“Plastic Free July” เดือนที่ทั้งโลกขอพัก...จากพลาสติก

แม้ว่าพลาสติกจะช่วยอำนวยความสะดวกในชีวิตประจำวัน แต่การผลิตและการบริโภคที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วกลับสร้างปัญหาสิ่งแวดล้อมครั้งใหญ่ ข้อมูลล่าสุดระบุว่า โลกผลิตพลาสติกประมาณ 400 ล้านตันต่อปี แต่มีเพียง 9.5% เท่านั้นที่ผลิตจากวัสดุรีไซเคิล ขณะที่พลาสติกส่วนใหญ่ยังคงผลิตจากเชื้อเพลิงฟอสซิล เช่น น้ำมันและก๊าซธรรมชาติ

หากไม่มีมาตรการที่เข้มข้น ภายในปี 2040 ปริมาณพลาสติกที่รั่วไหลสู่สิ่งแวดล้อมอาจเพิ่มขึ้นจาก 130 ล้านตัน เป็น 280 ล้านตันต่อปี หรือเทียบเท่ากับการทิ้ง "รถบรรทุกขยะพลาสติกหนึ่งคันลงสู่ธรรมชาติทุก ๆ วินาที" หลายประเทศได้ออกมาตรการเพื่อลดการใช้พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง

• สหภาพยุโรป (EU) สั่งห้ามจำหน่ายพลาสติกใช้ครั้งเดียวหลายประเภท เช่น หลอด ช้อนส้อมพลาสติก และก้านสำลี พร้อมกำหนดให้บรรจุภัณฑ์ต้องรีไซเคิลได้มากขึ้น
• แคนาดา เริ่มทยอยยกเลิกการใช้พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวในหลายประเภท พร้อมผลักดันระบบเศรษฐกิจหมุนเวียน
• อินเดีย ประกาศห้ามผลิตและจำหน่ายพลาสติกใช้ครั้งเดียวหลายชนิดทั่วประเทศ เพื่อลดปัญหาขยะที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว
• ญี่ปุ่น ส่งเสริมการลดใช้บรรจุภัณฑ์พลาสติก และผลักดันให้ภาคธุรกิจออกแบบผลิตภัณฑ์ที่ใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า
• ไทย เดินหน้าลดการใช้ถุงพลาสติกในห้างสรรพสินค้าและร้านสะดวกซื้อ พร้อมขยายการงดแจกพลาสติกใช้ครั้งเดียวในหลายภาคส่วน
• 
  

ขณะเดียวกัน ประเทศในเอเชียตะวันออกและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งใช้พลาสติกรวมกันเกือบ 1 ใน 3 ของทั้งโลก กำลังเร่งออกนโยบายใหม่ โดยองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) ระบุว่า หากดำเนินมาตรการอย่างเข้มข้น การรั่วไหลของพลาสติกสู่สิ่งแวดล้อมในภูมิภาคนี้อาจลดลงได้มากกว่า 95% ภายในปี 2050

รายงานของ Plastic Free Foundation พบว่า ผู้เข้าร่วม Plastic Free July สามารถลดขยะในครัวเรือนได้เฉลี่ย 13 กิโลกรัมต่อคน และกว่า 86% ยังคงรักษาพฤติกรรมลดใช้พลาสติกต่อไป แม้จบเดือนกรกฎาคมแล้วก็ตาม ตลอดช่วง 7 ปีที่ผ่านมา ผู้เข้าร่วมทั่วโลกช่วยกันลดขยะได้มากกว่า 15 ล้านตัน รวมถึงลดการใช้พลาสติกได้กว่า 1.7 ล้านตัน

การลดพลาสติกไม่จำเป็นต้องทำทุกอย่างในวันเดียว แต่เริ่มต้นได้จากสิ่งง่าย ๆ เช่น พกถุงผ้าแทนการรับถุงพลาสติก ใช้แก้วน้ำหรือกระบอกน้ำส่วนตัว ปฏิเสธหลอดและช้อนส้อมพลาสติกเมื่อไม่จำเป็น เลือกซื้อสินค้าที่มีบรรจุภัณฑ์น้อยลง รวมถึงแยกขยะเพื่อให้เข้าสู่ระบบรีไซเคิลได้อย่างถูกต้อง เพราะสุดท้ายแล้ว พลาสติกหนึ่งชิ้นที่เรา "ไม่รับ" อาจดูเป็นเรื่องเล็ก แต่เมื่อผู้คนนับล้านเลือกทำเหมือนกัน ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นสามารถเปลี่ยนแปลงโลกได้จริง และนั่นคือเหตุผลที่ Plastic Free July ไม่ใช่เพียงแค่เดือนแห่งการลดใช้พลาสติก แต่เป็นจุดเริ่มต้นของวิถีชีวิตที่ยั่งยืนกว่าเดิม