ทำไม? ขยะพิษ ถึงถูกลักลอบเข้าไทย

Share on Line Share on Facebook Share on X
ทำไม? ขยะพิษ ถึงถูกลักลอบเข้าไทย

ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก Sonthi Kotchawat เกี่ยวกับทำไม?ขยะผิดกฎหมายมักถูกลักลอบนำเข้าประเทศไทยมากกว่ามาเลเซียทั้งที่เป็นภาคีในอนุสัญญาบาเซลเหมือนกัน สำหรับอนุสัญญาบาเซลเป็นสนธิสัญญาระ หว่างประเทศในการควบคุมการเคลื่อนย้ายข้ามแดนและการกำจัด" กากของเสียอันตราย"

ข้อดี 

- ปกป้องประเทศที่อ่อนแอกว่า ช่วยป้องกันไม่ให้ประเทศอุตสาหกรรมที่พัฒนาแล้ว แอบนำข้ามแดนเอาของเสียพิษหรือสารเคมีอันตรายมา "เททิ้ง" ในประเทศกำลังพัฒนาที่กฎหมายยังไม่เข้มงวด

- กำหนดให้การขนส่งของเสียข้ามแดนจะทำได้ก็ต่อเมื่อประเทศผู้นำเข้าและทางผ่านต้องรับทราบและให้คำยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษรล่วงหน้าเท่านั้น

-ส่งเสริมให้แต่ละประเทศพยายามลดการผลิตของเสียอันตราย และบำบัดหรือกำจัดภายในประเทศของตนเองให้มากที่สุดแทนที่จะส่งออก

สรุปข่าว

ดร.สนธิ เผยทำไม "ประเทศไทย" ถึงกลายเป็นเป้าหมายหลักในการลักลอบนำเข้าขยะผิดกฎหมายและกากอุตสาหกรรมอันตรายมากกว่าประเทศมาเลเซีย ทั้งที่เป็นภาคีอนุสัญญาบาเซลเหมือนกัน เกิดจากช่องโหว่การนิยาม "ขยะรีไซเคิล" กับ "ของเสีย" พ่อค้าขยะมักใช้ช่องโหว่ส่งออกขยะอันตราย เช่น ขยะอิเล็กทรอนิกส์ โดยสำแดงเท็จว่าเป็น"สินค้ามือสอง" หรือ"วัตถุดิบเพื่อนำไปรีไซเคิล" ซึ่งทำให้หลุดรอดการตรวจสอบ รวมถึงการบังคับใช้กฎหมายและบทลงโทษที่แตกต่างกัน

ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก Sonthi Kotchawat เกี่ยวกับทำไม?ขยะผิดกฎหมายมักถูกลักลอบนำเข้าประเทศไทยมากกว่ามาเลเซียทั้งที่เป็นภาคีในอนุสัญญาบาเซลเหมือนกัน สำหรับอนุสัญญาบาเซลเป็นสนธิสัญญาระ หว่างประเทศในการควบคุมการเคลื่อนย้ายข้ามแดนและการกำจัด" กากของเสียอันตราย"

ข้อดี 

- ปกป้องประเทศที่อ่อนแอกว่า ช่วยป้องกันไม่ให้ประเทศอุตสาหกรรมที่พัฒนาแล้ว แอบนำข้ามแดนเอาของเสียพิษหรือสารเคมีอันตรายมา "เททิ้ง" ในประเทศกำลังพัฒนาที่กฎหมายยังไม่เข้มงวด

- กำหนดให้การขนส่งของเสียข้ามแดนจะทำได้ก็ต่อเมื่อประเทศผู้นำเข้าและทางผ่านต้องรับทราบและให้คำยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษรล่วงหน้าเท่านั้น

-ส่งเสริมให้แต่ละประเทศพยายามลดการผลิตของเสียอันตราย และบำบัดหรือกำจัดภายในประเทศของตนเองให้มากที่สุดแทนที่จะส่งออก

ส่วนข้อเสียและจุดอ่อน 

- ช่องโหว่การนิยาม "ขยะรีไซเคิล" กับ "ของเสีย" พ่อค้าขยะมักใช้ช่องโหว่ส่งออกขยะอันตราย เช่น ขยะอิเล็กทรอนิกส์ โดยสำแดงเท็จว่าเป็น"สินค้ามือสอง" หรือ"วัตถุดิบเพื่อนำไปรีไซเคิล" ซึ่งทำให้หลุดรอดการตรวจสอบ

