น้ำท่วม “สวนทุเรียน” จันทบุรีเสียหายกว่า 20,000 ไร่ เสี่ยงกระทบส่งออกจีน ฟื้นสวนอาจใช้เวลา 5-6 ปี

ธ.ก.ส.–สหกรณ์เตรียมช่วยชาวสวน จับตาเงินฟื้นฟูและพักหนี้

สำนักงานเกษตรจังหวัดจันทบุรีได้ประสาน ธ.ก.ส. และสหกรณ์ในพื้นที่ เพื่อพิจารณาความช่วยเหลือทางการเงินควบคู่กับการให้คำแนะนำด้านการฟื้นฟูสวนผลไม้

ความช่วยเหลือที่เหมาะสมจำเป็นต้องพิจารณาตามสภาพความเสียหายของสวนแต่ละแห่ง

สำหรับสวนที่ต้นทุเรียนยังมีโอกาสฟื้นตัว เงินทุนสำหรับรักษาต้นและปรับปรุงสภาพดินอาจช่วยให้เกษตรกรกลับมาผลิตได้เร็วขึ้น

แต่ในกรณีที่ต้องปลูกใหม่ทั้งแปลง การกำหนดระยะเวลาชำระหนี้ควรคำนึงถึงช่วงหลายปีที่เกษตรกรยังไม่มีผลผลิตจำหน่าย เพื่อไม่ให้ภาระหนี้เพิ่มขึ้นก่อนรายได้กลับมา

อีกประเด็นที่ต้องดำเนินการควบคู่กันคือการป้องกันน้ำท่วมซ้ำ โดยเฉพาะการปรับปรุงระบบระบายน้ำภายในสวน และการเฝ้าระวังโรคพืชหลังน้ำลด

แม้การลงทุนด้านระบบระบายน้ำจะเพิ่มต้นทุนในระยะสั้น แต่หากช่วยลดความเสียหายจากน้ำท่วมครั้งต่อไปได้ ก็อาจช่วยรักษาเงินลงทุนในการฟื้นฟูสวนและรายได้ในระยะยาว

สำหรับผู้รับซื้อและโรงคัดบรรจุ สิ่งที่ต้องติดตามคือจำนวนต้นทุเรียนที่รอดชีวิตและความสามารถในการให้ผลผลิตในฤดูกาลถัดไป เพราะต้นที่ยังยืนอยู่ไม่ได้หมายความว่าจะให้ผลผลิตได้เท่าเดิม

เมื่อผลสำรวจความเสียหายรายสวนมีความชัดเจนมากขึ้น ผู้ประกอบการจึงจะสามารถวางแผนจัดหาผลผลิตและรับคำสั่งซื้อจากต่างประเทศได้แม่นยำขึ้น

ไทยส่งออกทุเรียนสดผ่านแดนไปจีน 1 ล้านตัน มูลค่า 124,658 ล้านบาท

ความเสียหายของสวนทุเรียนจันทบุรีอาจส่งผลต่อเนื่องไปถึงธุรกิจส่งออก เพราะการรับคำสั่งซื้อจากต่างประเทศจำเป็นต้องมีผลผลิตเพียงพอและมีคุณภาพตามมาตรฐานที่ลูกค้าต้องการ

ข้อมูลกระทรวงพาณิชย์ระบุว่า ช่วง มกราคม–กรกฎาคม 2569 ไทยส่งออกทุเรียนสดผ่านแดนไปยังประเทศจีนรวม 1,005,267 ตัน คิดเป็นมูลค่า 124,658 ล้านบาท

ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนขนาดของการค้าทุเรียนไทยกับตลาดจีนก่อนเกิดน้ำท่วมใหญ่ในช่วงปลายเดือนกันยายน ไม่ใช่มูลค่าความเสียหายจากน้ำท่วม และไม่ใช่ยอดส่งออกทุเรียนทุกช่องทางของประเทศไทย

หากสวนทุเรียนที่ได้รับผลกระทบไม่สามารถกลับมาให้ผลผลิตได้ตามปกติ ผู้ส่งออกอาจต้องจัดหาสินค้าจากพื้นที่อื่นเพิ่มเติม เพื่อรักษาปริมาณการส่งมอบตามคำสั่งซื้อ

อย่างไรก็ตาม ผลกระทบต่อปริมาณส่งออกโดยรวมยังต้องรอผลสำรวจความเสียหายที่ชัดเจน รวมถึงประเมินปริมาณผลผลิตจากแหล่งปลูกอื่นประกอบด้วย

ราคาทุเรียนจีนลดลง เหลือ 9.9 หยวนต่อครึ่งกิโลกรัม

นอกจากความเสี่ยงด้านผลผลิตในประเทศไทยแล้ว ตลาดทุเรียนจีนยังเผชิญแรงกดดันด้านราคาขาย

สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ นครเฉิงตู รายงานว่า ในช่วงเดือนกันยายน 2569 ราคาทุเรียนในตลาดจีนเริ่มปรับตัวลดลง

โดยราคาทุเรียนที่จำหน่ายในนครเฉิงตู จากเดิม 19.9 หยวนต่อครึ่งกิโลกรัม ลดลงมาอยู่ที่ 15.9 หยวน และ 13.9 หยวน ขณะที่บางช่วงพบราคาต่ำสุดที่ 9.9 หยวนต่อครึ่งกิโลกรัม

