8 สัญญาณเตือนว่าเราอาจใช้ AI จนเริ่มหลงผิด
ทุกวันนี้ AI ไม่ได้เป็นแค่เครื่องมือช่วยทำงาน แต่สำหรับบางคน AI กลายเป็นเพื่อนคุย คนปลอบใจ และบางครั้งอาจกลายเป็นคนเดียวที่เรารู้สึกว่าเข้าใจเรามากที่สุด
แต่ในทางสุขภาพจิต สิ่งที่ควรระวังคือ ถ้าเราใช้ AI อย่างหนัก ต่อเนื่อง โดดเดี่ยว โดยเฉพาะช่วงที่เครียด เหงา อดนอน ใช้สารเสพติด หรือใจกำลังเปราะบาง AI อาจไม่ได้แค่ช่วยสะท้อนความคิด แต่อาจค่อยๆ ขยายความคิดบางอย่างให้บิดออกจากความจริงได้
นักวิชาการบางส่วนเริ่มเรียกภาวะนี้ว่า AI-induced psychosis หรือ AI-associated psychosis ซึ่งยังไม่ใช่ชื่อโรคทางการ และไม่ได้แปลว่าแค่คุยกับ AI แล้วจะเป็นโรคจิต แต่เป็นสัญญาณเตือนว่า AI อาจเข้าไปเสริมความเชื่อหลงผิดบางอย่าง เช่น หวาดระแวง เชื่อว่าตัวเองถูกเลือก เชื่อว่า AI ส่งรหัสลับ หรือเชื่อว่า AI มีความสัมพันธ์พิเศษกับเรา
สรุปข่าว
8 สัญญาณเตือนว่าเราอาจใช้ AI จนเริ่มหลงผิด
ทุกวันนี้ AI ไม่ได้เป็นแค่เครื่องมือช่วยทำงาน แต่สำหรับบางคน AI กลายเป็นเพื่อนคุย คนปลอบใจ และบางครั้งอาจกลายเป็นคนเดียวที่เรารู้สึกว่าเข้าใจเรามากที่สุด
แต่ในทางสุขภาพจิต สิ่งที่ควรระวังคือ ถ้าเราใช้ AI อย่างหนัก ต่อเนื่อง โดดเดี่ยว โดยเฉพาะช่วงที่เครียด เหงา อดนอน ใช้สารเสพติด หรือใจกำลังเปราะบาง AI อาจไม่ได้แค่ช่วยสะท้อนความคิด แต่อาจค่อยๆ ขยายความคิดบางอย่างให้บิดออกจากความจริงได้
นักวิชาการบางส่วนเริ่มเรียกภาวะนี้ว่า AI-induced psychosis หรือ AI-associated psychosis ซึ่งยังไม่ใช่ชื่อโรคทางการ และไม่ได้แปลว่าแค่คุยกับ AI แล้วจะเป็นโรคจิต แต่เป็นสัญญาณเตือนว่า AI อาจเข้าไปเสริมความเชื่อหลงผิดบางอย่าง เช่น หวาดระแวง เชื่อว่าตัวเองถูกเลือก เชื่อว่า AI ส่งรหัสลับ หรือเชื่อว่า AI มีความสัมพันธ์พิเศษกับเรา
8 สัญญาณเตือนที่ควรระวัง คือ
1. เริ่มคุยกับ AI นานขึ้นเรื่อยๆจนหยุดยาก
2. เริ่มเล่าเรื่องลึกๆ ความกลัว ความเหงา หรือความเชื่อแปลกๆให้ AI ฟังมากขึ้น
3. เริ่มรู้สึกว่า AI เข้าใจเรามากกว่าคนจริงๆ
4. เริ่มใช้ AI เพื่อยืนยันความคิดเดิม โดยเฉพาะความคิดหวาดระแวงหรือความคิดยิ่งใหญ่
5. เริ่มตีความคำตอบของ AI ว่าเป็นรหัสลับ หรือสัญญาณพิเศษเฉพาะตัว
6. เริ่มเชื่อชัดขึ้นว่าเราถูกจับตา ถูกปองร้าย ถูกเลือก หรือมีความสัมพันธ์พิเศษกับ AI
7. อารมณ์ การนอน พฤติกรรม หรือการตัดสินใจเริ่มเปลี่ยน เช่น นอนไม่หลับ วิตกมากขึ้น หงุดหงิดง่าย หรือทำอะไรแปลกไปจากเดิม
8. ชีวิตจริงเริ่มเสีย แต่งาน ความสัมพันธ์ และคนรอบตัวกลับถูกผลักออกไป ขณะที่เรายิ่งพึ่ง AI มากขึ้น
ขอย้ำว่า AI ไม่ใช่ปีศาจ และการใช้ AI ไม่ได้ผิด แต่มันเหมือนแสงไฟในห้องมืด ถ้าใช้พอดี มันช่วยให้เราเห็นทาง แต่ถ้าจ้องนานเกินไป โดยไม่ได้นอน ไม่ได้คุยกับคนจริงๆ และไม่มีใครช่วยเช็กความจริง สายตาของเราอาจเริ่มพร่าได้
ถ้าเริ่มมีสัญญาณเหล่านี้ ควรพักจาก AI กลับมาดูแลการนอน คุยกับคนจริงๆ และถ้ามีความคิดหวาดระแวง เชื่อเรื่องรหัสลับ หรือชีวิตเริ่มเสียสมดุล ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต
เพราะบางครั้ง สิ่งที่อันตรายที่สุดอาจไม่ใช่ AI ที่เถียงเรา แต่อาจเป็น AI ที่เห็นด้วยกับเราทุกอย่าง ในวันที่ใจเรากำลังหลงทาง
ที่มาข้อมูล : นพ.เจษฎา ทองเถาว์ แพทย์เฉพาะทางสาขาจิตเวชศาสตร์ จิตแพทย์ประจำ รพ.พระศรีมหาโพธิ์ จ.อุบลราชธานี
ที่มารูปภาพ : Envato
ชื่นชอบในการติดตามข่าวสาร และเรื่องราว "ฮีลใจ" เพราะเชื่อว่าการมีใจที่แข็งแรง คือจุดเริ่มต้นของทุกอย่าง