วันนี้วันอะไร วันที่ 21 กันยายน 2569 ตรงกับ “วันอัลไซเมอร์โลก” ร่วมสร้างความเข้าใจภาวะสมองเสื่อม

โรคอัลไซเมอร์ถูกค้นพบได้อย่างไร?

ชื่อของโรคอัลไซเมอร์มาจาก อาลอยซ์ อัลไซเมอร์ (Alois Alzheimer) จิตแพทย์และนักประสาทพยาธิวิทยาชาวเยอรมัน เรื่องราวเริ่มต้นขึ้นในปี ค.ศ. 1901 เมื่อเขาได้ดูแลผู้ป่วยหญิงชื่อ Auguste Deter ซึ่งมีอาการผิดปกติด้านความจำ ภาษา พฤติกรรม และการรับรู้ ทั้งที่มีอายุเพียง 51 ปี

หลังจากผู้ป่วยเสียชีวิตในปี 1906 Alzheimer ได้ศึกษาสมองของเธอและพบความผิดปกติบางประการ ก่อนนำเสนอกรณีศึกษาดังกล่าวต่อที่ประชุมทางการแพทย์ในปีเดียวกัน

ต่อมา Emil Kraepelin จิตแพทย์ชาวเยอรมัน ได้นำคำว่า “Alzheimer’s disease” มาใช้เรียกโรคดังกล่าวเพื่อเป็นเกียรติแก่ Alois Alzheimer การค้นพบครั้งนั้นกลายเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการศึกษาโรคอัลไซเมอร์ ซึ่งปัจจุบันเป็นหนึ่งในโรคทางระบบประสาทที่ได้รับการศึกษามากที่สุดในโลก

“อัลไซเมอร์” คืออะไร?

โรคอัลไซเมอร์ (Alzheimer’s disease) เป็นโรคทางระบบประสาทที่มีการเสื่อมของเซลล์สมองอย่างต่อเนื่อง ส่งผลต่อการทำงานของสมองในหลายด้าน โดยเฉพาะความจำ การเรียนรู้ การคิด การใช้ภาษา และความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวัน

ในระยะแรก ผู้ป่วยมักเริ่มมีปัญหาเกี่ยวกับ ความจำระยะสั้น เช่น ลืมเหตุการณ์ที่เพิ่งเกิดขึ้น ถามคำถามเดิมซ้ำ ๆ หรือลืมนัดหมายบ่อยครั้ง เมื่อโรคดำเนินไป อาการอาจครอบคลุมถึงการสื่อสาร การตัดสินใจ การรับรู้วัน เวลา และสถานที่ ตลอดจนการเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์และพฤติกรรม

สัญญาณที่ควรสังเกต

อาการของโรคอัลไซเมอร์สามารถแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล แต่สัญญาณที่อาจพบได้ เช่น

1. มีปัญหาด้านความจำจนส่งผลต่อชีวิตประจำวัน
2. ถามคำถามหรือเล่าเรื่องเดิมซ้ำบ่อยครั้ง
3. มีปัญหาในการวางแผนหรือแก้ไขปัญหา
4. ทำกิจกรรมที่เคยคุ้นเคยได้ยากขึ้น
5. สับสนเกี่ยวกับวัน เวลา หรือสถานที่
6. มีปัญหาในการใช้คำพูดหรือการสื่อสาร
7. วางสิ่งของผิดที่และไม่สามารถย้อนคิดเพื่อค้นหาได้
8. ความสามารถในการตัดสินใจลดลง
9. มีการเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ บุคลิกภาพ หรือพฤติกรรม

อย่างไรก็ตาม อาการเหล่านี้อาจเกิดจากภาวะสุขภาพอื่นได้เช่นกัน จึงไม่ควรใช้เป็นเกณฑ์วินิจฉัยโรคด้วยตนเอง