UN เตือน AI ใช้น้ำมหาศาล “ดาต้าเซ็นเตอร์” อาจใช้น้ำ 9.3 ล้านล้านลิตรภายในปี 2573

อย่างไรก็ตาม การทำงานของ AI ต้องอาศัยศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่ที่ใช้ทรัพยากรจำนวนมหาศาล ทั้งในขั้นตอนการฝึกฝนโมเดลและการประมวลผลคำสั่งนับพันล้านครั้งต่อวัน ส่งผลให้เกิดผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมในวงกว้าง

รายงานประเมินว่า ในปี 2568 ศูนย์ข้อมูลทั่วโลกใช้พลังงานไฟฟ้ารวมประมาณ 448 เทราวัตต์ชั่วโมง โดย AI มีส่วนใช้พลังงานคิดเป็นราว 20% ของทั้งหมด หากเปรียบเทียบเป็นประเทศ ศูนย์ข้อมูลจะกลายเป็นผู้ใช้ไฟฟ้ารายใหญ่อันดับ 11 ของโลก และปริมาณไฟฟ้าดังกล่าวเพียงพอต่อการใช้ในภาคครัวเรือนของประชากร 1,300 ล้านคนในภูมิภาคแอฟริกาตอนใต้ของทะเลทรายซาฮาราได้นานถึง 2.6 ปี

การใช้ไฟฟ้าปริมาณมหาศาลดังกล่าวก่อให้เกิดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกประมาณ 189 ล้านตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า ซึ่งต้องอาศัยต้นกล้ากว่า 3,200 ล้านต้นที่เติบโตเป็นเวลา 10 ปี จึงจะสามารถดูดซับคาร์บอนในปริมาณดังกล่าวได้

ในด้านทรัพยากรน้ำ รายงานระบุว่า ศูนย์ข้อมูลทั่วโลกใช้น้ำเพื่อระบายความร้อนในปีที่ผ่านมาในปริมาณที่สามารถเติมสระว่ายน้ำมาตรฐานโอลิมปิกได้ถึง 1.8 ล้านสระ หรือเพียงพอต่อความต้องการใช้น้ำขั้นพื้นฐานของประชากรกว่า 600 ล้านคนในภูมิภาคแอฟริกาตอนใต้ของทะเลทรายซาฮารา

ขณะเดียวกัน ความต้องการใช้ไฟฟ้าของศูนย์ข้อมูลยังต้องอาศัยพื้นที่รองรับโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานและห่วงโซ่อุปทานขนาดใหญ่ โดยมีพื้นที่รวมคิดเป็นเกือบ 4.5 เท่าของมหานครลอนดอน ประเทศอังกฤษ

นายคาเวห์ มาดานี ผู้อำนวยการสถาบันและหัวหน้าทีมวิจัย กล่าวว่า สังคมมักมอง AI เป็นเพียงซอฟต์แวร์ แต่ในความเป็นจริง AI คือโครงสร้างพื้นฐานทางกายภาพที่ประกอบด้วยศูนย์ข้อมูล โรงไฟฟ้า ระบบทำความเย็น เครือข่ายส่งไฟฟ้า ชิป แร่ธาตุ ที่ดิน และน้ำ

รายงานเตือนว่า หากภายในปี 2573 AI มีสัดส่วนการใช้ไฟฟ้าของศูนย์ข้อมูลเพิ่มขึ้นเป็น 40% ตามที่คาดการณ์ไว้ อุตสาหกรรม AI จะกลายเป็นหนึ่งในผู้ใช้ไฟฟ้ารายใหญ่ที่สุดของโลก รองจากเพียง 5 ประเทศเท่านั้น

ในสถานการณ์ดังกล่าว ปริมาณการใช้น้ำของอุตสาหกรรม AI อาจพุ่งสูงถึง 9.3 ล้านล้านลิตรต่อปี หรือเพียงพอต่อความต้องการใช้น้ำขั้นพื้นฐานของประชากรกว่า 1,300 ล้านคนเป็นเวลาหนึ่งปีเต็ม ขณะที่การใช้พื้นที่เพื่อรองรับโครงสร้างพื้นฐานที่เกี่ยวข้องจะมีขนาดใหญ่กว่าพื้นที่มหานครจาการ์ตา ประเทศอินโดนีเซีย ถึงประมาณ 2 เท่า

นอกจากนี้ ขยะอิเล็กทรอนิกส์จากฮาร์ดแวร์ AI ยังมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นแตะ 2.5 ล้านตันภายในสิ้นทศวรรษนี้ หรือเทียบเท่ากับการทิ้งหอไอเฟลกว่า 250 แห่งในทุก ๆ ปี

รายงานจึงเรียกร้องให้รัฐบาลทั่วโลกกำหนดมาตรการให้ผู้พัฒนา AI เปิดเผยข้อมูลผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมอย่างโปร่งใส ขณะที่ผู้ใช้งานควรเลือกใช้ AI อย่างมีประสิทธิภาพ ลดการใช้ทรัพยากรที่ไม่จำเป็น เช่น การสร้างภาพหรือวิดีโอที่ใช้พลังงานสูง รวมถึงใช้คำสั่งอย่างกระชับและนำผลลัพธ์เดิมกลับมาใช้ซ้ำ เพื่อลดภาระต่อสิ่งแวดล้อมในระยะยาว

ภาพ: Envato

ที่มา: UN

_____

#TNNEARTH #คาร์บอน #การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ #ก๊าซเรือนกระจก #โลกร้อน #โลกเดือด