เตือนไทยอากาศป่วน 2 เด้ง อากาศร้อนสุด-น้ำท่วมหนักในรอบ 100 ปี

ผลกระทบลูกโซ่ต่อภาคเกษตรกรรมและเศรษฐกิจมหภาค

ภาคการเกษตรคือด่านแรกที่ได้รับผลกระทบอย่างรุนแรง ผลผลิตทางการเกษตรสำคัญ เช่น มันสำปะหลังและทุเรียน เผชิญความเสี่ยงสูงจากภาวะอากาศร้อนจัดและปัญหาภัยแล้ง โดยเฉพาะพื้นที่นอกเขตชลประทานที่ขาดแคลนระบบน้ำสนับสนุน ย้อนกลับไปในปี พ.ศ. 2558 ธนาคารแห่งประเทศไทยเคยประเมินว่าปรากฏการณ์ซูเปอร์เอลนีโญเพียงอย่างเดียวสร้างความเสียหายแก่ภาคเกษตรสูงถึง 80,000 ล้านบาท ซึ่งเมื่อผสานเข้ากับวิกฤตโลกเดือดและสภาพอากาศสองเด้งในปัจจุบัน ความเสียหายย่อมทวีความรุนแรงยิ่งขึ้นอย่างเทียบไม่ได้ ความเสี่ยงนี้ไม่ได้จำกัดแค่ประเทศไทยเท่านั้น แต่ยังแผ่ขยายวงกว้างไปยังประเทศในภูมิภาคเอเชีย ทั้งอินเดีย เวียดนาม ฟิลิปปินส์ และอินโดนีเซีย ซึ่งผลผลิตข้าวหลายล้านตันกำลังตกอยู่ในความเสี่ยง หากประเทศสามารถวางแผนบริหารจัดการที่ดี วิกฤตครั้งนี้อาจพลิกผันเป็นโอกาส แต่หากไร้ซึ่งการเตรียมพร้อม ความเสียหายทางเศรษฐกิจระดับประเทศจะตามมาอย่างมหาศาล

ทางออกและการยกระดับการรับมือของภาครัฐและเอกชน

ในขณะที่ภาคเอกชนขนาดใหญ่ก้าวไปข้างหน้าด้วยการปรับตัวเชิงรุก ทั้งการตระหนักรู้ถึงต้นทุนน้ำ พลังงานสะอาด ไฟฟ้าจากโซลาร์เซลล์ และการลงทุนในห้องควบคุมสภาพแวดล้อมเพื่อรักษาคุณภาพผลผลิตทางการเกษตร แต่กลุ่มผู้ประกอบการขนาดกลางและย่อม หรือ SME และภาคประชาชน กลับยังขาดแคลนเงินทุนและเครื่องมือในการเข้าถึงการปรับตัวเหล่านี้ ภาครัฐจึงจำเป็นต้องเข้ามามีบทบาทอย่างจริงจังในการขับเคลื่อนนโยบายช่วยเหลือ ให้ข้อมูลเชิงลึก และสนับสนุนมาตรการทางการเงิน เพื่อประคับประคองผู้ประกอบการรายย่อยให้รอดพ้นจากวิกฤต

เมื่อพิจารณาว่าปริมาณน้ำต้นทุนมีน้อย และมีความเป็นไปได้สูงที่เดือนพฤศจิกายนนี้ฝนจะหมดเร็วจนไม่มีน้ำก้อนใหม่เติมเข้ามาในระบบ สถานการณ์น้ำในปีหน้าจึงน่าเป็นห่วงอย่างยิ่ง การบูรณาการความร่วมมือระหว่างภาครัฐในการสนับสนุน SME และการแจ้งเตือนชาวไร่ชาวนาอย่างแม่นยำ จึงเป็นกุญแจสำคัญดอกเดียวที่จะช่วยลดทอนความเสียหาย และประคับประคองโครงสร้างเศรษฐกิจฐานรากของประเทศให้ก้าวผ่านวิกฤตโลกเดือดครั้งนี้ไปได้

ผมฟังอาจารย์อย่างตั้งใจ และรู้สึกอย่างชัดเจนเลยว่าเรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องที่ไกลเกินจริงหรือเป็นเรื่องที่จะเกิดขึ้นในอนาคต 30–50 ปีข้างหน้า แต่ "มันกำลังเกิดขึ้นและอยู่ตรงหน้าเราแล้ว" การที่ผู้เชี่ยวชาญระดับประเทศออกมาเตือนเสียงดังขนาดนี้ สะท้อนว่าเราเหลือเวลาสำหรับการเตรียมตัวน้อยมาก หากประเทศเรา (ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และประชาชน) ไม่เปลี่ยนผ่านจากการ "ตั้งรับแล้วรอความช่วยเหลือ" มาเป็นการ "วางแผนเชิงรุกและสร้างภูมิคุ้มกัน" ประเทศไทยจะต้องเผชิญกับบททดสอบทางเศรษฐกิจและสังคมที่หนักหน่วงที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์