การวิจัยชี้ สิ่งที่พ่อกินก่อนมีลูก ส่งผลถึงสุขภาพลูก

งานวิจัยพบอะไร

นักวิจัยจากคณะแพทยศาสตร์รีเบย์ราโอ เปรตู มหาวิทยาลัยเซาเปาโล ประเทศบราซิล ศึกษาครอบครัวจำนวน 43 ครอบครัว โดยประเมินการบริโภคอาหารของผู้เป็นพ่อ และเปรียบเทียบกับข้อมูลด้านการเจริญเติบโตของทารกแรกเกิด

ผลการศึกษาพบว่า หลังปรับปัจจัยต่าง ๆ เช่น อายุ ระดับการศึกษา การสูบบุหรี่ การดื่มแอลกอฮอล์ และการออกกำลังกายแล้ว ผู้ชายที่บริโภคอาหารแปรรูปขั้นสูงมากกว่า มีแนวโน้มที่ลูกจะมี

• น้ำหนักแรกเกิดสูงกว่าดัชนีโพเดอรัล (Ponderal Index) สูงกว่า ซึ่งเป็นตัวชี้วัดความสมส่วนของร่างกายทารกแรกเกิด
• ความหนาของชั้นไขมันใต้ผิวหนังบริเวณต้นขาและเหนือกระดูกสะโพกมากกว่า

อย่างไรก็ตาม นักวิจัยไม่พบความสัมพันธ์ที่ชัดเจนระหว่างอาหารของผู้เป็นพ่อกับปริมาณไขมันในร่างกายของทารกโดยรวม

ทำไมอาหารของพ่อจึงอาจส่งผลต่อลูก

นักวิจัยอธิบายว่า กลไกสำคัญอาจเกี่ยวข้องกับ Epigenetics หรือการเปลี่ยนแปลงการทำงานของยีนโดยไม่เปลี่ยนแปลงลำดับ DNA

พฤติกรรมการกินของผู้เป็นพ่อ โดยเฉพาะการรับประทานอาหารที่ไม่มีคุณภาพหรือภาวะอ้วน อาจส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงทางเคมีของอสุจิ เช่น กระบวนการ DNA methylation ซึ่งมีผลต่อการเปิดหรือปิดการทำงานของยีนบางชนิด

หนึ่งในยีนที่นักวิจัยให้ความสนใจคือ IGF-II (Insulin-like Growth Factor II) ซึ่งได้รับการถ่ายทอดจากฝ่ายพ่อและมีบทบาทสำคัญต่อการเจริญเติบโตของทารกในครรภ์ หากการควบคุมยีนนี้เปลี่ยนแปลงไป ก็อาจส่งผลต่อการเติบโตของทารกตั้งแต่ช่วงเริ่มต้นของชีวิต

ผลของอาหารพ่อและแม่แตกต่างกัน

สิ่งที่น่าสนใจคือ งานวิจัยพบว่าอาหารของพ่อและแม่อาจส่งผลต่อทารกผ่านกลไกที่แตกต่างกัน

การบริโภคอาหารแปรรูปขั้นสูงของผู้เป็นพ่อ มีความสัมพันธ์กับน้ำหนักแรกเกิดที่สูงขึ้น

ขณะที่การบริโภคอาหารกลุ่มเดียวกันของผู้เป็นแม่ในช่วงต้นของการตั้งครรภ์ กลับมีความสัมพันธ์กับน้ำหนักแรกเกิดที่ต่ำกว่า ความยาวลำตัวสั้นกว่า และรอบศีรษะเล็กกว่า

นักวิจัยเชื่อว่าความแตกต่างนี้สะท้อนว่าร่างกายของพ่อและแม่ส่งผลต่อพัฒนาการของทารกผ่านเส้นทางชีววิทยาที่ไม่เหมือนกัน

ยังไม่ใช่ข้อสรุปสุดท้าย

แม้งานวิจัยนี้จะให้ข้อมูลที่น่าสนใจ แต่ยังมีข้อจำกัดหลายประการ ได้แก่

• ศึกษาในกลุ่มตัวอย่างเพียง 43 ครอบครัว
• ใช้วิธีสอบถามย้อนหลังเกี่ยวกับอาหารที่รับประทาน ซึ่งอาจเกิดความคลาดเคลื่อนในการจดจำ
• ประเมินอาหารของผู้เป็นพ่อระหว่างช่วงตั้งครรภ์ และใช้เป็นตัวแทนของพฤติกรรมก่อนการปฏิสนธิ

ดังนั้น ผลการศึกษาจึงแสดงเพียง "ความสัมพันธ์" และยังไม่สามารถยืนยันได้ว่าอาหารแปรรูปขั้นสูงเป็นสาเหตุโดยตรงของการเปลี่ยนแปลงที่พบ จำเป็นต้องมีการศึกษาขนาดใหญ่เพิ่มเติมเพื่อยืนยันผล

เตรียมตัวเป็นพ่อ เริ่มจากการกินที่ดี

แม้หลักฐานยังอยู่ในระยะเริ่มต้น แต่ผู้เชี่ยวชาญเห็นตรงกันว่าการดูแลสุขภาพก่อนมีบุตรควรเป็นหน้าที่ของทั้งสองฝ่าย ไม่ใช่เฉพาะผู้หญิงเท่านั้น

ผู้ชายที่วางแผนจะมีลูกควร

• ลดการรับประทานอาหารแปรรูปขั้นสูง
• เพิ่มผัก ผลไม้ ธัญพืชไม่ขัดสี และโปรตีนคุณภาพดี
• ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์เหมาะสม
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ
• งดสูบบุหรี่และลดการดื่มแอลกอฮอล์
• นอนหลับให้เพียงพอและจัดการความเครียด

การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมเหล่านี้ไม่เพียงช่วยลดความเสี่ยงโรคเรื้อรังของผู้เป็นพ่อ แต่ยังอาจเป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่ช่วยสร้างจุดเริ่มต้นของสุขภาพที่ดีให้กับลูกตั้งแต่ก่อนลืมตาดูโลก