ราคาทุเรียนที่ลดลงไม่ได้หมายความว่าผู้บริโภคจีนหยุดซื้อทุเรียน เพราะข้อมูลการนำเข้ายังสะท้อนว่าตลาดมีความต้องการสินค้าเพิ่มขึ้นในเชิงปริมาณ

โดย ด่านโหย่วอี้กวน รายงานปริมาณนำเข้าทุเรียนในช่วง 7 เดือนแรกของปี 2569 รวม 492,000 ตัน เพิ่มขึ้น 40.5% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน

สถานการณ์ดังกล่าวแสดงให้เห็นว่า ปริมาณนำเข้าที่เพิ่มขึ้นสามารถเกิดขึ้นพร้อมกับราคาขายที่ลดลงได้

สำหรับผู้บริโภคจีน ราคาที่ลดลงช่วยให้เข้าถึงทุเรียนได้ง่ายขึ้น แต่สำหรับผู้ส่งออกไทยกลับต้องระมัดระวังส่วนต่างกำไร โดยเฉพาะหากต้นทุนจัดหาผลผลิตเพิ่มขึ้น ขณะที่ผู้ซื้อปลายทางมีอำนาจต่อรองราคามากขึ้น

ส่งออกทุเรียนไทยต้องรักษาคุณภาพ รับมือทั้งต้นทุนและการแข่งขันในจีน

สำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ นครเฉิงตู แนะนำให้ผู้ประกอบการทุเรียนไทยให้ความสำคัญกับการรักษาคุณภาพสินค้า การควบคุมสารตกค้าง การตรวจสอบย้อนกลับ และการลดความสูญเสียระหว่างขนส่ง

มาตรการเหล่านี้มีความสำคัญต่อการรักษาความสามารถในการแข่งขัน เพราะแม้ตลาดจีนยังมีความต้องการทุเรียน แต่ผู้ส่งออกต้องสามารถส่งมอบสินค้าได้อย่างสม่ำเสมอ มีคุณภาพตามมาตรฐาน และยังเหลือกำไรหลังหักต้นทุน

ในช่วงที่สวนทุเรียนบางส่วนได้รับผลกระทบจากน้ำท่วม การฟื้นฟูสวนจึงควรดำเนินควบคู่กับการรักษามาตรฐานการผลิตและการส่งออก

อีกทางเลือกหนึ่งคือการขยายช่องทางจำหน่ายไปยังเมืองรองของจีน รวมถึงการขายผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์และการพัฒนาผลิตภัณฑ์ทุเรียนแปรรูป เพื่อกระจายความเสี่ยงด้านตลาด

อย่างไรก็ตาม ผู้ประกอบการจำเป็นต้องคำนวณต้นทุนและราคาขายของแต่ละช่องทางก่อนลงทุน เพราะการมีตลาดเพิ่มขึ้นอาจช่วยกระจายสินค้าได้ แต่ไม่ได้รับประกันว่าจะสร้างกำไรเพิ่มขึ้นเสมอไป

น้ำท่วมสวนทุเรียนอาจกระทบรายได้เกษตรกรและส่งออกอีกหลายปี

ความเสียหายจากน้ำท่วมสวนทุเรียนจันทบุรีครั้งนี้มีความแตกต่างจากพืชเกษตรอายุสั้น เพราะทุเรียนเป็นไม้ผลที่ต้องใช้เวลาหลายปีกว่าจะเริ่มให้ผลผลิต

หากต้นทุเรียนเพียงได้รับความเสียหายและสามารถฟื้นตัวได้ เกษตรกรอาจต้องใช้เวลา 1–2 ปีเพื่อให้สวนกลับมาให้ผลผลิตตามปกติ แต่หากต้นตายและต้องปลูกใหม่ ระยะเวลารอผลผลิตอาจยาวนานถึง 5–6 ปี

ผลกระทบจึงไม่ได้จำกัดอยู่ที่รายได้ของเกษตรกรในฤดูกาลเดียว แต่อาจต่อเนื่องไปถึงการวางแผนจัดหาผลผลิตของผู้รับซื้อ โรงคัดบรรจุ และผู้ส่งออกในปีต่อ ๆ ไป

ขณะเดียวกัน ตลาดจีนซึ่งเป็นตลาดสำคัญของทุเรียนไทยกำลังเผชิญการแข่งขันด้านราคา ทำให้ผู้ประกอบการต้องรักษาทั้งคุณภาพสินค้า ปริมาณการส่งมอบ และต้นทุนให้อยู่ในระดับที่แข่งขันได้

โจทย์สำคัญจึงไม่ใช่เพียงการฟื้นสวนทุเรียนให้กลับมาเขียวอีกครั้ง แต่คือการทำให้เกษตรกรกลับมามีรายได้ พร้อมรักษาความสามารถในการส่งออกทุเรียนไทยไปยังตลาดจีนในระยะยาว

เพราะหากการฟื้นฟูใช้เวลาหลายปี ความเสียหายจากน้ำท่วมครั้งนี้ก็อาจกลายเป็นต้นทุนทางเศรษฐกิจที่ส่งผลต่อเนื่องนานกว่าช่วงเวลาที่น้ำท่วมสวนอย่างมาก