"ฝรั่งเศส" ประชาชนประท้วงเดือด! วิกฤตค่าครองชีพ รัฐบาลแบกหนี้ 3.6 ล้านล้านยูโร

การประท้วงครั้งใหญ่ในฝรั่งเศสกำลังสะท้อนปัญหาเศรษฐกิจที่สะสมมานาน ทั้งค่าครองชีพ รายได้ คุณภาพการศึกษา และบริการสาธารณะ ขณะที่รัฐบาลกำลังเผชิญข้อจำกัดทางการคลังอย่างหนัก หลังหนี้สาธารณะพุ่งเกือบ 3.6 ล้านล้านยูโร หรือประมาณ 119% ของ GDP ทำให้การตอบสนองข้อเรียกร้องของประชาชนกลายเป็นโจทย์ยาก ท่ามกลางความกังวลต่อเสถียรภาพเศรษฐกิจและความเชื่อมั่นของนักลงทุน

เปิดสาเหตุประท้วงฝรั่งเศส จากปัญหาโรงเรียนสู่ความเดือดร้อนปากท้อง

จุดเริ่มต้นของกระแสประท้วงในฝรั่งเศสครั้งนี้เกิดขึ้นจากความไม่พอใจของนักเรียนมัธยมในเขตชานเมืองกรุงปารีส ช่วงปลายเดือนกันยายน 2569 โดยนักเรียนออกมาเรียกร้องให้รัฐบาลแก้ไขปัญหาครูไม่เพียงพอ คุณภาพการศึกษา อาคารเรียนทรุดโทรม และอุปกรณ์การเรียนการสอนขาดแคลน ก่อนที่ครู ผู้ปกครอง และนักศึกษาจะเข้ามามีส่วนร่วมในการเคลื่อนไหว

อย่างไรก็ตาม ปัญหาไม่ได้จำกัดอยู่เพียงเรื่องการศึกษา เพราะข้อเรียกร้องของนักเรียนสอดคล้องกับความไม่พอใจที่สะสมอยู่ในประชาชนหลายกลุ่ม โดยเฉพาะคนทำงานที่กังวลเรื่องค่าแรงและค่าครองชีพ ขณะที่สหภาพแรงงานเรียกร้องให้รัฐบาลดูแลรายได้และคุณภาพชีวิตของประชาชนมากขึ้น

ประชาชนบางส่วนยังตั้งคำถามถึงคุณภาพของบริการสาธารณะ ทั้งที่ฝรั่งเศสเป็นประเทศที่มีระบบภาษีและสวัสดิการขนาดใหญ่ ทำให้การเคลื่อนไหวขยายจากปัญหาโรงเรียนไปสู่ประเด็นเศรษฐกิจ ความเหลื่อมล้ำ และคุณภาพชีวิต

สถานการณ์ทวีความตึงเครียดเมื่อการชุมนุมบางพื้นที่เกิดเหตุปะทะระหว่างผู้ประท้วงกับเจ้าหน้าที่ รวมถึงเหตุจลาจลและความเสียหายต่อทรัพย์สิน ส่งผลให้ทางการประกาศมาตรการควบคุมการชุมนุมและเคอร์ฟิวในบางพื้นที่ การเคลื่อนไหวครั้งนี้จึงไม่ใช่เพียงข้อเรียกร้องของนักเรียน แต่กลายเป็นแรงกดดันต่อรัฐบาลในวงกว้าง

รัฐบาลฝรั่งเศสหนี้ท่วม 3.6 ล้านล้านยูโร สูงถึง 119% ของ GDP

ในขณะที่ประชาชนเรียกร้องให้รัฐบาลเพิ่มงบประมาณด้านการศึกษา สวัสดิการ และบริการสาธารณะ ปัญหาสำคัญคือรัฐบาลฝรั่งเศสกำลังเผชิญภาระหนี้สาธารณะมหาศาล

สำนักงานสถิติแห่งชาติฝรั่งเศส หรือ INSEE รายงานว่า ณ สิ้นไตรมาส 2 ปี 2569 ฝรั่งเศสมีหนี้สาธารณะสูงถึง 3.5955 ล้านล้านยูโร คิดเป็น 119% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ หรือ GDP เพิ่มขึ้นจาก 115.7% ของ GDP ณ สิ้นปี 2568

ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนว่าภาระหนี้ของฝรั่งเศสมีขนาดใหญ่กว่ามูลค่าเศรษฐกิจที่ประเทศผลิตได้ในหนึ่งปี และยังมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

อย่างไรก็ตาม การมีหนี้สาธารณะสูงกว่า GDP ไม่ได้หมายความว่าฝรั่งเศสกำลังจะล้มละลาย เนื่องจากหนี้เหล่านี้ไม่ได้ครบกำหนดชำระพร้อมกันทั้งหมด และรัฐบาลยังสามารถบริหารจัดการหนี้ผ่านการออกพันธบัตรและการจัดหาเงินทุนในตลาดการเงิน

