วิกฤตโลกร้อน ใกล้จุดกู่ไม่กลับ จ่อร้อนทะลุ 2.7 องศาฯ ภัยพิบัติอาจเกินรับมือ

รายงานวิเคราะห์ล่าสุดส่งสัญญาณเตือนว่า โลกกำลังมุ่งหน้าสู่ภาวะอุณหภูมิเกินขีดจำกัดที่อาจไม่สามารถย้อนกลับมาได้อีก หลังรัฐบาลทั่วโลกดำเนินมาตรการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกล่าช้าเกินไป ส่งผลให้ประชากรหลายพันล้านคนเสี่ยงเผชิญภัยพิบัติจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่รุนแรงจนไม่สามารถปรับตัวรับมือได้
รายงานของ Climate Action Tracker (CAT) ซึ่งเป็นกลุ่มติดตามและวิเคราะห์การดำเนินงานด้านสภาพภูมิอากาศของประเทศต่าง ๆ ระบุว่า หากรัฐบาลทั่วโลกยังคงดำเนินนโยบายด้านสภาพภูมิอากาศในระดับปัจจุบัน อุณหภูมิเฉลี่ยของโลกอาจเพิ่มสูงขึ้นถึง 2.7 องศาเซลเซียส ภายในสิ้นศตวรรษนี้ เมื่อเทียบกับยุคก่อนอุตสาหกรรม โดยตัวเลขดังกล่าวเพิ่มขึ้นเล็กน้อยจากการประเมินเมื่อปี 2568 ที่คาดการณ์ว่าโลกจะร้อนขึ้น 2.6 องศาเซลเซียส
สรุปข่าว
รายงานวิเคราะห์ล่าสุดส่งสัญญาณเตือนว่า โลกกำลังมุ่งหน้าสู่ภาวะอุณหภูมิเกินขีดจำกัดที่อาจไม่สามารถย้อนกลับมาได้อีก หลังรัฐบาลทั่วโลกดำเนินมาตรการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกล่าช้าเกินไป ส่งผลให้ประชากรหลายพันล้านคนเสี่ยงเผชิญภัยพิบัติจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่รุนแรงจนไม่สามารถปรับตัวรับมือได้
รายงานของ Climate Action Tracker (CAT) ซึ่งเป็นกลุ่มติดตามและวิเคราะห์การดำเนินงานด้านสภาพภูมิอากาศของประเทศต่าง ๆ ระบุว่า หากรัฐบาลทั่วโลกยังคงดำเนินนโยบายด้านสภาพภูมิอากาศในระดับปัจจุบัน อุณหภูมิเฉลี่ยของโลกอาจเพิ่มสูงขึ้นถึง 2.7 องศาเซลเซียส ภายในสิ้นศตวรรษนี้ เมื่อเทียบกับยุคก่อนอุตสาหกรรม โดยตัวเลขดังกล่าวเพิ่มขึ้นเล็กน้อยจากการประเมินเมื่อปี 2568 ที่คาดการณ์ว่าโลกจะร้อนขึ้น 2.6 องศาเซลเซียส
แนวโน้มดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า โลกกำลังเคลื่อนห่างจากเป้าหมายจำกัดอุณหภูมิไม่ให้เพิ่มเกิน 1.5 องศาเซลเซียส ตามข้อตกลงปารีสที่ประเทศต่าง ๆ ร่วมกันกำหนดไว้เมื่อกว่าทศวรรษก่อน และมีความเป็นไปได้ที่อุณหภูมิโลกจะทะลุระดับดังกล่าวภายในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า
นักวิทยาศาสตร์เตือนว่า หากอุณหภูมิโลกเพิ่มสูงเกินขีดจำกัด 1.5 องศาเซลเซียส ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เกิดขึ้นอยู่แล้ว ไม่ว่าจะเป็นพายุรุนแรง ภัยแล้ง คลื่นความร้อน และน้ำท่วม จะยิ่งทวีความรุนแรงจนบางพื้นที่ของโลกอาจไม่สามารถดำรงชีวิตได้ตามปกติ อีกทั้งยังเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดกระบวนการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เร่งตัวเองอย่างต่อเนื่อง จนอาจไม่สามารถควบคุมได้
ประเด็นดังกล่าวกลายเป็นหนึ่งในหัวข้อสำคัญของการประชุมรัฐภาคีกรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ครั้งที่ 31 หรือ COP31 ซึ่งกำลังจัดขึ้นที่เมืองอันตัลยา ประเทศตุรกี โดยมีผู้แทนจากประเทศต่าง ๆ เข้าร่วมเจรจา ยกเว้นสหรัฐอเมริกา
อันโตนิโอ กูเตอร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติ กล่าวระหว่างการประชุมเมื่อวันอังคารที่ผ่านมา โดยเรียกร้องให้รัฐบาลทั่วโลกเร่งดำเนินมาตรการยุติการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของวิกฤตสภาพภูมิอากาศ ก่อนที่สถานการณ์จะเลวร้ายลงไปมากกว่านี้
อย่างไรก็ตาม รายงานของ CAT ระบุว่า แม้ประเทศต่าง ๆ จะสามารถปฏิบัติตามคำมั่นสัญญา เป้าหมายการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก และแผนระยะยาวทั้งหมดได้อย่างสมบูรณ์ ซึ่งถือเป็นสถานการณ์ที่ดีที่สุดตามการประเมิน อุณหภูมิโลกก็ยังมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นถึง 1.9 องศาเซลเซียส ภายในสิ้นศตวรรษนี้ ซึ่งยังคงเกินเป้าหมาย 1.5 องศาเซลเซียสอยู่ดี
