โลกร้อน บีบค้างคาวจนมุม! หนีไปไหนก็ไร้บ้าน

นักวิจัยศึกษาค้างคาวนิ้วยาวในวงศ์ Miniopteridae ซึ่งพบกระจายอยู่ทั่วทวีปแอฟริกาและต้องพึ่งพาถ้ำเป็นแหล่งพักอาศัย โดยนำข้อมูลการพบค้างคาว 551 รายการจากพื้นที่แอฟริกาตอนใต้ของทะเลทรายซาฮารา มาวิเคราะห์ร่วมกับแบบจำลองสภาพภูมิอากาศในอนาคต เพื่อประเมินว่าพื้นที่ใดจะยังเหมาะสมต่อการดำรงชีวิตของค้างคาวภายใต้สถานการณ์ที่โลกมีอุณหภูมิสูงขึ้น

ผลการศึกษาพบว่า ในช่วงปี 2061–2080 พื้นที่ที่มีสภาพภูมิอากาศเหมาะสมต่อค้างคาวกลุ่มนี้อาจลดลงประมาณ 36–64% ขึ้นอยู่กับการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศในอนาคต โดยพื้นที่ที่ยังเหมาะสมส่วนใหญ่จะกระจุกตัวอยู่ทางตอนใต้ของทวีปแอฟริกา พื้นที่สูงทางตะวันออก และเกาะมาดากัสการ์

อย่างไรก็ตาม เมื่อคณะนักวิจัยนำข้อมูลพื้นที่ที่มีสภาพภูมิอากาศเหมาะสมมาเปรียบเทียบกับตำแหน่งของถ้ำและภูมิประเทศที่เป็นโขดหิน กลับพบผลลัพธ์ที่น่ากังวล เพราะมีเพียงประมาณ 5% ของพื้นที่ที่มีถ้ำเหมาะสมเท่านั้น ที่คาดว่าจะยังมีสภาพภูมิอากาศเอื้อต่อการดำรงชีวิตของค้างคาว และเมื่อพิจารณาความเปราะบางของพื้นที่โดยรอบต่อการเปลี่ยนแปลงในอนาคต สัดส่วนดังกล่าวจะลดลงเหลือเพียงประมาณ 2%

นั่นหมายความว่า แม้ค้างคาวจะสามารถเคลื่อนย้ายเพื่อหลบหนีจากสภาพอากาศที่ร้อนขึ้นได้ แต่ก็อาจไม่สามารถหาถ้ำที่เหมาะสมสำหรับพักอาศัยและขยายพันธุ์ได้

นอกจากนี้ ค้างคาวบางชนิดยังต้องอาศัยเครือข่ายถ้ำหลายแห่งตลอดทั้งปี การขยายตัวของเมือง ถนน และพื้นที่เกษตรกรรม อาจทำให้ถิ่นอาศัยถูกแบ่งแยกออกจากกัน ส่งผลให้ค้างคาวต้องบินไกลขึ้นเพื่อหาอาหารและแหล่งพักพิง ซึ่งทำให้สิ้นเปลืองพลังงานมากขึ้น และเพิ่มความเสี่ยงต่อการอยู่รอดท่ามกลางสภาพภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลง

นักวิจัยจึงเสนอว่า การอนุรักษ์ค้างคาวในอนาคตไม่ควรพิจารณาเพียงอุณหภูมิและปริมาณฝนเท่านั้น แต่จำเป็นต้องคำนึงถึงแหล่งพักอาศัยตามธรรมชาติ รวมถึงเส้นทางเชื่อมต่อระหว่างถิ่นอาศัย เพื่อให้ค้างคาวสามารถเคลื่อนย้ายไปยังพื้นที่ที่เหมาะสมได้อย่างปลอดภัย