เมื่อจีนสร้างเมืองมหาวิทยาลัยนานาชาติ (ตอน 2) โดย ดร.ไพจิตร วิบูลย์ธนสาร

Share on Line Share on Facebook Share on X
เมื่อจีนสร้างเมืองมหาวิทยาลัยนานาชาติ (ตอน 2)  โดย ดร.ไพจิตร  วิบูลย์ธนสาร

สรุปข่าว

คราวก่อนผมปูพื้นเกี่ยวกับวิสัยทัศน์การพัฒนาไห่หนาน (Hainan) ซึ่งหนึ่งในนั้นได้แก่ การสร้าง “เมืองแห่งการศึกษานานาชาติ” ที่ก่อกำเนิดขึ้นในช่วงกลางปี 2019 เมื่อกระทรวงศึกษาธิการและรัฐบาลมณฑลไห่หนานร่วมกันนำเสนอแผนสนับสนุนการพัฒนานวัตกรรมด้านการศึกษาสมัยใหม่ 

การดำเนินโครงการก็รุดหน้าเป็นรูปธรรมอย่างรวดเร็ว เราไปติดตามกันต่อเลยดีกว่าว่ามีอะไรเกิดขึ้นบ้างครับ ...

หลังจากนั้นไม่นาน รัฐบาลไห่หนานก็ประกาศโครงการใหญ่ในชื่อ “พื้นที่นำร่องนวัตกรรมด้านการศึกษานานาชาติ” (International Education Innovation Pilot Zone) ซึ่งผมขอเรียกในชั้นนี้ว่า “เมืองมหาวิทยาลัยนานาชาติ” 

โดยจีนได้จัดสรรพื้นที่ขนาดถึง 12.72 ตารางกิโลเมตร หรือเกือบ 8,000 ไร่ในเขตหลีอัน (Li'an) เมืองหลิงสุ่ย (Lingshui) บริเวณริมชายฝั่งทะเลในด้านซีกตะวันออกเฉียงใต้ของเกาะเพื่อรองรับโครงการดังกล่าว

แถมยังกำหนดให้โครงการเป็นเวทีแห่งความร่วมมือระหว่างสถาบันการศึกษาของจีนและต่างประเทศ เพื่อเปิดบริการด้านการศึกษานานาชาติที่สอดคล้องกับความต้องการของโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านวิทยาศาสตร์ เกษตรกรรม อุตสาหกรรม และยา รวมทั้งบริการ 

กระแสข่าวระบุว่า จีนได้เชื้อเชิญสถาบันการศึกษาชั้นนำของจีนและต่างประเทศนับ 100 แห่งมาร่วมโครงการ ทั้งนี้ ณ ต้นเดือนกุมภาพันธ์ 2022 มีสถาบันการศึกษาตอบรับคำเชิญรวม 23 แห่งแล้ว 

ในส่วนของจีน ก็มีหลายมหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียงนำโดย Peking University, Beijing Sport University, Communication University of China และ Central University for Nationalities (หรือ Minzu University of China) แห่งกรุงปักกิ่ง Nankai University แห่งเทียนจิน และ University of Electronic Science and Technology จากเฉิงตู มณฑลเสฉวน เป็นต้น

ขณะที่สถาบันการศึกษาต่างชาติที่ตัดสินใจไปร่วมโครงการนี้ก็ล้วนแล้วแต่มีชื่อเสียง อาทิ Coventry University และ University of Glasgow จากสหราชอาณาจักร University of Alberta ของแคนาดา Rutgers University, Rice University และ Michigan State University ของสหรัฐฯ และ Stockholm School of Economics ของสวีเดน รวมทั้งมหาวิทยาลัยจากโปรตุเกส และประเทศอื่นๆ