ขณะเดียวกัน ปัญหาสำคัญคือ หลายประเทศยังไม่สามารถดำเนินมาตรการได้ตามเป้าหมายที่เคยประกาศไว้ ทำให้ผู้นำทั่วโลกกำลังเผชิญช่วงเวลาสำคัญในการตัดสินใจว่าจะเร่งเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาด หรือยังคงสนับสนุนอุตสาหกรรมเชื้อเพลิงฟอสซิลต่อไป
บิล แฮร์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ Climate Analytics ซึ่งเป็นองค์กรพันธมิตรของ CAT กล่าวว่า รัฐบาลทั่วโลกกำลังเผชิญทางเลือกที่ชัดเจน ระหว่างการสนับสนุนอุตสาหกรรมเชื้อเพลิงฟอสซิลต่อไป ซึ่งอาจทำให้มนุษยชาติต้องเผชิญความเสียหายทางเศรษฐกิจมหาศาล อัตราการเสียชีวิตจากความร้อนและโรคที่เกี่ยวข้องกับสภาพภูมิอากาศเพิ่มสูงขึ้น รวมถึงภัยพิบัติที่รุนแรงเกินขีดความสามารถในการปรับตัว หรือหันมาใช้แนวทางแก้ไขปัญหาที่มีอยู่แล้วและมีต้นทุนถูกลงอย่างต่อเนื่อง
แฮร์ยังเน้นย้ำว่า การที่โลกมีแนวโน้มร้อนเกิน 1.5 องศาเซลเซียส ไม่ควรถูกนำมาใช้เป็นข้ออ้างในการยอมแพ้ต่อวิกฤตสภาพภูมิอากาศ เพราะอุณหภูมิที่เพิ่มขึ้นแม้เพียงเล็กน้อยก็มีความสำคัญ และสามารถสร้างความแตกต่างต่อระดับความรุนแรงของผลกระทบที่จะเกิดขึ้นได้
แม้สถานการณ์โดยรวมจะยังน่ากังวล แต่รายงานฉบับนี้ยังพบสัญญาณเชิงบวกบางประการ โดยการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ทั่วโลกมีแนวโน้มลดลงเล็กน้อยในปีนี้ ขณะที่การลงทุนด้านพลังงานสะอาดมีมูลค่าสูงกว่าการลงทุนในเชื้อเพลิงฟอสซิลถึงสองเท่า การใช้รถยนต์ไฟฟ้าเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และการตัดไม้ทำลายป่าในพื้นที่ป่าแอมะซอนของบราซิลลดลงอย่างมาก
อย่างไรก็ตาม ความก้าวหน้าเหล่านี้ยังไม่เพียงพอที่จะหยุดยั้งผลกระทบร้ายแรงจากภาวะโลกร้อน หากรัฐบาลทั่วโลกไม่เร่งดำเนินมาตรการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอย่างจริงจังและต่อเนื่อง
ด้านเกรตา ธุนเบิร์ก นักเคลื่อนไหวด้านสภาพภูมิอากาศชาวสวีเดน ซึ่งเดินทางมาถึงเมืองอันตัลยาเมื่อวันอังคารที่ผ่านมา ออกมาเตือนถึงความล้มเหลวของประชาคมโลกในการรับมือกับวิกฤตสภาพภูมิอากาศ โดยระบุว่า ทุกสิ่งและทุกคนที่มนุษย์รักกำลังตกอยู่ในความเสี่ยง
ขณะที่ซาราห์ เฮค ผู้เขียนหลักของรายงาน CAT กล่าวว่า รัฐบาลทั่วโลกยังดำเนินนโยบายด้านสภาพภูมิอากาศล่าช้าเกินกว่าที่จะหลีกเลี่ยงกับดักของภาวะอุณหภูมิโลกเพิ่มสูงเกินเป้าหมายได้ โดยบางประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา แคนาดา และนิวซีแลนด์ กลับชะลอการดำเนินมาตรการด้านสภาพภูมิอากาศลงอย่างน่าตกใจ
รายงานฉบับนี้จึงเป็นสัญญาณเตือนสำคัญว่า โลกกำลังเข้าใกล้จุดที่การเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิอาจไม่สามารถแก้ไขให้กลับคืนสู่ระดับเป้าหมายได้อีก และหากรัฐบาลยังคงล่าช้าในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ความเสียหายจากภัยพิบัติ ภาวะอากาศสุดขั้ว และผลกระทบต่อสุขภาพและเศรษฐกิจ อาจทวีความรุนแรงเกินกว่าที่มนุษยชาติจะสามารถปรับตัวรับมือได้ในอนาคต
- “โลกกำลังมุ่งสู่หายนะ” ความจริงที่คนไม่อยากฟัง เลขาฯ UN เตือนทิ้งท้าย ก่อนอำลาตำแหน่ง
- เงินสู้โลกร้อนขาดอีก 80% พบ 3 พันล้านคนทั่วโลก ยังไร้บ้านที่ปลอดภัย
- “เคอร์รี” จวก “ทรัมป์” กำลังทำพลาดมหันต์ พาอเมริกาถอยหลัง เปิดทางจีนครองพลังงานโลก
- พยากรณ์อากาศวันนี้ 16 พ.ย.69เตือนฝนฟ้าคะนอง 17-18 พ.ย. นี้ ก่อนรับลมหนาวรอบใหม่ 19-21 พ.ย.
- อุตุฯ เตือนพื้นที่เสี่ยงภัยฝนตกหนักถึงหนักมากบริเวณประเทศไทยวันที่ 16 พ.ย. 69
ที่มาข้อมูล : Climate Action Tracker (CAT)
ที่มารูปภาพ : Reuters
