งานวิจัยเบื้องต้นชิ้นใหม่พบว่า การรับประทานอาหารในช่วงดึกขณะอยู่ในภาวะเครียด อาจส่งผลเสียต่อสุขภาพลำไส้และการขับถ่ายมากกว่าที่หลายคนคิด
ผลการศึกษาพบว่า ผู้ที่รับประทานอาหารหลังเวลา 21.00 น. คิดเป็นมากกว่า 25% ของพลังงานที่ได้รับต่อวัน และมีภาวะเครียดร่วมด้วย มีโอกาสเกิดปัญหาการขับถ่ายผิดปกติ เช่น ท้องผูกหรือท้องเสีย มากกว่าคนทั่วไปสูงถึง 2.5 เท่า
งานวิจัยดังกล่าวนำเสนอในการประชุมวิชาการ Digestive Disease Week เมื่อเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา ซึ่งเป็นเวทีสำคัญของผู้เชี่ยวชาญด้านระบบทางเดินอาหาร โรคตับ และสาขาที่เกี่ยวข้อง อย่างไรก็ตาม ผลการศึกษานี้ยังอยู่ในรูปแบบบทคัดย่อ (Abstract) ยังไม่ได้ผ่านการประเมินโดยผู้ทรงคุณวุฒิ (Peer Review) และยังไม่ได้ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ
วิเคราะห์ข้อมูลจากผู้เข้าร่วมกว่า 15,000 คน
ทีมวิจัยนำโดย นพ.ฮาริกา ดาดิกิริ แพทย์ประจำบ้านจาก New York Medical College at Saint Mary's General Hospital และ Saint Clare's Denville Hospital รัฐนิวเจอร์ซีย์ สหรัฐอเมริกา
นักวิจัยวิเคราะห์ข้อมูลสุขภาพของผู้เข้าร่วม 11,149 คน จากโครงการ National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES) ของศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งสหรัฐฯ (CDC) ระหว่างปี 2005-2010 และข้อมูลผู้เข้าร่วมอีกกว่า 4,100 คน จากโครงการ American Gut Project หรือปัจจุบันคือ Microsetta Initiative ระหว่างปี 2013-2017
ผลการศึกษาพบว่า การรับประทานอาหารดึกเพียงอย่างเดียวไม่ได้ส่งผลต่อสุขภาพลำไส้อย่างมีนัยสำคัญ แต่เมื่อเกิดร่วมกับภาวะเครียดเรื้อรัง ความเสี่ยงต่อปัญหาการขับถ่ายจะเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน
ความเครียดและการกินดึก อาจส่งผลต่อจุลินทรีย์ในลำไส้
นักวิจัยยังพบว่า ผู้ที่มีทั้งพฤติกรรมกินดึกและมีความเครียดสูง มีความหลากหลายของจุลินทรีย์ในลำไส้ (Gut Microbiome Diversity) ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ
นพ.เจฟฟรีย์ พรีดิส อาจารย์ประจำสาขากุมารเวชศาสตร์ ภาควิชาโรคทางเดินอาหาร ตับ และโภชนาการ แห่ง Baylor College of Medicine และ Texas Children's Hospital ซึ่งไม่ได้มีส่วนร่วมในงานวิจัย อธิบายว่า จุลินทรีย์ในลำไส้ที่มีความหลากหลายสูงจะสามารถฟื้นตัวจากความเจ็บป่วย ยา หรือปัจจัยกดดันต่าง ๆ ได้ดีกว่า
นอกจากนี้ จุลินทรีย์ในลำไส้ยังมีบทบาทสำคัญต่อการดูดซึมสารอาหาร การทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน รวมถึงการสื่อสารกับสมอง ซึ่งเกี่ยวข้องกับคุณภาพการนอนหลับและอารมณ์
อย่างไรก็ตาม เนื่องจากเป็นการศึกษาเชิงสังเกต จึงยังไม่สามารถสรุปได้ว่า การเปลี่ยนแปลงของจุลินทรีย์ในลำไส้เป็นสาเหตุของปัญหาการขับถ่าย หรือเป็นผลที่เกิดขึ้นตามมาจากความผิดปกติของลำไส้
สรุปข่าว
งานวิจัยเบื้องต้นชิ้นใหม่พบว่า การรับประทานอาหารในช่วงดึกขณะอยู่ในภาวะเครียด อาจส่งผลเสียต่อสุขภาพลำไส้และการขับถ่ายมากกว่าที่หลายคนคิด
ผลการศึกษาพบว่า ผู้ที่รับประทานอาหารหลังเวลา 21.00 น. คิดเป็นมากกว่า 25% ของพลังงานที่ได้รับต่อวัน และมีภาวะเครียดร่วมด้วย มีโอกาสเกิดปัญหาการขับถ่ายผิดปกติ เช่น ท้องผูกหรือท้องเสีย มากกว่าคนทั่วไปสูงถึง 2.5 เท่า
งานวิจัยดังกล่าวนำเสนอในการประชุมวิชาการ Digestive Disease Week เมื่อเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา ซึ่งเป็นเวทีสำคัญของผู้เชี่ยวชาญด้านระบบทางเดินอาหาร โรคตับ และสาขาที่เกี่ยวข้อง อย่างไรก็ตาม ผลการศึกษานี้ยังอยู่ในรูปแบบบทคัดย่อ (Abstract) ยังไม่ได้ผ่านการประเมินโดยผู้ทรงคุณวุฒิ (Peer Review) และยังไม่ได้ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการ
วิเคราะห์ข้อมูลจากผู้เข้าร่วมกว่า 15,000 คน