แต่สิ่งที่น่ากังวลคือความสามารถในการควบคุมหนี้ระยะยาว โดยเฉพาะเมื่อเศรษฐกิจเติบโตช้า ขณะที่รายจ่ายภาครัฐและภาระดอกเบี้ยยังอยู่ในระดับสูง

คณะกรรมาธิการยุโรป หรือ European Commission ประเมินเมื่อเดือนพฤษภาคม 2569 ว่าเศรษฐกิจฝรั่งเศสปีนี้จะขยายตัวเพียง 0.8% ขณะที่อัตราเงินเฟ้อเฉลี่ยอาจอยู่ที่ 2.4%

หมายความว่าเศรษฐกิจฝรั่งเศสมีแนวโน้มเติบโตไม่ถึง 1% แต่รัฐบาลยังต้องจัดสรรงบประมาณจำนวนมากสำหรับเงินเดือนบุคลากรภาครัฐ โรงเรียน โรงพยาบาล บำนาญ สวัสดิการ และการชำระดอกเบี้ยหนี้สาธารณะ

เมื่อรายจ่ายไม่ได้ลดลงตามการเติบโตของเศรษฐกิจ รัฐบาลจึงต้องพยายามควบคุมการขาดดุลการคลัง เพื่อไม่ให้ภาระหนี้เพิ่มสูงขึ้นจนกระทบความเชื่อมั่นของตลาดการเงิน

สถานการณ์นี้ทำให้เกิดความขัดแย้งทางเศรษฐกิจอย่างชัดเจน เพราะในขณะที่รัฐบาลต้องการควบคุมรายจ่าย ประชาชนกลับต้องการให้เพิ่มงบประมาณเพื่อแก้ไขปัญหาคุณภาพชีวิต

ฝรั่งเศสขาดดุลการคลัง 5.1% รัฐบาลเผชิญโจทย์ลดรายจ่ายหรือขึ้นภาษี

ปัญหาการเงินของฝรั่งเศสไม่ได้มีเพียงหนี้สาธารณะ แต่ยังรวมถึงการขาดดุลการคลังที่อยู่ในระดับสูง

ข้อมูล INSEE ระบุว่า ปี 2568 ฝรั่งเศสขาดดุลการคลังประมาณ 5.1% ของ GDP หรือคิดเป็นมูลค่าราว 152,500 ล้านยูโร สะท้อนว่าภาครัฐมีรายจ่ายสูงกว่ารายได้เป็นจำนวนมาก

หนึ่งในปัจจัยสำคัญคือฝรั่งเศสมีระบบสวัสดิการขนาดใหญ่ ครอบคลุมทั้งการศึกษา สาธารณสุข บำนาญ และบริการสาธารณะ ซึ่งจำเป็นต้องใช้งบประมาณจำนวนมากในแต่ละปี

เมื่อรัฐบาลใช้จ่ายมากกว่ารายได้อย่างต่อเนื่อง จึงต้องกู้เงินเพิ่มเติมเพื่อชดเชยการขาดดุล และเมื่อหนี้เพิ่มขึ้น ภาระดอกเบี้ยในอนาคตก็มีโอกาสเพิ่มตามไปด้วย

คณะกรรมาธิการยุโรปคาดการณ์ว่า ภาระดอกเบี้ยหนี้ภาครัฐของฝรั่งเศสจะเพิ่มจาก 2.2% ของ GDP ในปี 2568 เป็น 2.6% ในปี 2569 และอาจเพิ่มเป็น 2.8% ในปี 2570 หากเป็นไปตามสมมติฐานของการคาดการณ์

สถานการณ์ดังกล่าวทำให้รัฐบาลต้องเผชิญทางเลือกที่ยากลำบาก หากลดงบประมาณด้านการศึกษาในช่วงที่โรงเรียนกำลังขาดแคลนครู อาจยิ่งสร้างความไม่พอใจให้ประชาชน หากชะลอการเพิ่มสวัสดิการก็อาจกระทบกำลังซื้อของครัวเรือนบางกลุ่ม

ในทางกลับกัน หากรัฐบาลเลือกขึ้นภาษีเพื่อเพิ่มรายได้ ก็อาจเพิ่มภาระให้คนทำงานและภาคธุรกิจ ขณะที่การปล่อยให้ขาดดุลต่อเนื่องโดยไม่มีมาตรการควบคุม อาจทำให้หนี้สาธารณะเพิ่มขึ้นอีก

โจทย์สำคัญของรัฐบาลฝรั่งเศสจึงไม่ใช่เพียงการหาเงินมาใช้จ่าย แต่เป็นการจัดสมดุลระหว่างการรักษาวินัยการคลังกับการดูแลคุณภาพชีวิตประชาชน ท่ามกลางเศรษฐกิจที่ขยายตัวค่อนข้างช้า