ในส่วนของการก่อสร้าง “เมืองมหาวิทยาลัยนานาชาติ” ก็เดินหน้าไปอย่างเป็นรูปธรรม วิทยาเขตไฮ่เฟิง (Haifeng) เริ่มตอกเสาเข็มเมื่อเดือนกันยายน 2020 ทั้งที่เป็นช่วงที่จีนและหลายประเทศทั่วโลกกำลังวุ่นวายอยู่กับวิกฤติโควิด-19 

และเพียงราวหนึ่งปีต่อมา ส่วนแรกของวิทยาเขตฯ ก็ถูกเปิดตัวอย่างเป็นทางการพร้อมกับการดำเนิน “โปรแกรมผู้ที่มีพรสวรรค์นานาชาติ” (International Talent Program) 

โปรแกรมแรกนี้เป็นความร่วมมือระหว่าง Beijing Sport University และ University of Alberta  และตามมาติดๆ ด้วยโครงการความร่วมมือระหว่าง University of Electronic Science and Technology และ University of Glasgow 

อาจถือได้ว่า ก้าวแรกของโครงการเมืองมหาวิทยาลัยนานาชาติประสบความสำเร็จอย่างงดงาม โดยสามารถระดมนักศึกษาจีนและต่างชาติในสาขาวิชาที่แตกต่างกันจำนวนกว่า 100 คนเข้าเรียนเป็นปฐมฤกษ์ ด้วยโปรแกรมที่โดดเด่น ซึ่งเป็นการตอกย้ำถึงความพยายามของรัฐบาลจีนที่ต้องการพัฒนา “เด็กพรสวรรค์” เพื่อรองรับความต้องการของโลกอนาคต

ประเด็นที่น่าสนใจก็คือ ทำไมโครงการฯ นี้จึงเป็นที่สนใจของนักศึกษาจีนและต่างชาติยิ่ง แน่นอนว่า การเป็นโครงการที่ผ่านความเห็นชอบของรัฐบาลกลางอาจเป็นปัจจัยพื้นฐานส่วนหนึ่ง แต่แนวคิดและระบบและการเรียนการสอนที่ถูกออกแบบไว้ก็มีลักษณะพิเศษที่เย้ายวนใจยิ่ง

กล่าวคือ สถาบันการศึกษาแต่ละแห่งที่เข้าร่วมโครงการจะมีอาคารเรียนของตนเอง แต่จะใช้พื้นที่และสิ่งอำนวยความสะดวกสาธารณะ อาทิ ห้องสมุด สนามกีฬา และห้องประชุมใหญ่ ร่วมกัน เฉกเช่นเดียวกับแนวคิดเรื่อง “เศรษฐกิจแบ่งปัน” (Sharing Economy) ทั้งนี้ โดยมีคณะผู้บริหารของ International United College ที่ถูกจัดตั้งขึ้นเป็นการเฉพาะทำหน้าที่ในการบริหารจัดการ

การบริหารจัดการดังกล่าวอยู่บนแนวคิด “One Heart & Many Points” โดย “One Heart” หมายถึง ศูนย์การเรียนรู้นานาชาติ (International Learning Center) ซึ่งเป็นอาคารขนาด 3 ชั้นที่ทำหน้าที่เป็น “Study Mall” ที่พร้อมพรั่งไปด้วยโครงสร้างพื้นฐานและสิ่งอำนวยความสะดวก อาทิ ห้องเรียนมัลติมีเดีย พื้นที่สัมมนาแบบเปิด ห้องแถลงข่าว และพื้นที่สำหรับการสัมมนาเชิงปฏิบัติการ รวมทั้งศูนย์ให้คำปรึกษา และศูนย์บริการครบวงจร ณ จุดเดียว 

ขณะที่ “Multipoint” ครอบคลุมถึงสิ่งอำนวยความสะดวก อาทิ บริการไปรษณีย์ด่วน ฟิตเนสและสันทนาการ ร้านสะดวกซื้อ พื้นที่สีเขียว และอื่นๆ ซึ่งช่วยตอบโจทย์ความต้องการของนักศึกษาในหลากหลายด้านในเวลาเดียวกัน ไม่ว่าจะเป็นการศึกษาส่วนตัว การใช้ชีวิตประจำวัน กิจกรรมสังคม และปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น 

