งบนวดไทยข้าราชการเพิ่ม เพราะคนป่วยมากขึ้นหรือใช้สิทธิถี่ขึ้น?

การเบิกค่ารักษาด้วยการนวดไทย มีหลักเกณฑ์อย่างไร

ปัจจุบัน ข้าราชการสามารถเบิกค่าบริการนวดไทยเพื่อการรักษาได้ ครั้งละไม่เกิน 200 บาท ภายใต้หลักเกณฑ์ที่กำหนด โดยเข้ารับบริการได้ ไม่เกินวันละ 1 ครั้ง และไม่เกิน 3 ครั้งต่อสัปดาห์ หากใช้สิทธิเต็มเพดาน จะคิดเป็นค่าใช้จ่ายสูงสุดประมาณ 600 บาทต่อสัปดาห์ หรือประมาณ 2,400 บาทต่อเดือน จากการคำนวณ 12 ครั้งต่อเดือน ทั้งนี้ ตัวเลขดังกล่าวเป็นเพียงการคำนวณตามเพดานสูงสุด ไม่ใช่วงเงินเหมาจ่ายที่ผู้มีสิทธิสามารถเบิกได้โดยอัตโนมัติ

การเบิกค่ารักษาจะครอบคลุมเฉพาะ การนวดไทยเพื่อการบำบัดรักษาหรือฟื้นฟูตามข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ ผู้ใช้สิทธิต้องได้รับการรับรองจากแพทย์แผนปัจจุบัน แพทย์แผนไทย หรือแพทย์แผนไทยประยุกต์ พร้อมระบุโรคหรืออาการ รวมถึงระยะเวลาการรักษาอย่างชัดเจน ส่วนการนวดเพื่อผ่อนคลายหรือส่งเสริมสุขภาพทั่วไป ไม่สามารถนำมาเบิกจากสวัสดิการรักษาพยาบาลของทางราชการได้

งบประมาณส่วนใหญ่ยังอยู่กับโรค NCDs

ข้อมูลผลการเบิกจ่ายค่ายาในระบบเบิกจ่ายตรง ปีงบประมาณ 2568 ของกรมบัญชีกลาง พบว่า ภาระงบประมาณหลักของรัฐยังอยู่กับกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs)

5 กลุ่มโรคที่ใช้งบประมาณค่ายาสูงสุด ได้แก่

• โรคหลอดเลือดสมองแตกและอุดตัน 7,791.16 ล้านบาท
• โรคเบาหวาน 6,202.11 ล้านบาท
• โรคไขมันในเลือดสูง 3,487.50 ล้านบาท
• โรคความดันโลหิตสูง 3,308.80 ล้านบาท
• โรคหัวใจล้มเหลว 2,313.13 ล้านบาท

เฉพาะกลุ่มโรค NCDs ใช้งบประมาณด้านค่ายารวมมากกว่า 40,000 ล้านบาทต่อปี สะท้อนว่าภาระงบประมาณด้านสุขภาพของประเทศยังอยู่กับโรคเรื้อรังเป็นหลัก ขณะที่ข้อมูลการเบิกค่ารักษาด้วยการนวดไทยยังมีรายละเอียดที่เปิดเผยต่อสาธารณะค่อนข้างจำกัด

สังคมสูงวัยอาจเป็นอีกปัจจัย แต่ยังสรุปไม่ได้

ประเทศไทยก้าวเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์ โดยข้อมูล ณ เดือนมีนาคม 2568 ระบุว่าประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไปมีจำนวน 14.85 ล้านคน หรือคิดเป็น 22.5% ของประชากรทั้งประเทศ ขณะที่งานวิจัยด้านสุขภาพพบว่า คนไทยอายุ 45 ปีขึ้นไปมากกว่าหนึ่งในสามมีอาการปวดในระดับปานกลางถึงรุนแรง ซึ่งอาจเพิ่มความต้องการบริการฟื้นฟูและการรักษาโรคระบบกล้ามเนื้อและกระดูก

อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีการเปิดเผยข้อมูลที่เชื่อมโยงอายุของผู้ใช้สิทธิ สถานะผู้มีสิทธิ โรคหรืออาการที่เข้ารับการรักษา และจำนวนครั้งในการเบิกค่าบริการนวดไทย จึงยังไม่สามารถสรุปได้ว่า ผู้สูงอายุในระบบสวัสดิการข้าราชการเป็นปัจจัยหลักที่ทำให้งบประมาณด้านนี้เพิ่มขึ้น

จำนวนครั้งของการรักษา ยังไม่บอกผลลัพธ์ด้านสุขภาพ

แม้หลักเกณฑ์ปัจจุบันจะกำหนดเงื่อนไขการเบิกไว้อย่างชัดเจน แต่ข้อมูลที่เปิดเผยต่อสาธารณะยังไม่แสดงผลลัพธ์ของการรักษา เช่น ผู้ป่วยมีอาการดีขึ้นมากน้อยเพียงใด ลดการใช้ยาได้หรือไม่ สามารถกลับไปทำงานได้เร็วขึ้นหรือไม่ หรือเหตุใดจึงต้องเข้ารับการรักษาซ้ำ

ข้อมูลผลลัพธ์เหล่านี้มีความสำคัญต่อการประเมินว่า งบประมาณที่รัฐใช้ไปสามารถสร้างประโยชน์ด้านสุขภาพได้มากน้อยเพียงใด และช่วยให้การบริหารงบประมาณอาศัยข้อมูลเชิงประจักษ์มากกว่าการพิจารณาจากจำนวนครั้งของการเบิกเพียงอย่างเดียว

การป้องกัน อาจช่วยลดภาระงบประมาณในระยะยาว

อาการปวดคอ ปวดไหล่ และปวดหลังของคนวัยทำงาน มักมีความเกี่ยวข้องกับลักษณะการทำงาน การนั่งเป็นเวลานาน การทำงานซ้ำ ๆ และสภาพแวดล้อมในการทำงาน หากปัจจัยเหล่านี้ยังไม่ได้รับการแก้ไข ผู้ป่วยอาจกลับมารับการรักษาซ้ำ แม้จะผ่านการนวดหลายครั้งแล้วก็ตาม

การส่งเสริมการยศาสตร์ในสถานที่ทำงาน การปรับพฤติกรรม และการออกกำลังกายอย่างเหมาะสม อาจช่วยลดภาระค่าใช้จ่ายด้านการรักษาในระยะยาวควบคู่กับการดูแลรักษาทางการแพทย์