ใกล้ตัวไทยแค่ไหน? "ฟิลิปปินส์" คนว่างงานพุ่ง 3.14 ล้าน! สูงสุดรอบ 4 ปี เด็กจบใหม่เคว้ง ภาคธุรกิจไร้ความเชื่อมั่นเศรษฐกิจ ไม่อยากจ้างคนเพิ่ม!

ฟิลิปปินส์เจอแรงกระแทกตลาดแรงงาน อัตราว่างงานพุ่ง 6% สูงสุดในรอบ 4 ปี คนตกงานทะลุ 3.14 ล้านคน โดยเฉพาะคนหนุ่มสาวและเด็กจบใหม่ที่กำลังไหลเข้าสู่ตลาดแรงงาน แต่ตำแหน่งงานกลับมีไม่เพียงพอ

สำนักงานสถิติฟิลิปปินส์ หรือ PSA เปิดเผยว่า เดือนกรกฎาคม 2569 อัตราว่างงานอยู่ที่ 6% เพิ่มจาก 5.3% ในเดือนเดียวกันปีก่อน และเพิ่มจาก 4.7% ในเดือนเมษายน ถือเป็นระดับสูงสุดในรอบ 4 ปี มีคนว่างงานมากกว่า 3.14 ล้านคน

แต่ตัวเลขที่ต้องจับตาไม่ใช่แค่ 6% เพราะฟิลิปปินส์กำลังเจอแรงกดดันจากคนรุ่นใหม่ โดยเฉพาะกลุ่มอายุ 15–24 ปี ที่ทยอยเข้าสู่ตลาดแรงงานพร้อมกัน

พูดง่าย ๆ คือ คนรุ่นใหม่เรียนจบออกมาพร้อม ๆ กัน ก็ต้องหางานพร้อม ๆ กัน แต่ปัญหาคือตลาดแรงงานโตไม่ทันคน และมีตำแหน่งงานใหม่ไม่มากพอที่จะรองรับแรงงานทั้งหมด

เศรษฐกิจโตไม่ทันคน สร้างงานไม่ทันคน

ปัญหานี้จึงไม่ใช่แค่เรื่อง “เด็กจบใหม่หางานไม่ได้” แต่สะท้อนถึงเศรษฐกิจที่กำลังโตช้าลง และการสร้างงานใหม่ที่ไม่ทันกับจำนวนคนที่เข้าสู่ตลาดแรงงาน 

ล่าสุดเศรษฐกิจฟิลิปปินส์ ไตรมาส 2 ปีนี้โตเพียง 2.3% ขณะที่ภาคอุตสาหกรรมหดตัว 2.4% ส่วนภาคบริการยังโต 4.5% และภาคเกษตรโต 2.7% ที่น่าจับตาคือการลงทุนรวม หรือ Gross Capital Formation หดตัวถึง 9.2%

เพราะการลงทุนวันนี้ คือโรงงานใหม่ ธุรกิจใหม่ เครื่องจักรใหม่ และตำแหน่งงานใหม่ในวันข้างหน้า เมื่อการลงทุนชะลอ การสร้างงานใหม่ก็มีโอกาสชะลอตาม

ธุรกิจเองก็ไม่มั่นใจ ลดแผนรับคนเพิ่ม

อีกหนึ่งสัญญาณเตือนคือความเชื่อมั่นภาคธุรกิจ ธนาคารกลางฟิลิปปินส์ หรือ BSP เปิดเผยผลสำรวจความเชื่อมั่นภาคธุรกิจเดือนกรกฎาคม พบว่าดัชนีความเชื่อมั่นร่วงจาก 0% ลงไปที่ -20.3%

หมายความว่า บริษัทที่มองเศรษฐกิจในแง่ลบมีมากกว่าบริษัทที่มองบวกอย่างชัดเจน สาเหตุสำคัญมาจากความกังวลเรื่องสงครามและความตึงเครียดในตะวันออกกลาง ราคาน้ำมัน และเงินเฟ้อ

ที่เกี่ยวข้องกับตลาดแรงงานโดยตรงคือ บริษัทที่วางแผนจะจ้างพนักงานเพิ่มมีจำนวนลดลง เพราะธุรกิจมองว่าเศรษฐกิจข้างหน้าจะโตช้าลง ขณะที่ต้นทุนยังอยู่ในระดับสูง

ไม่ใช่ “ไม่มีงาน” เลย แต่คือ “ไม่มีงานที่ดี ไม่มีงานที่ใช่”

อย่างไรก็ตาม ต้องแยกให้ออกว่าอัตราว่างงาน 6% ไม่ได้หมายความว่าฟิลิปปินส์ไม่มีงานเลย เพราะฟิลิปปินส์ยังมีคนทำงานมากถึง 49.21 ล้านคน และภาคบริการยังเป็นนายจ้างรายใหญ่ที่สุด คิดเป็นเกือบ 63% ของการจ้างงานทั้งหมด

แต่ปัญหาคือ “งานที่มี” อาจไม่ใช่งานที่คนต้องการ ข้อมูลเดือนกรกฎาคมพบว่า คนที่ต้องการชั่วโมงทำงานเพิ่ม หรือต้องการงานเพิ่ม มีมากถึง 6.33 ล้านคน หรือประมาณ 12.9% ของผู้มีงานทำ

ภาวะนี้เรียกว่า “Underemployment” หรือการทำงานต่ำกว่าระดับที่ต้องการ ไม่ว่าจะเป็นการทำงานไม่เต็มศักยภาพ ชั่วโมงทำงานไม่พอ หรือรายได้ต่ำกว่าที่คาดหวัง พูดง่าย ๆ ปัญหาจริงอาจไม่ใช่ “ไม่มีงาน” แต่อาจเป็น “ไม่มีงานที่ใช่” โดยเฉพาะในแง่รายได้และเงินเดือน

ธนาคารโลก หรือ World Bank เคยเตือนถึงช่องว่างระหว่าง “งานที่คนมีทักษะสามารถทำได้” กับ “งานที่เศรษฐกิจสร้างขึ้นจริง”

ฟิลิปปินส์จึงไม่ได้มีแค่ปัญหาคนตกงาน แต่ยังมีคนที่มีงานทำแต่รายได้ต่ำ เพราะงานที่มีผลิตภาพสูงและให้ค่าตอบแทนดียังมีไม่เพียงพอ โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ที่ยังขาดทักษะให้ตรงกับเศรษฐกิจยุคใหม่