ข่าวดี! WHO รับรองไทย “กำจัดหัดเยอรมัน” สำเร็จ

นายแพทย์สมฤกษ์ จึงสมาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข กล่าวเพิ่มเติมว่า ปัจจุบันคนไทยจำนวนมากอาจไม่คุ้นเคยกับโรคหัดเยอรมัน เพราะพบผู้ป่วยน้อยลงอย่างมากจากความสำเร็จของการให้วัคซีน แต่ในอดีตโรคนี้เป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญ โดยเฉพาะต่อหญิงตั้งครรภ์และทารก เพราะหากมีการติดเชื้อโดยเฉพาะในระยะแรกของการตั้งครรภ์ 

อาจทำให้แท้ง ทารกในครรภ์เสียชีวิตหรือเกิดกลุ่มอาการหัดเยอรมันแต่กำเนิด (Congenital Rubella Syndrome: CRS) ซึ่งอาจทำให้เด็กมีความผิดปกติของหัวใจ การได้ยิน การมองเห็น และความพิการอื่นที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตในระยะยาว การกำจัดหัดเยอรมันจึงไม่ใช่เพียงการทำให้จำนวนผู้ป่วยลดลง แต่คือการป้องกันไม่ให้เด็กต้องเกิดมาพร้อมความพิการจากโรคที่เรามีวัคซีนป้องกันได้ 

โดยประเทศไทยเริ่มแผนงานสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรค ตั้งแต่ปี 2520 และนำวัคซีนที่มีส่วนประกอบของหัดเยอรมันเข้าสู่แผนงานแห่งชาติในปี 2529 เริ่มจากให้ในเด็กหญิงวัยประถมศึกษา ก่อนขยายสู่เด็กทุกคนในปี 2536 จากนั้นได้พัฒนาการให้วัคซีนควบคู่กับระบบเฝ้าระวัง การสอบสวนโรค ระบบห้องปฏิบัติการ และการตอบโต้การระบาดมาอย่างต่อเนื่อง ความสำเร็จครั้งนี้แสดงให้เห็นว่า การลงทุนด้านวัคซีนและระบบสาธารณสุขอย่างต่อเนื่อง สามารถเปลี่ยนอนาคตของเด็กและครอบครัวได้จริง

นายแพทย์มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค กล่าวว่า ข้อมูลเฝ้าระวังของประเทศไทย พบว่า จำนวนผู้ป่วยหัดเยอรมันและกลุ่มอาการหัดเยอรมันแต่กำเนิด (CRS) ลดลงอย่างมาก และไม่พบการระบาดเป็นกลุ่มก้อนมาตั้งแต่ปี 2564 

ทั้งนี้ การรับรองของ WHO ไม่ได้พิจารณาเพียงจำนวนผู้ป่วยที่ลดลง แต่ต้องมีหลักฐานว่าไม่มีการแพร่เชื้อหัดเยอรมันประจำถิ่นอย่างต่อเนื่องเป็นเวลามากกว่า 36 เดือน ควบคู่กับการมีระบบเฝ้าระวังที่มีคุณภาพ สามารถตรวจจับ สอบสวน จำแนกผู้ป่วย และตอบสนองทางสาธารณสุขได้อย่างทันท่วงที ซึ่งคณะกรรมการระดับภูมิภาคของ WHO ได้ทบทวนหลักฐานของประเทศไทยอย่างรอบด้าน ทั้งข้อมูลระบาดวิทยาและระบาดวิทยาระดับโมเลกุล ระบบเฝ้าระวังโรคหัด หัดเยอรมันและ CRS ระดับภูมิคุ้มกันของประชากร 

ความครอบคลุมวัคซีน การตอบโต้การระบาด และผลการดำเนินงาน ก่อนลงพื้นที่ตรวจประเมินในเดือนกรกฎาคม 2569 และยืนยันว่า ประเทศไทยสามารถยุติการแพร่เชื้อหัดเยอรมันประจำถิ่นได้ต่อเนื่องมากกว่า 36 เดือน และมีระบบที่มีศักยภาพในการตรวจจับและตอบสนองต่อโรคหัดเยอรมันและ CRS ได้อย่างมีประสิทธิภาพ 

อย่างไรก็ตาม ประเทศไทยยังมีความเสี่ยงจากผู้ติดเชื้อที่เดินทางมาจากต่างประเทศ จึงต้องรักษาระดับภูมิคุ้มกันของประชากรให้สูงอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะความครอบคลุมวัคซีนป้องกันหัดเยอรมัน ปิดช่องว่างในพื้นที่และกลุ่มประชากรที่ยังได้รับวัคซีนไม่ครบ ตลอดจนรักษาความไวของระบบเฝ้าระวังไข้ออกผื่น ระบบห้องปฏิบัติการ และความพร้อมในการสอบสวนควบคุมโรค เพื่อรักษาสถานะการกำจัดหัดเยอรมันให้ยั่งยืน พร้อมทั้งต่อยอดความสำเร็จด้วยการเร่งรัดกำจัดโรคหัดซึ่งเป็นเป้าหมายสำคัญลำดับต่อไปของประเทศไทย