นอกจากนี้ สถาบันการศึกษาแต่ละแห่งในโครงการยังสามารถร่วมกันออกแบบหลักสูตรและวิชาสอนร่วมกัน และพัฒนาการยอมรับในวิชาสอนพื้นฐานและหน่วยกิตระหว่างกัน 

ซึ่งนั่นเท่ากับว่า สถาบันการศึกษาที่เกี่ยวข้องสามารถบูรณาการทรัพยากรมนุษย์และอื่นๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ สนับสนุนการสร้างชุมชนคณาจารย์และนักศึกษาระหว่างสถาบันที่กว้างใหญ่ และยังจะทำให้เมืองมหาวิทยาลัยนานาชาติแห่งนี้กลายเป็นเวทีแห่งการผสมผสานภูมิปัญญาของโลกตะวันออกและตะวันตกได้อย่างแท้จริง 

ประการสำคัญ ผู้ที่จบการศึกษาในโครงการนี้จะได้รับปริญญาบัตร 2 ใบจาก 2 สถาบันชั้นนำที่ร่วมมือกัน โดยหนึ่งจากสถาบันของจีน ว่าที่ผู้นำเศรษฐกิจโลกในอนาคต และอีกหนึ่งของต่างชาติที่ส่วนใหญ่เป็นผู้นำด้านภูมิปัญญาของโลกเก่า ซึ่งเป็นเสมือนการยกระดับสถาบันการศึกษาของจีนให้ขึ้นทาบชั้นสถาบันการศึกษาชั้นนำของต่างชาติไปพร้อมกัน

มาถึงตรงนี้ ท่านผู้อ่านอาจสงสัยต่อว่า ทำไมจีนเลือกเอาเมืองหลิงสุ่ยที่แทบไม่มีใครรู้จักมาก่อน มาปั้นเป็น “เมืองมหาวิทยาลัยนานาชาติ” 

ต่อประเด็นนี้ ผมมองว่ารัฐบาลจีนลุ่มลึกและมองไกลมาก ประการแรก สภาพแวดล้อมเลอเลิศ ทำเลที่ตั้งเยี่ยม พร้อมพรั่งด้วยโครงสร้างพื้นฐาน แม้ว่าจะเผชิญกับมรสุมบ้างในบางช่วง แต่เกาะไห่หนานก็มีสภาพอากาศโดยรวมที่ดี ไม่หนาวหรือร้อนมากนัก อากาศไหลเวียนดี ปลอดมลพิษ และมีพื้นที่เพาะปลูกสินค้าเกษตรขนาดใหญ่ที่เป็นแหล่งอาหารและดีต่อสุขภาพของผู้อยู่อาศัยในพื้นที่

ไห่หนานตั้งอยู่ทางตอนใต้ของจีน ซึ่งเป็นเสมือน “ไข่แดง” ของภูมิภาคเอเชียตะวันออก จึงมียุทธภูมิที่ดีในเชิงการตลาด เราลองนึกเปรียบเทียบกับการส่งลูกหลานไปศึกษาต่อในสหรัฐฯ ยุโรป หรือแม้กระทั่งออสเตรเลีย/นิวซีแลนด์ การไปเรียนที่เมืองมหาวิทยาลัยนานาชาตินับว่าสะดวก และประหยัดเวลาและค่าใช้จ่ายในการเดินทางของคนในเอเซียที่คาดว่าจะเป็น “ลูกค้าหลัก” ของโครงการนี้

ขณะเดียวกัน เมืองหลิงสุ่ยก็ตั้งอยู่ห่างจากซานย่า (Sanya) เมืองตากอากาศชื่อดังของจีน ไม่ถึง 70 กิโลเมตร แถมยังมีจุดจอดสถานีรถไฟความเร็วสูงของตนเอง 