ทีมวิจัยนำโดย นพ.ฮาริกา ดาดิกิริ แพทย์ประจำบ้านจาก New York Medical College at Saint Mary's General Hospital และ Saint Clare's Denville Hospital รัฐนิวเจอร์ซีย์ สหรัฐอเมริกา
นักวิจัยวิเคราะห์ข้อมูลสุขภาพของผู้เข้าร่วม 11,149 คน จากโครงการ National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES) ของศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งสหรัฐฯ (CDC) ระหว่างปี 2005-2010 และข้อมูลผู้เข้าร่วมอีกกว่า 4,100 คน จากโครงการ American Gut Project หรือปัจจุบันคือ Microsetta Initiative ระหว่างปี 2013-2017
ผลการศึกษาพบว่า การรับประทานอาหารดึกเพียงอย่างเดียวไม่ได้ส่งผลต่อสุขภาพลำไส้อย่างมีนัยสำคัญ แต่เมื่อเกิดร่วมกับภาวะเครียดเรื้อรัง ความเสี่ยงต่อปัญหาการขับถ่ายจะเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน
ความเครียดและการกินดึก อาจส่งผลต่อจุลินทรีย์ในลำไส้
นักวิจัยยังพบว่า ผู้ที่มีทั้งพฤติกรรมกินดึกและมีความเครียดสูง มีความหลากหลายของจุลินทรีย์ในลำไส้ (Gut Microbiome Diversity) ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ
นพ.เจฟฟรีย์ พรีดิส อาจารย์ประจำสาขากุมารเวชศาสตร์ ภาควิชาโรคทางเดินอาหาร ตับ และโภชนาการ แห่ง Baylor College of Medicine และ Texas Children's Hospital ซึ่งไม่ได้มีส่วนร่วมในงานวิจัย อธิบายว่า จุลินทรีย์ในลำไส้ที่มีความหลากหลายสูงจะสามารถฟื้นตัวจากความเจ็บป่วย ยา หรือปัจจัยกดดันต่าง ๆ ได้ดีกว่า
นอกจากนี้ จุลินทรีย์ในลำไส้ยังมีบทบาทสำคัญต่อการดูดซึมสารอาหาร การทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน รวมถึงการสื่อสารกับสมอง ซึ่งเกี่ยวข้องกับคุณภาพการนอนหลับและอารมณ์
อย่างไรก็ตาม เนื่องจากเป็นการศึกษาเชิงสังเกต จึงยังไม่สามารถสรุปได้ว่า การเปลี่ยนแปลงของจุลินทรีย์ในลำไส้เป็นสาเหตุของปัญหาการขับถ่าย หรือเป็นผลที่เกิดขึ้นตามมาจากความผิดปกติของลำไส้
ผู้เชี่ยวชาญชี้ ยังต้องมีการศึกษาต่อ
นพ.วิลเลียม เชย์ ประธาน American College of Gastroenterology และหัวหน้าภาควิชาโรคทางเดินอาหารและโรคตับแห่ง Michigan Medicine กล่าวว่า งานวิจัยนี้ยังมีข้อจำกัดหลายประการ เช่น ไม่มีข้อมูลเกี่ยวกับประเภทอาหารที่รับประทาน หรือโรคประจำตัวและยาที่ผู้เข้าร่วมใช้อยู่
ตัวอย่างเช่น หากผู้ที่รับประทานอาหารดึกเลือกบริโภคอาหารแปรรูปสูง ก็อาจเป็นปัจจัยที่ส่งผลต่ออาการท้องผูกหรือท้องเสียได้เช่นกัน
ผู้เชี่ยวชาญจึงมองว่า ผลการศึกษานี้เป็นจุดเริ่มต้นที่สำคัญสำหรับการวิจัยในอนาคต เพื่อทำความเข้าใจว่าช่วงเวลาการรับประทานอาหารอาจเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สามารถปรับเปลี่ยนได้สำหรับผู้ที่มีปัญหาการขับถ่ายหรือไม่
คำแนะนำสำหรับการรับประทานอาหารก่อนนอน
แม้งานวิจัยนี้ยังไม่เพียงพอที่จะออกคำแนะนำทางการแพทย์อย่างชัดเจน แต่ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบทางเดินอาหารยังคงแนะนำให้หลีกเลี่ยงการรับประทานอาหารในช่วง 3-4 ชั่วโมงก่อนเข้านอน
นพ.ไคล์ สตอลเลอร์ ผู้อำนวยการ Gastrointestinal Motility Laboratory แห่ง Massachusetts General Hospital และอาจารย์จาก Harvard Medical School อธิบายว่า ช่วงเวลาดังกล่าวช่วยให้กระเพาะอาหารมีเวลาย่อยและเคลื่อนย้ายอาหารได้อย่างเหมาะสม ลดภาระการทำงานของระบบย่อยอาหารระหว่างการพักผ่อน และยังช่วยลดความเสี่ยงของโรคกรดไหลย้อนอีกด้วย
หากจำเป็นต้องรับประทานอาหารในช่วงดึก ควรเลือกอาหารที่ย่อยง่าย หลีกเลี่ยงอาหารมื้อใหญ่ อาหารมัน หรืออาหารที่มีไขมันสูง โดยอาจเลือกผลไม้ ผัก คาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อน หรือโปรตีนไขมันต่ำแทน
นักข่าวที่มีประสบการณ์ในวงการข่าวสุขภาพและข่าวบันเทิงมากกว่า 20 ปี ผู้หลงใหลในงานสายข่าว ที่ไม่เคยทำให้รู้สึกเบื่อ พร้อมนำเสนอข้อมูลสุขภาพที่น่าเชื่อถือและสามารถนำไปใช้ได้จริง การันตีด้วยปริญญาโทจากคณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พร้อมผลงานที่ยึดมั่นในจรรยาบรรณสื่อ