จีนสั่งปรับปรุงกฎระเบียบคุ้มครองการออกแบบชิป โดยยกระดับมาตรฐานการจดทะเบียนให้เข้มงวดยิ่งขึ้น พร้อมเปิดทางให้มีการเรียกค่าเสียหายในเชิงลงโทษสำหรับกรณีการละเมิดขั้นรุนแรง ขณะที่รัฐบาลจีนมุ่งยกระดับการคุ้มครององค์ความรู้ด้านชิปภายในประเทศ
สรุปข่าว
จีนสั่งปรับปรุงกฎระเบียบคุ้มครองการออกแบบชิป โดยยกระดับมาตรฐานการจดทะเบียนให้เข้มงวดยิ่งขึ้น พร้อมเปิดทางให้มีการเรียกค่าเสียหายในเชิงลงโทษสำหรับกรณีการละเมิดขั้นรุนแรง ขณะที่รัฐบาลจีนมุ่งยกระดับการคุ้มครององค์ความรู้ด้านชิปภายในประเทศ
กระทรวงยุติธรรมและสำนักงานทรัพย์สินทางปัญญาแห่งชาติจีน (CNIPA) ระบุในเอกสารที่เผยแพร่ผ่านสำนักข่าวชินหัวเมื่อวันจันทร์ที่ 3 ส.ค.ที่ผ่านมาว่า จะมีการปรับปรุงกฎระเบียบเรื่องการคุ้มครองการออกแบบชิป ซึ่งเอกสารดังกล่าวลงนามโดยนายกรัฐมนตรี หลี เฉี่ยงตั้งแต่วันที่ 23 ก.ค. และจะมีผลบังคับใช้ในวันที่ 15 ตุลาคมนี้เป็นต้นไป
กฎระเบียบนี้ครอบคลุมถึงรายละเอียดการจัดวางแผนวงจรภายในชิป เนื่องจากการออกแบบเหล่านี้คือกระบวนการวิศวกรรมที่มีความซับซ้อนและมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนาเซมิคอนดัคเตอร์ รวมถึงกฎระเบียบนี้ อาจบังคับใช้ไปยังบริษัทที่ไม่ได้เป็นผู้ผลิตชิปด้วยตนเองด้วย
มาตราการเหล่านี้ไม่ใช่มาตราการควบคุมการส่งออก แต่คือมาตราการที่สะท้อนให้เห็นว่ารัฐบาลกลางของจีนให้ความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์เพิ่มขึ้นต่อเทคโนโลยีของบริษัทสัญชาติจีน
สหรัฐฯ จำกัดการเข้าถึงเทคโนโลยีการออกแบบชิป
ทั้งนี้ อุตสาหกรรมเซมิคอนดัคเตอร์ของจีนกำลังพัฒนาอย่างก้าวกระโดด โดยเฉพาะการผลิตทดแทนภายในประเทศ ซึ่งเป็นผลมาจากการที่สหรัฐฯ ได้ออกมาตราการจำกัดเซมิคอนดัคเตอร์ของจีน ซึ่งส่งผลให้การเข้าถึงซอฟต์แวร์ การออกแบบเซมิคอนดัคเตอร์ขั้นสูง และอุปกรณ์การผลิตของจีนทำได้ยากขึ้น
ซึ่งการผู้กำหนดนโยบายของจีนได้มีการพิจารณามาตราการนี้ เพื่อต้องการป้องกันไม่ให้เทคโนโลยีที่มีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ของประเทศถูกโอนย้ายไปยังต่างประเทศ หรือถูกควบรวมกิจการโดยบริษัทต่างชาติ ตามการายงานของสื่ออย่าง Financial Times
โดยรายงานยังระบุอีกว่า กฎระเบียบนี้อาจรวมถึง การจำกัดการผลิตชิปขั้นสูงในต่างประเทศที่ใช้องค์ความรู้การออกแบบของจีน โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อทำให้การคัดลอกผลงาน หรือการอ้างสิทธิ์ทางกฎหมายเหนือการออกแบบที่ผู้อื่นพัฒนาขึ้นนั้นทำได้ยากขึ้น
ทั้งนี้ ผู้ยื่นขอจดทะเบียน จะต้องแสดงให้เห็นว่า สิ่งที่ยื่นจดทะเบียนนั้น เกิดจากกระบวนการสร้างสรรค์ที่แท้จริง พร้อมทั้งยื่นหนังสือรับรองการเป็นต้นฉบับ และระบุองค์ประกอบที่เป็นต้นฉบับไว้อย่างชัดเจนในเอกสารที่ยื่น โดยหน่วยงานที่กำกับดูแลจะมีอำนาจในการปฏิเสธคำขอที่ไม่ผ่านการพิจารณา แสดงให้เห็นว่าการปรับปรุงกฎระเบียบนี้ เป็นการกำหนดเกณฑ์พิจารณาที่ชัดเจนยิ่งขึ้นสำหรับการคัดค้านการจดทะเบียน
นอกจากนี้ยังช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของมาตราการเยียวยากรณีที่มีการละเมิด โดยในกฎฉบับปรับปรุงนี้ได้อนุญาตให้คำนวณค่าเสียหายโดยอิงจากความสูญเสียที่เจ้าของสิทธิ์ควรได้รับ หรือผลประโยชน์ที่ผู้ละเมิดได้รับ นอกจากนี้ ศาลยังสามารถสั่งให้จ่ายค่าเสียหายเชิงลงโทษในกรณีที่มีความร้ายแรงได้อีกด้วย
กฎระเบียบใหม่ได้ระบุไว้อย่างชัดเจนในเรื่องของวิธีการอนุญาตให้ใช้สิทธิ์ (Licensing) การโอนสิทธิ์ หรือการนำสิทธิ์ไปใช้ในด้านการจัดวางผังวงจร (layout-design rigts) ให้ใช้เป็นหลักประกัน รวมถึงกำหนดให้องค์กรที่เป็นผู้นำในการสร้างสรรค์ผลงานต้องมอบผลตอบแทนและค่าตอบแทนที่เหมาะสมให้แก่บุคลากรที่มีคุณสมบัติตามเกณฑ์
หน่วยงานกำกับดูแลจะสามารถปฏิเสธคำขอที่ไม่ผ่านเกณฑ์ดังกล่าวได้อย่างชัดเจน ขณะเดียวกัน การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ยังให้ฐานทางกฎหมายที่ชัดเจนขึ้นในการโต้แย้งการจดทะเบียนที่ไม่ควรได้รับอนุญาตตั้งแต่แรก
ทั้งนี้ ข้อมูลจาก South China Morning Post ระบุว่า จีนมีการส่งออกวงจรรวม (Integrated Circuits: IC) มูลค่ากว่า 1.77 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว 5.9 ล้านล้านบาท) ในช่วงครึ่งแรกของปี 2026 เพิ่มขึ้นถึง 96% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีที่แล้ว ทำให้เซมิคอนดักเตอร์กลายเป็นหนึ่งในสินค้าหลักที่ผลักดันการเติบโตทางการค้าของจีน
ประกอบกันกับสงครามด้านการค้าระหว่างจีนและสหรัฐฯ ที่ยังคงตึงเครียด จึงเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้จีนต้องปรับปรุงมาตรการควบคุมด้านการออกแบบชิปเซมิคอนดักเตอร์ให้เข้มงวดยิ่งขึ้น
