หมอสมองเตือน เข้าช่วงหน้าหนาว ระวังสโตรก-อัมพาต เป็นกันเยอะมาก

เมื่อวาน stroke unit และ หมอ รพ ของเวรของเรา รับปรึกษาคนไข้โรคหลอดเลือดตีบ 10+ คนในวันเดียว คือ มัน x 3 เท่าของค่าเฉลี่ยในวันปกติ

ทำไมช่วงนี้คนไข้ถึงเยอะขึ้น และฤดูกาลกำลังมีส่วนหรือเปล่า คำถามคือทำไม มันบังเอิญหรือเปล่า หรือมันมีอะไร

ช่วงนี้อากาศจะมีการผันผวน เพราะเข้าฤดูหนาว ไม่รู้สาเหตุนี้ไหม คือยังไม่หนาว แต่เริ่มเข้า และ แปรปรวน

อากาศแปรปรวน กับ stroke ไม่รู้ว่าข้อมูลเป็นอย่างไร แต่ความสัมพันธ์ระหว่างอากาศเย็นกับสโตรกมีหลักฐานแน่ๆ

งานวิจัยจากฐานข้อมูลผู้ป่วยสโตรกในประเทศไทยจำนวน 569,307 ราย ใช้ข้อมูลระหว่างปี 2003–2012 พบว่า มีการรับผู้ป่วยสโตรกและการเสียชีวิตในโรงพยาบาลมากขึ้นในฤดูหนาว

ข้อมูลนี้สะท้อนว่า แม้ประเทศไทยเป็นเมืองร้อน ฤดูกาลก็อาจสัมพันธ์กับสุขภาพหลอดเลือดสมองได้

เมื่อร่างกายสัมผัสความเย็น หลอดเลือดส่วนปลายจะหดตัวเพื่อช่วยรักษาความร้อน และระบบประสาทอัตโนมัติจะปรับการทำงาน ซึ่งอาจทำให้ความดันโลหิตสูงขึ้น

ความเย็นและอุณหภูมิที่แกว่งยังอาจเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงของการแข็งตัวของเลือด และการทำงานของผนังหลอดเลือด

กลไกเหล่านี้อาจเพิ่มความเสี่ยงในคนที่มีปัจจัยเสี่ยงเดิมอยู่แล้ว โดยเฉพาะผู้ที่ควบคุมความดันได้ไม่ดี อันนี้เป็นข้อสันนิษฐานครับ

แต่เราไม่ควรตีความว่า “ยิ่งหนาว ยิ่งเกิดสโตรก” แบบตรงไปตรงมาในทุกพื้นที่ เพราะงานทบทวนและวิเคราะห์รวมการศึกษา 20 งาน พบว่าทั้งอากาศเย็นจัดและร้อนจัดสัมพันธ์กับความเสี่ยงสโตรกที่สูงขึ้นทั้งนั้น แต่อากาศแปรปรวน นี่ยังไม่มีข้อมูล

ว่าแต่ ที่ stroke เยอะช่วงนี้ เราก็ไม่รู้จากอะไร ก็เตือนกันไปครับ

ขอบคุณข้อมูล : ผศ.นพ.สุรัตน์ ตันประเวช