เมื่อจีนสร้างเมืองมหาวิทยาลัยนานาชาติ (ตอนจบ) โดย ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร

Share on Line Share on Facebook Share on X
เมื่อจีนสร้างเมืองมหาวิทยาลัยนานาชาติ (ตอนจบ) โดย ดร.ไพจิตร  วิบูลย์ธนสาร

สรุปข่าว

คราวก่อนผมสาธยายถึงเหตุผลที่รัฐบาลจีนเลือกเอาหลิงสุ่ย (Lingshui) เมืองริมชายฝั่งทะเลในด้านซีกตะวันออกเฉียงใต้ของเกาะไห่หนาน (Hainan) มาสร้าง “เมืองมหาวิทยาลัยนานาชาติ” ค้างไว้ วันนี้ผมจะมาขยายความต่อกัน และไปค้นหาว่า โครงการนี้จะเติบใหญ่และส่งผลกระทบอย่างไร ...

ประการที่ 3 พื้นที่เปิดกว้างพร้อมรองรับการพัฒนาโครงการ หลิงสุ่ยเป็นเมืองขนาดเล็ก โดยมีประชากรราว 400,000 คน และมีขนาดพื้นที่ราว 1,130 ตารางกิโลเมตร เล็กกว่าจังหวัดขนาดเล็กของไทยอย่างนครนายกถึงเกือบครึ่ง ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่เกษตรกรรม 

ด้วยลักษณะที่ดูเป็นเหมือนข้อจำกัดดังกล่าว แต่กลับทำให้การดำเนินโครงการกระทำได้ง่าย  และช่วยลดปัญหาจากความขัดแย้งทางด้านวัฒนธรรมที่แตกต่างกัน เมื่อเทียบกับการเลือกเอาเมืองใหญ่ที่คราคล่ำไปด้วยผู้คนเป็นที่ตั้ง 

ประการที่ 4 การกำหนดสิทธิประโยชน์พิเศษแก่สถาบันการศึกษาและผู้ที่เกี่ยวข้อง โดยที่มณฑลไห่หนานเป็นเกาะ อยู่นอกจีนแผ่นดินใหญ่ กอปรกับการกำหนดแนวทางให้เป็นพื้นที่นำร่องฯ สำหรับหลักสูตร “นานาชาติ” เป็นการเฉพาะ จึงเปิดโอกาสให้รัฐบาลกลางและรัฐบาลท้องถิ่นมี “ช่องทาง” ในการกำหนดสิทธิประโยชน์พิเศษเพื่อดึงดูดสถาบันการศึกษาต่างชาติเข้ามาร่วมมือในโครงการ “นานาชาติ” ได้ง่ายกว่าในแผ่นดินใหญ่

โดยในชั้นนี้ รัฐบาลกลางและรัฐบาลไห่หนานได้กำหนดสิทธิประโยชน์และการอำนวยความสะดวกพิเศษมากมาย อาทิ การจัดสรรหรือถ่ายโอนสิทธิในการใช้ประโยชน์ในที่ดิน การสนับสนุนด้านเครื่องมือและอุปกรณ์การสอนและการวิจัย การยกเว้นอากรนำเข้าเครื่องมือและอุปกรณ์ด้านการเรียนการสอน การอำนวยความสะดวกเกี่ยวกับใบอนุญาตทำงานในจีน และอื่นๆ

ประการสุดท้าย การมีคุณลักษณะเฉพาะเพื่อหลักสูตรพิเศษ การที่ไห่หนานมีสภาพอากาศและสภาพแวดล้อมที่ดีเปิดโอกาสให้มหาวิทยาลัยและวิทยาลัยเทคนิคชั้นนำของจีนและต่างชาติ สามารถพัฒนาหลักสูตรหรือสาขาเฉพาะทางที่อาจทำได้ยากในพื้นที่อื่น อาทิ การฟื้นฟูสมรรถภาพกีฬา สุขภาพและสันทนาการ และการท่องเที่ยวเชิงกีฬา ทำให้โครงการนี้สามารถสร้างจุดเด่นในด้านหลักสูตรเฉพาะทางที่แตกต่างจากแห่งอื่นได้อีกด้วย