- การบังคับใช้กฎหมายที่อ่อนแอ โดยอนุสัญญาไม่มีหน่วยงานตำรวจสากลมาคอยจับกุมโดยเฉพาะ การลงโทษจึงขึ้นอยู่กับกฎหมายภายในของแต่ละประเทศซึ่งในหลายประเทศยังมีบทลง โทษที่เบาเกินไป เช่น ประเทศไทย

- ยังคงมีการลักลอบขนส่งขยะผิดกฎ หมายผ่านเส้นทางเดินเรือที่ซับซ้อน หรือการสำแดงเอกสารเท็จ ซึ่งยากต่อการตรวจสอบของศุลกากร

- ประเทศมหาอำนาจบางประเทศไม่ยอมสัตยาบันเช่น สหรัฐอเมริกา (ซึ่งเป็นหนึ่งในประเทศที่ผลิตขยะมากที่สุดในโลก) ลงนามแต่ยังไม่ได้ให้สัตยาบันในอนุสัญญานี้อย่างเต็มตัว ทำให้เกิดข้อจำกัดในการบังคับใช้ระดับโลก

ขณะที่ขยะผิดกฎหมายมักถูกลัก ลอบส่งมายังประเทศไทยมากกว่าประ เทศมาเลเซีย ทั้งที่ทั้งสองประเทศก็เป็นภาคีในอนุสัญญาบาเซลเหมือนกัน ความเข้มงวดในการบังคับใช้กฎ หมายและมาตรการตรวจสอบ

- มาเลเซียจัดการเชิงรุกและรวดเร็วกว่าโดยยกระดับการตรวจสอบตู้คอน เทนเนอร์ตามท่าเรืออย่างเข้มงวดมาตั้ง แต่ช่วงปี 2019-2021 และมีนโยบายส่งตู้คอนเทนเนอร์ที่ใส่ขยะพลาสติกและขยะอิเล็กทรอนิกส์ผิดกฎหมายกลับคืนประเทศต้นทางทันทีนับร้อยๆ ตู้ ทำให้ขบวนการค้าขยะข้ามชาติมองว่าเข้ามาเลเซียมีความเสี่ยงสูงในการถูกจับ

- มาเลเซียระงับและจำกัดการออกใบอนุญาตนำเข้า สำหรับโรงงานรีไซเคิลขยะพลาสติกอย่างเข้มงวด ทำให้ขบวน การค้าขยะหาช่องทางถูกกฎหมายในมาเลเซียได้ยากขึ้น

- ไทยมีช่องโหว่จากการสำแดงเท็จโดย ขบวนการค้าขยะมักใช้วิธีสำแดงเอก สารเท็จ เพื่อเลี่ยงการตรวจจับของศุล กากรไทย เช่น นำเข้าขยะE-wasteหรือขยะพลาสติกปนเปื้อนแต่สำแดงว่าเป็น

"เศษโลหะผสม หรือ"เศษพลาสติกที่สะ อาด"ซึ่งระบบสุ่มตรวจของไทยในอดีตยังเปิดช่องให้ขยะเหล่านี้เล็ดลอดเข้ามาได้ง่ายกว่า

- อุตสาหกรรมรีไซเคิลในไทยขยายตัวสูงหลังจากที่จีนประกาศแบนการนำเข้าขยะในปี 2017กลุ่มทุนโรงงานรีไซ เคิล (โดยเฉพาะทุนต่างชาติ) ได้ย้ายการตั้งโรงงานคัดแยกและรีไซเคิล ทั้งที่ถูกกฎหมายและเถื่อนเข้ามาจำนวนมาก (เพราะกฎหมายอ่อนแอ) ทำให้มีความต้องการ "วัตถุดิบราคาถูก" จากต่างประเทศสูงเพื่อสร้างกำไร

-บทลงโทษที่แตกต่างกันมาก การลักลอบแอบทิ้งกากอุตสาหกรรมในมาเลเซียปรับสูงสุด 77 ล้านบาท แต่ของไทยปรับสูงสุด 200,000 บาทการลักลอบขนส่งมาทิ้งในไทยจึงสร้างผลกำไรมหาศาลให้กับกลุ่มนายหน้าคุ้มกับความเสี่ยง!

ที่มาข้อมูล : เฟซบุ๊ก Sonthi Kotchawat

ที่มารูปภาพ : กรมควบคุมมลพิษ