“ตรัง” คว้าอันดับ 1 จังหวัดอยู่ดีมีสุข

สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) เปิดเผยรายงานสถานการณ์ความอยู่ดีมีสุขของประเทศไทย พ.ศ. 2569 หรือ Thailand Well-Being Index (TWBI) ฉบับสมบูรณ์เป็นครั้งแรก ครอบคลุมข้อมูลระดับประเทศ 12 เขตสุขภาพ และครบทั้ง 77 จังหวัด ภายใต้มาตรฐานการวัดเดียวกัน เพื่อสะท้อนสถานการณ์คุณภาพชีวิตของประชาชนในแต่ละพื้นที่ และใช้เป็นข้อมูลประกอบการกำหนดนโยบายพัฒนาสุขภาวะของประเทศ
ผลการประเมินพบว่า ประเทศไทยมีคะแนนความอยู่ดีมีสุขเฉลี่ย 64.44 คะแนน จาก 100 คะแนน อย่างไรก็ตาม ค่าเฉลี่ยดังกล่าวไม่ได้สะท้อนความแตกต่างของคุณภาพชีวิตในแต่ละพื้นที่ได้ทั้งหมด เนื่องจากเมื่อพิจารณารายตัวชี้วัดพบว่า หลายจังหวัดมีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน บางตัวชี้วัดมีช่องว่างระหว่างจังหวัดสูงสุดเกือบ 5 เท่า
ข้อมูลสำคัญจากรายงานพบว่า อายุคาดเฉลี่ยเมื่อแรกเกิดของประชาชนระหว่างจังหวัดแตกต่างกันถึง 6.16 ปี โดยอยู่ในช่วง 73.73–79.89 ปี ขณะที่อัตราการเสียชีวิตจาก 5 โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) แตกต่างกันเกือบ 4 เท่า ส่วนความชุกของผู้ป่วยโรคซึมเศร้าแตกต่างกันเกือบ 5 เท่า และสัดส่วนประชาชนที่มีกิจกรรมทางกายเพียงพอก็มีความแตกต่างกันเกือบ 4 เท่า
ด้านรายได้ครัวเรือนเฉลี่ยต่อเดือนพบว่า แต่ละจังหวัดมีรายได้ตั้งแต่ 15,745–45,729 บาท แตกต่างกันเกือบ 3 เท่า ขณะที่สัดส่วนประชากรที่อยู่ใต้เส้นความยากจนมีตั้งแต่ร้อยละ 0 ไปจนถึงร้อยละ 23.36 สะท้อนให้เห็นว่าประชาชนในแต่ละพื้นที่ยังมีโอกาสและเงื่อนไขในการดำรงชีวิตที่แตกต่างกัน
สรุปข่าว
สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) เปิดเผยรายงานสถานการณ์ความอยู่ดีมีสุขของประเทศไทย พ.ศ. 2569 หรือ Thailand Well-Being Index (TWBI) ฉบับสมบูรณ์เป็นครั้งแรก ครอบคลุมข้อมูลระดับประเทศ 12 เขตสุขภาพ และครบทั้ง 77 จังหวัด ภายใต้มาตรฐานการวัดเดียวกัน เพื่อสะท้อนสถานการณ์คุณภาพชีวิตของประชาชนในแต่ละพื้นที่ และใช้เป็นข้อมูลประกอบการกำหนดนโยบายพัฒนาสุขภาวะของประเทศ
ผลการประเมินพบว่า ประเทศไทยมีคะแนนความอยู่ดีมีสุขเฉลี่ย 64.44 คะแนน จาก 100 คะแนน อย่างไรก็ตาม ค่าเฉลี่ยดังกล่าวไม่ได้สะท้อนความแตกต่างของคุณภาพชีวิตในแต่ละพื้นที่ได้ทั้งหมด เนื่องจากเมื่อพิจารณารายตัวชี้วัดพบว่า หลายจังหวัดมีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน บางตัวชี้วัดมีช่องว่างระหว่างจังหวัดสูงสุดเกือบ 5 เท่า
ข้อมูลสำคัญจากรายงานพบว่า อายุคาดเฉลี่ยเมื่อแรกเกิดของประชาชนระหว่างจังหวัดแตกต่างกันถึง 6.16 ปี โดยอยู่ในช่วง 73.73–79.89 ปี ขณะที่อัตราการเสียชีวิตจาก 5 โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) แตกต่างกันเกือบ 4 เท่า ส่วนความชุกของผู้ป่วยโรคซึมเศร้าแตกต่างกันเกือบ 5 เท่า และสัดส่วนประชาชนที่มีกิจกรรมทางกายเพียงพอก็มีความแตกต่างกันเกือบ 4 เท่า
