข้มงวด หวงยอมรับว่าตนมีความสัมพันธ์นอกสมรส แต่ยังไม่มีข้อสรุปจากการสอบสวนว่าเขามีส่วนเกี่ยวข้องกับการจารกรรมหรือการเปิดเผยความลับของบริษัท 

ต่อมาในวันที่ 8 พฤศจิกายน บริษัท NVIDIA ได้ประกาศแต่งตั้งคณะกรรมการอิสระพร้อมที่ปรึกษากฎหมายภายนอกเพื่อตรวจสอบเรื่องนี้ โดยระบุว่ายังไม่มีเหตุให้เชื่อว่าความมั่นคงของสหรัฐฯ หรือข้อมูลลับของบริษัทถูกละเมิด พร้อมยืนยันความเชื่อมั่นต่อหวงและทีมผู้บริหารในขณะนั้น

ในขณะที่รัฐบาลจีนปฏิเสธข้อกล่าวหาเรื่องการจารกรรมดังกล่าว โดยในวันที่ 9 พฤศจิกายนที่ผ่านมา กัว เจียคุน โฆษกกระทรวงการต่างประเทศจีน ปฏิเสธข้อกล่าวหาเรื่องการสอดแนมของจีน ทั้งหมดไม่เป็นความจริง รัฐบาลจีนไม่เคยใช้วิธีการดังกล่าว 

สร้างบริษัทมากับมือ แต่ไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีใครปลดได้

ประเด็นที่น่าสนใจ คือ แม้เจนเซน หวง จะเป็นผู้ร่วมก่อตั้งและบริหาร NVIDIA มาตั้งแต่วันแรก แต่เขาถือหุ้นบริษัทประมาณ 3.6% เท่านั้น และไม่มีโครงสร้างหุ้นที่ให้อำนาจออกเสียงพิเศษเพื่อควบคุมบริษัทเพียงลำพัง 

โดยภายใต้ข้อบังคับของ NVIDIA คณะกรรมการ 11 คนสามารถลงมติปลดซีอีโอด้วยเสียงข้างมากได้ แม้ไม่มีการระบุความผิดก็ตาม นั่นหมายความว่าอำนาจในการตัดสินใจขั้นสุดท้ายไม่ได้อยู่ที่ผู้ก่อตั้ง แต่อยู่ที่คณะกรรมการซึ่งมีหน้าที่กำกับดูแลบริษัทเพื่อประโยชน์ของผู้ถือหุ้น
 
อย่างไรก็ตาม การปลดเจนเซน หวง ไม่ใช่เรื่องที่ทำได้ง่าย เพราะบริษัท NVIDIA มีโครงสร้างบริหารที่แตกต่างจากบริษัทขนาดใหญ่ทั่วไป โดยผู้บริหารหลายสิบคนรายงานตรงต่อเขา และยังไม่มีการประกาศผู้สืบทอดตำแหน่งอย่างชัดเจน 

โดยนิตยสารฟอร์จูน (Fortune) วิเคราะห์ว่า "คณะกรรมการอาจเลือกจำกัดอำนาจของหวง เพิ่มกลไกตรวจสอบ และแต่งตั้งผู้บริหารลำดับรองให้มีบทบาทชัดเจนขึ้น แทนการปลดทันที" ในขณะที่ผู้เชี่ยวชาญบางส่วนตั้งคำถามว่าคณะกรรมการซึ่งทำงานร่วมกับหวงมาหลาย 10 ปี จะสามารถตรวจสอบผู้ก่อตั้งได้อย่างเป็นอิสระเพียงใด 

หลังจากนี้ต้องติดตามว่าคณะกรรมการ NVIDIA จะตัดสินใจอย่างไรต่ออนาคตของเจนเซน หวง เพราะหากเขาต้องพ้นจากตำแหน่งซีอีโอจริง อาจกลายเป็นหนึ่งในเหตุการณ์สำคัญของอุตสาหกรรมเทคโนโลยีโลก  เนื่องจากเจนเซน หวง ไม่เพียงเป็นผู้ร่วมก่อตั้งบริษัท แต่ยังเป็นบุคคลสำคัญในการกำหนดทิศทางเทคโนโลยีและสร้างความสัมพันธ์กับลูกค้ารายใหญ่มานานกว่า 33 ปี