นั่นหมายความว่า นักเรียนนักศึกษาบินไปลงสนามบินระหว่างประเทศที่ซานย่าแล้ว นั่งรถไฟความเร็วสูงต่อไปอีกไม่ถึงครึ่งชั่วโมง หรือนั่งรถเมล์ประจำทางหรือขับรถต่อก็ใช้เวลาราว 1 ชั่วโมงก็ถึงหอพักแล้ว หรือหากนักศึกษาในโครงการมีเวลาว่าง และอยากไปเห็นแสงสีหรือทำกิจกรรมนันทนาการ ก็สามารถเดินทางไปพักผ่อนได้อย่างสะดวก

ยิ่งพอส่องไปดูพื้นที่ในเชิงลึกก็พบว่า ภูมิทัศน์ของเมืองมหาวิทยาลัยฯ แห่งนี้มีท้องทะเลอันกว้างใหญ่อยู่ด้านหน้า และมีทิวเขาล้อมอยู่ในด้านหลัง จึงนับว่า ทำเลมีฮวงจุ้ยที่ดีเยี่ยม 

ท่ามกลางสายลม แสงแดด และชายหาด เมื่อผนวกกับพื้นที่สีเขียว และสถาปัตยกรรมการก่อสร้างที่สวยงามแล้ว ก็เท่ากับว่า นักศึกษาในโครงการสามารถใช้ชีวิตที่มีคุณภาพด้านสิ่งแวดล้อมที่ดียิ่ง 

ประการที่ 2 การลดความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจและการเมือง โครงการนี้มีศักยภาพที่จะกลายเป็น “จุดขาย” ใหม่ และเป็นพลังทางเศรษฐกิจแก่พื้นที่ได้ ซึ่งหมายความว่า การสานต่อโครงการนี้ให้เกิดเป็นรูปธรรมอย่างเหมาะสมจะช่วยให้ไห่หนานที่ยังมีระดับความเจริญที่น้อยกว่าหลายมณฑลของจีน ถูกยกระดับขึ้นทัดเทียมกับพื้นที่อื่นในระยะยาว 

นอกจากนี้ รัฐบาลจีนยังได้ประโยชน์ในมิติทางการเมือง เพราะเมืองหลิงสุ่ยเป็นเขตปกครองตนเองที่มีชนกลุ่มน้อยอาศัยอยู่ การพัฒนาพื้นที่ให้เจริญก็เป็นการส่งสัญญาณที่ชัดเจนว่ารัฐบาลจีนพร้อมดูแลทุกพื้นที่และเผ่าพันธุ์ของจีนอย่างทั่วถึงและเสมอภาค

ยิ่งพอมองไปยังสนามการเมืองระหว่างประเทศ เราก็อาจคิดต่อได้ว่า การที่รัฐบาลจีนสนับสนุนส่งเสริมให้สถาบันการศึกษา องค์กรบริหารด้านศึกษา และนักเรียนนักศึกษาต่างชาติ เข้ามาลงทุนและใช้ชีวิตในไห่หนาน ซึ่งรายรอบไปด้วยหมู่เกาะทะเลจีนใต้ ก็อาจเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้สหรัฐฯ และชาติพันธมิตรต้องคิดทบทวนเกี่ยวกับการกดดันจีนในทางการเมืองการทหารได้

ยังมีอีกหลายเหตุผลที่จีนเลือกเมืองหลิงสุ่ยในการดำเนินโครงการนี้ แต่ต้องขอยกยอดไปคุยต่อกันในตอนหน้าครับ ...

ภาพจาก : youtube xinhua

ที่มาข้อมูล : -

ที่มารูปภาพ :

avatar

TNNThailand

แท็กบทความ

ดรไพจิตร วิบูลย์ธนสาร
รองประธานหอการค้าไทยในจีน
การศึกษาจีน
จีน
มหาวิทยาลัยนานาชาติจีน
การพัฒนาไห่หนาน