ย้อนกลับไป โครงการ “เมืองมหาวิทยาลัยนานาชาติ” ออกสตาร์ตได้อย่างสวยหรู โดยเพียงปีการศึกษาแรก ก็มีนักศึกษากว่า 100 คนเข้าร่วมโครงการเด็กพรสวรรค์นานาชาติ แต่ท่านผู้อ่านก็อาจสงสัยต่อว่า จีนคาดหวังจะเห็นโครงการนี้เป็นรูปเป็นร่างและเติบใหญ่สักเมื่อไหร่กัน 

จากคำสัมภาษณ์ของคณะผู้บริหารโครงการพบว่า จีนวางแผนให้โครงการ “ลงดินและหยั่งราก” ในปีแรก โดยตั้งเป้าที่จะมีจำนวนนักศึกษา 1,000 คนในภาคเรียนฤดูใบไม้ร่วงของปี 2022 

ขณะเดียวกัน จีนยังคาดหวังให้โครงการนี้ “แตกกิ่งก้านสาขา และผลิดอกออกผล” ในระยะกลาง โดยจะขยายการก่อสร้างอาคารของสถาบันการศึกษา และสิ่งอำนวยความสะดวกสาธารณะในพื้นที่ เพิ่มจำนวนนักเรียนนักศึกษา และดึงดูดมหาวิทยาลัยชั้นนำของจีนและต่างชาติ รวมทั้งองค์กรพัฒนาการศึกษาคุณภาพสูง สถาบันบริการด้านศึกษา และองค์ประกอบส่วนอื่นๆ ของระบบนิเวศในโครงการอย่างต่อเนื่องในอนาคต

โครงการนี้ยังมีแผนที่จะดึงเอาสถาบันการศึกษาในระดับที่ต่ำกว่าปริญญาตรีลงมาจนถึงอนุบาลเข้ามาเปิดบริการ และมุ่งพัฒนาด้านการจัดการและนวัตกรรมการศึกษา เพื่อพัฒนาพื้นที่นำร่องฯ นี้เป็น “เขตสาธิตนวัตกรรมและการพัฒนาด้านการศึกษาระดับชาติ” ในที่สุด

เมื่อจีนสร้างเมืองมหาวิทยาลัยนานาชาติ (ตอนจบ) โดย ดร.ไพจิตร  วิบูลย์ธนสาร

แต่จีนไม่ต้องการหยุดแค่นั้น แต่มองไกลถึงการทำให้ “หลิงสุ่ย” เป็นเวทีด้านการจัดการด้านการศึกษาชั้นนำของโลกในระยะยาว ผมประเมินว่า พื้นที่นำร่องฯ นี้จะ “เบ่งบาน” ในราวปี 2035 และก้าวขึ้นเป็น “เมืองแห่งการศึกษานานาชาติ” ชั้นนำแห่งหนึ่งของโลกในกลางศตวรรษนี้

หากการพัฒนาเกิดเป็นรูปธรรม ไห่หนานไม่เพียงแต่จะเป็นพื้นที่ทางเลือกสำหรับนักศึกษาจีนที่ต้องการเรียนต่อต่างประเทศในอนาคต แต่ด้วยความร่วมมือกับมหาวิทยาลัยชั้นนำของจีนและต่างชาติรวมกว่า 20 แห่งดังกล่าวและมีแนวโน้มจะเพิ่มขึ้นอีกมากในอนาคต ก็อาจพัฒนาระบบการเรียนการสอน หลักสูตร และลักษณะทางกายภาพในเชิงคุณภาพจนสามารถดึงดูดชาวต่างชาติให้เข้าไปศึกษาต่อต่างประเทศในไห่หนานแทน

นอกจากนี้ ไห่หนานยังอาจกลายเป็น “จุดหมายปลายทาง” สำคัญสำหรับนักเรียนนักศึกษานานาชาติตามแนว “หนึ่งแถบ หนึ่งเส้นทาง” ในระยะยาว

