ฝายชะลอน้ำ ดักพิษได้จริงหรือ? ระวังกลายเป็น แหล่งสะสมโลหะหนัก

Share on Line Share on Facebook Share on X
ฝายชะลอน้ำ  ดักพิษได้จริงหรือ?  ระวังกลายเป็น แหล่งสะสมโลหะหนัก

ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก Sonthi Kotchawat เกี่ยวกับ ฝายชะลอน้ำ ทางออกแก้ปัญหาโลหะหนักปนเปื้อนในลำน้ำ หรือแค่ชะลอวิกฤต?

 

โดยระบุว่า ปัญหาโลหะหนักปนเปื้อนในแม่น้ำและลำคลอง กำลังเป็นความท้าทายด้านสิ่งแวดล้อมที่ต้องเร่งแก้ไข หนึ่งในแนวทางที่ถูกนำมาใช้คือการสร้าง “ฝายชะลอน้ำ” เพื่อดักจับตะกอนปนเปื้อนก่อนแพร่กระจายสู่พื้นที่ท้ายน้ำ แต่คำถามสำคัญคือ ฝายเหล่านี้สามารถกำจัดโลหะหนักได้จริงหรือไม่?

 

หลักการทำงานของฝายชะลอน้ำ คือการลดความเร็วของกระแสน้ำ ทำให้ตะกอนดินและอนุภาคที่มีโลหะหนักเกาะอยู่ตกลงสู่ก้นลำน้ำและสะสมบริเวณหน้าฝาย ช่วยลดการแพร่กระจายของสารปนเปื้อนไปยังพื้นที่ท้ายน้ำได้ในระดับหนึ่ง

 

สรุปข่าว

“ดร.สนธิ” เผย “ฝายชะลอน้ำ” ช่วยดักจับตะกอนโลหะหนัก ลดการแพร่กระจายสู่พื้นที่ท้ายน้ำ แต่ไม่สามารถกำจัดโลหะหนักที่ละลายในน้ำได้โดยตรง ตะกอนพิษที่สะสมหน้าฝายเสี่ยงถูกน้ำหลากพัดกลับลงสู่ลำน้ำ จึงต้องขุดลอกและกำจัดอย่างถูกวิธี บทเรียนจากสหรัฐฯ และจีนชี้ว่า ฝายช่วยลดมลพิษได้บางส่วน แต่ต้องแก้ปัญหาที่ต้นทางควบคู่กัน

ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก Sonthi Kotchawat เกี่ยวกับ ฝายชะลอน้ำ ทางออกแก้ปัญหาโลหะหนักปนเปื้อนในลำน้ำ หรือแค่ชะลอวิกฤต?

 

โดยระบุว่า ปัญหาโลหะหนักปนเปื้อนในแม่น้ำและลำคลอง กำลังเป็นความท้าทายด้านสิ่งแวดล้อมที่ต้องเร่งแก้ไข หนึ่งในแนวทางที่ถูกนำมาใช้คือการสร้าง “ฝายชะลอน้ำ” เพื่อดักจับตะกอนปนเปื้อนก่อนแพร่กระจายสู่พื้นที่ท้ายน้ำ แต่คำถามสำคัญคือ ฝายเหล่านี้สามารถกำจัดโลหะหนักได้จริงหรือไม่?

 

หลักการทำงานของฝายชะลอน้ำ คือการลดความเร็วของกระแสน้ำ ทำให้ตะกอนดินและอนุภาคที่มีโลหะหนักเกาะอยู่ตกลงสู่ก้นลำน้ำและสะสมบริเวณหน้าฝาย ช่วยลดการแพร่กระจายของสารปนเปื้อนไปยังพื้นที่ท้ายน้ำได้ในระดับหนึ่ง

 

อย่างไรก็ตาม ฝายชะลอน้ำทั่วไปไม่สามารถกำจัดโลหะหนักที่ละลายอยู่ในน้ำได้โดยตรง หากต้องการเพิ่มประสิทธิภาพ จำเป็นต้องใช้วัสดุดูดซับ เช่น ถ่านชีวภาพ หรือแร่ซีโอไลต์ รวมถึงการใช้พืชน้ำช่วยดูดซับสารปนเปื้อน

 

ขณะเดียวกัน การสะสมของตะกอนโลหะหนักบริเวณหน้าฝายยังเป็นความเสี่ยงระยะยาว เพราะหากเกิดน้ำหลาก ตะกอนพิษอาจถูกพัดกลับลงสู่ลำน้ำ จึงจำเป็นต้องมีการตรวจสอบ ขุดลอก และกำจัดตะกอนปนเปื้อนอย่างถูกวิธี


สำหรับบทเรียนจากต่างประเทศ สหรัฐอเมริกามีการใช้ฝายหินปูนร่วมกับพื้นที่ชุ่มน้ำเทียม เพื่อช่วยปรับสภาพน้ำที่เป็นกรดจากเหมืองแร่ และส่งเสริมให้โลหะหนักบางชนิดตกตะกอน ขณะที่ประเทศจีนใช้ระบบฝายดักตะกอนในพื้นที่ที่ราบสูงเลิสส์ เพื่อลดการชะล้างหน้าดินและกักเก็บตะกอนที่อาจปนเปื้อนโลหะหนัก


ดร.สนธิจึงมองว่า ฝายชะลอน้ำเป็นเพียงเครื่องมือช่วยลดการแพร่กระจายของมลพิษ ไม่ใช่คำตอบสุดท้ายของการแก้ปัญหาโลหะหนักในแหล่งน้ำ สิ่งสำคัญที่สุดคือ การควบคุมมลพิษตั้งแต่ต้นทาง โดยเฉพาะน้ำเสียจากเหมืองแร่และโรงงานอุตสาหกรรม ควบคู่กับการจัดการตะกอนปนเปื้อนอย่างเป็นระบบ เพื่อป้องกันไม่ให้ฝายชะลอน้ำกลายเป็นแหล่งสะสมสารพิษแห่งใหม่ในอนาคต

ที่มาข้อมูล : เฟซบุ๊ก Sonthi Kotchawat

ที่มารูปภาพ : กรมควบคุมมลพิษ