“ดร.ณัฐวุฒิ” ชี้บาร์โค้ดบัตรเลือกตั้ง ไม่กระทบหลักลงคะแนนลับ

“ออกเสียงโดยตรงและลับ” หัวใจของข้อถกเถียง

ดร.ณัฐวุฒิอธิบายว่า คำว่า “ออกเสียงโดยตรง” หมายถึง ผู้มีสิทธิเลือกตั้งต้องลงคะแนนด้วยตนเอง ส่วน “ออกเสียงโดยลับ” หมายถึง บุคคลอื่นต้องไม่สามารถทราบหรือตรวจสอบได้ว่า ผู้มีสิทธิแต่ละรายเลือกผู้สมัครหรือพรรคการเมืองใด

ในกระบวนการเลือกตั้ง ผู้มีสิทธิต้องแสดงตน ลงชื่อรับบัตร ก่อนเข้าคูหาเพื่อทำเครื่องหมายโดยไม่มีบุคคลอื่นเห็น จากนั้นพับบัตรและหย่อนลงหีบเลือกตั้ง ขณะที่ขั้นตอนนับคะแนนต้องดำเนินการตามหลักเกณฑ์ของ กกต. และเปิดให้มีการตรวจสอบตามกฎหมาย

ดร.ณัฐวุฒิเห็นว่า ภายหลังการลงคะแนน ข้อมูลเกี่ยวกับบัตรที่ใช้แล้ว ต้นขั้ว และบัญชีรายชื่อผู้ใช้สิทธิจะถูกแยกออกจากกันตามกระบวนการ ทำให้ไม่สามารถนำข้อมูลมาประกอบกันเพื่อตรวจสอบย้อนกลับว่าบัตรใบใดเป็นของผู้ใช้สิทธิรายใดและลงคะแนนอย่างไรได้โดยทั่วไป

สำนักงาน กกต. เคยชี้แจงในประเด็นมาตรการรักษาความปลอดภัยบัตรเลือกตั้งว่า หลักการลงคะแนนโดยลับเป็นหลักสำคัญของการจัดการเลือกตั้ง และกฎหมายให้อำนาจ กกต.กำหนดมาตรการป้องกันการปลอมแปลงและรักษาความปลอดภัยของบัตร 

มองเทคโนโลยีเป็นเครื่องมือบริหารจัดการเลือกตั้ง

ดร.ณัฐวุฒิระบุอีกว่า การนำเทคโนโลยีมาใช้กับบัตรเลือกตั้งควรพิจารณาควบคู่ทั้งด้านความปลอดภัยและการคุ้มครองความลับของผู้ใช้สิทธิ โดยมองว่า Barcode หรือ QR Code สามารถนำมาใช้เพื่อควบคุมการผลิตและการบริหารบัตร ป้องกันบัตรปลอมและบัตรข้ามเขตได้ หากระบบไม่เชื่อมโยงไปถึงการตัดสินใจลงคะแนนของประชาชนแต่ละราย

ทั้งนี้ ประเด็นดังกล่าวยังเป็นข้อพิพาทที่อยู่ในกระบวนการพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ จึงต้องแยกความเห็นของ ดร.ณัฐวุฒิ ออกจากข้อยุติทางกฎหมาย โดยคำวินิจฉัยของศาลจะเป็นส่วนสำคัญในการกำหนดแนวทางเกี่ยวกับหลักความลับของการลงคะแนนและการใช้เทคโนโลยีกับบัตรเลือกตั้งต่อไป