ดูเหมือนว่า การพัฒนา “เมืองมหาวิทยาลัยนานาชาติ” ในครั้งนี้ เป็นการส่งสัญญาณที่ชัดเจนของจีนในการเปลี่ยนบริบทและแนวคิด “Studying Abroad” ของนักศึกษาจีนเป็น “Studying in Hainan” ของชาวโลกกันเลยทีเดียว

พอเห็นโครงการพัฒนาพื้นที่นำร่องฯ ของจีนแล้ว ก็ทำให้ผมรู้สึกกังวลใจไม่น้อย เพราะความฝันที่เราอยากจะพัฒนาให้ไทยเป็นหนึ่งในศูนย์กลางด้านการศึกษานานาชาติในภูมิภาค ดูจะแฝงไว้ด้วยความท้าทายและความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้น

ในด้านหนึ่ง โดยที่รัฐบาลจีนต้องการชดเชยโอกาสในการศึกษาต่อต่างประเทศของเด็กจีน จากผลของการเปิดสงครามด้านการศึกษา (Education War) ของสหรัฐฯ และชาติพันธมิตรก่อนหน้านี้ การเดินหน้าโครงการ “เมืองมหาวิทยาลัยนานาชาติ” ของจีนจึงอาจเป็นเสมือนการตอบโต้ศึกด้านการศึกษาอย่างเป็นรูปธรรม

นอกจากนี้ ผมยังสังเกตเห็นการจัดระเบียบด้านการศึกษาครั้งใหม่ของรัฐบาลจีนเมื่อปลายเดือนมกราคม ที่ผ่านมา ที่เป็นการส่งสัญญาณให้สถาบันการศึกษาของจีน “ลดบทบาท” ในการเปิดสาขาและตัวแทนการศึกษาในต่างประเทศ ซึ่งนั่นอาจหมายถึงความพยายามที่จีนต้องการดึงทรัพยากรทุกภาคส่วนให้มาลงในพื้นที่นำร่องฯ แทน

ในอีกด้านหนึ่ง สถาบันการศึกษาของไทยที่พึ่งพานักเรียนนักศึกษาจีนและต่างชาติ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในภูมิภาคเอเซีย อาจต้องทบทวนกลยุทธ์ของตนเองใหม่ อาทิ การปรับกลยุทธ์แบบ 360 องศา และเปิดกว้างทางความคิดในการขยายความร่วมมือกับโครงการนี้ในอนาคต

แม้กระทั่ง “ตลาดของตาย” ภายในประเทศที่อ่อนกำลังลงทุกขณะ ก็อาจหดหายไปในอนาคต เพราะพ่อแม่ผู้ปกครองของไทยก็อาจเลือกส่งลูกหลานไปศึกษาต่อที่ไห่หนานก็เป็นได้ สถาบันการศึกษาของไทยจึงควรติดตามการพัฒนาโครงการนี้อย่างใกล้ชิด จะได้ไม่ตกขบวนกันอีกรอบ

ด้วยการออกแบบระบบที่ดี และการส่งเสริมความร่วมมือที่เป็นระบบและจริงจัง ทำให้การพัฒนาโครงการในระยะแรกเกิดเป็นรูปธรรม และผมเชื่อว่า โครงการนี้จะเดินหน้าไปอย่างรวดเร็ว 

เราอาจได้ยินชื่อเสียงของ “หลิงสุ่ย” ในฐานะ “เมืองมหาวิทยาลัยนานาชาติ” ชั้นนำของโลกในอนาคตอันใกล้ และ “เมืองแห่งการศึกษานานาชาติ” ในระยะยาวก็เป็นได้ ...

ภาพจาก : youtube xinhua

ที่มาข้อมูล : -

ที่มารูปภาพ :

avatar

TNNThailand

แท็กบทความ

ดรไพจิตร วิบูลย์ธนสาร
รองประธานหอการค้าไทยในจีน
การศึกษาจีน
จีน
มหาวิทยาลัยนานาชาติจีน
การพัฒนาไห่หนาน