ด้านรายได้ครัวเรือนเฉลี่ยต่อเดือนพบว่า แต่ละจังหวัดมีรายได้ตั้งแต่ 15,745–45,729 บาท แตกต่างกันเกือบ 3 เท่า ขณะที่สัดส่วนประชากรที่อยู่ใต้เส้นความยากจนมีตั้งแต่ร้อยละ 0 ไปจนถึงร้อยละ 23.36 สะท้อนให้เห็นว่าประชาชนในแต่ละพื้นที่ยังมีโอกาสและเงื่อนไขในการดำรงชีวิตที่แตกต่างกัน
เมื่อพิจารณาคะแนนความอยู่ดีมีสุขรวมรายจังหวัด พบว่า จังหวัดตรังมีคะแนนสูงสุด 80.61 คะแนน ตามด้วยระยอง 77.96 คะแนน เพชรบุรี 77.16 คะแนน กระบี่ 76.85 คะแนน และขอนแก่น 75.67 คะแนน ส่วนอันดับ 6–10 ได้แก่ สงขลา สุราษฎร์ธานี ชุมพร ฉะเชิงเทรา และภูเก็ต ตามลำดับ
อย่างไรก็ตาม การมีคะแนนรวมสูงไม่ได้หมายความว่าทุกมิติของจังหวัดนั้นจะอยู่ในระดับดีทั้งหมด โดยจังหวัดตรังซึ่งมีคะแนนรวมสูงสุด กลับมีคะแนนด้านสังคมและเศรษฐกิจเพียง 44.93 คะแนน ซึ่งเป็นมิติที่มีคะแนนต่ำที่สุดของจังหวัด ขณะที่ระยองและภูเก็ตมีคะแนนด้านการมีส่วนร่วมของประชาชนเพียง 50.09 และ 37.62 คะแนนตามลำดับ
ส่วนกรุงเทพมหานครมีคะแนนด้านสุขภาพสูงถึง 94.74 คะแนน แต่คะแนนด้านการมีส่วนร่วมของประชาชนอยู่ที่ 35.65 คะแนน สะท้อนให้เห็นว่าความพร้อมด้านสุขภาพและบริการต่าง ๆ ไม่ได้หมายความว่าประชาชนจะมีส่วนร่วมในการพัฒนาสังคมและชุมชนในระดับสูงตามไปด้วย
สำหรับภาพรวมทั้งประเทศ มิติที่มีคะแนนต่ำที่สุดคือด้านสิ่งแวดล้อมและโครงสร้างพื้นฐาน อยู่ที่ 53.24 คะแนน ขณะที่ความแตกต่างระหว่างเขตสุขภาพที่มีคะแนนสูงสุดและต่ำสุดอยู่ที่ 72.18 และ 57.84 คะแนนตามลำดับ แสดงให้เห็นถึงความเหลื่อมล้ำด้านความอยู่ดีมีสุขที่ยังเกิดขึ้นในระดับภูมิภาค
ทั้งนี้ สช. และคณะผู้จัดทำย้ำว่า ดัชนี TWBI ไม่ได้มีเป้าหมายเพื่อจัดอันดับหรือตัดสินว่าจังหวัดใดดีกว่าจังหวัดใด แต่ต้องการใช้ข้อมูลเป็นเครื่องมือให้หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน ร่วมกันทำความเข้าใจปัญหาและความแตกต่างของแต่ละพื้นที่ เพื่อนำไปสู่การกำหนดแนวทางพัฒนาคุณภาพชีวิตที่สอดคล้องกับบริบทของประชาชนในแต่ละจังหวัด
นอกจากนี้ ยังได้จัดทำคู่มือ TWBI Transformation Playbook เพื่อแนะนำแนวทางให้จังหวัดและหน่วยงานในพื้นที่นำข้อมูลไปใช้ประกอบการพูดคุย กำหนดประเด็นปัญหา วางแผน และขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงร่วมกัน โดยมุ่งให้การพัฒนาความอยู่ดีมีสุขเกิดขึ้นอย่างทั่วถึงและลดช่องว่างระหว่างพื้นที่
อ่านรายงานสถานการณ์ความอยู่ดีมีสุขของประเทศไทย พ.ศ. 2569 ฉบับสมบูรณ์ ได้ที่ https://www.nationalhealth.or.th/ebook/199
ที่มาข้อมูล : สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) เ
ที่มารูปภาพ : ททท. CANVA
นักข่าวที่มีประสบการณ์ในวงการข่าวสุขภาพและข่าวบันเทิงมากกว่า 20 ปี ผู้หลงใหลในงานสายข่าว ที่ไม่เคยทำให้รู้สึกเบื่อ พร้อมนำเสนอข้อมูลสุขภาพที่น่าเชื่อถือและสามารถนำไปใช้ได้จริง การันตีด้วยปริญญาโทจากคณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พร้อมผลงานที่ยึดมั่นในจรรยาบรรณสื่อ
