"นิ้วเทียม 3 มิติ" เสมือนจริง! สุดยอดนวัตกรรมฝีมือคนไทย ผลิตซ้ำได้ไม่ต้องง้อช่าง! คืนชีวิตใหม่ให้ผู้สูญเสีย

การสูญเสียนิ้วมือจากอุบัติเหตุ โรค หรือความพิการแต่กำเนิด ไม่เพียงส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน แต่ยังกระทบต่อความมั่นใจและการเข้าสังคมของผู้ป่วยด้วย ในปัจจุบันกระบวนการผลิต “นิ้วเทียมเสมือนจริง” เพื่อความสวยงามยังคงพึ่งพากระบวนการแบบดั้งเดิมซึ่งต้องอาศัยช่างฝีมือหรือนักกายอุปกรณ์ที่มีความชำนาญสูง

กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดยศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (เอ็มเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) เล็งเห็นถึงปัญหาดังกล่าวจึงพัฒนาการผลิตนิ้วเทียมเฉพาะบุคคลรูปแบบใหม่ โดยใช้เทคโนโลยีเครื่องพิมพ์สามมิติชนิดเรซิน ร่วมกับการพัฒนาวัสดุเรซินไวแสงที่มีสมบัติอ่อนนุ่มและยืดหยุ่น ช่วยลดความซับซ้อนและระยะเวลาในการผลิต อีกทั้งยังสามารถผลิตซ้ำได้ตามมาตรฐานเดียวกัน ตอบโจทย์ความต้องการของคนไข้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ดร.รวิภัทร มณีโชติ ทีมวิจัยวัสดุเฉพาะทางสำหรับการประยุกต์ใช้ทางวิศวกรรม กลุ่มวิจัยการออกแบบเชิงวิศวกรรมและการคำนวณ เอ็มเทค สวทช. กล่าวว่า ข้อจำกัดของกระบวนการผลิตนิ้วเทียมแบบดั้งเดิมคือ จำนวนช่างฝีมือในประเทศไทยมีน้อยมาก ส่งผลให้ผู้ป่วยต้องรอรับบริการเป็นเวลานาน นอกจากนี้ หากนิ้วเทียมเดิมชำรุดหรือสูญหาย ช่างจะต้องเริ่มกระบวนการผลิตใหม่ตั้งแต่ต้นซึ่งใช้ทั้งเวลาและความชำนาญสูง

“ทีมวิจัยเอ็มเทคมีความเชี่ยวชาญด้านการพัฒนาวัสดุนิ่มและยืดหยุ่นที่สามารถใช้งานได้กับเครื่องพิมพ์สามมิติราคาย่อมเยาที่มีจำหน่ายทั่วไปในท้องตลาด จึงได้พัฒนาวัสดุที่มีสมบัติคล้ายซิลิโคนที่ใช้ในทางการแพทย์ปัจจุบัน และสามารถนำไปพิมพ์ด้วยเครื่องพิมพ์สามมิติได้ซึ่งข้อดีของการผลิตด้วยวิธีนี้คือ ทำได้รวดเร็วกว่าวิธีเดิมมาก จึงช่วยลดระยะเวลาการผลิต คนไข้ไม่ต้องรอนาน อีกทั้งยังผลิตซ้ำได้ง่าย เนื่องจากมีไฟล์ดิจิทัลต้นแบบ หากต้องการนิ้วใหม่ก็สามารถสั่งพิมพ์ได้ทันที และที่สำคัญคือ ความแม่นยำสูง ให้รูปร่างที่สมจริงตามสรีระเฉพาะบุคคล”

ดร.รวิภัทรอธิบายขั้นตอนการผลิตนิ้วเทียมเสมือนจริงเฉพาะบุคคลด้วยเทคโนโลยีการพิมพ์สามมิติว่า เริ่มจากการเก็บข้อมูลสรีระด้วยเครื่องสแกน 3 มิติ (3D Scanner) กรณีที่คนไข้มีนิ้วเหลืออยู่ข้างหนึ่ง จะใช้การสแกนนิ้วข้างที่สมบูรณ์เพื่อเป็นต้นแบบให้มีความใกล้เคียงของจริงที่สุด กรณีที่สูญเสียนิ้วทั้งสองข้าง ผู้เชี่ยวชาญจะใช้ซอฟต์แวร์ในการออกแบบนิ้วที่สวยงามขึ้นมาใหม่ให้เหมาะกับผู้ป่วย จากนั้นนำไฟล์โมเดล 3 มิติเข้าสู่เครื่องพิมพ์ และสั่งพิมพ์โดยใช้น้ำยาเรซินสูตรพิเศษที่เอ็มเทคพัฒนาขึ้น

ดร.รวิภัทร มณีโชติ ทีมวิจัยวัสดุเฉพาะทางสำหรับการประยุกต์ใช้ทางวิศวกรรม กลุ่มวิจัยการออกแบบเชิงวิศวกรรมและการคำนวณ เอ็มเทค สวทช.