วิจัยพบ “ไฟเบอร์” ช่วยสกัดพลาสติกจิ๋ว ในร่างกาย

ปัญหาขยะพลาสติกไม่ได้ส่งผลกระทบเฉพาะสิ่งแวดล้อมอีกต่อไป แต่ยังกลายเป็นภัยคุกคามที่อาจเข้าสู่ร่างกายมนุษย์ผ่านอาหารที่รับประทานในชีวิตประจำวัน ล่าสุดนักวิทยาศาสตร์ค้นพบข้อมูลที่น่าสนใจว่า การรับประทานอาหารที่มีใยอาหารหรือไฟเบอร์สูง อาจช่วยลดการดูดซึมอนุภาคพลาสติกขนาดนาโนเข้าสู่ร่างกายได้ ขณะเดียวกัน การเลือกรับประทานอาหารจากพืชมากขึ้นยังเป็นแนวทางที่ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากระบบอาหารโลกอีกด้วย
บทความจาก Anthropocene Magazine เผยแพร่เมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน 2569 รายงานผลการศึกษาใหม่ 2 ฉบับในหนูทดลอง ซึ่งพบความเชื่อมโยงระหว่างรูปแบบการรับประทานอาหารกับการสะสมของนาโนพลาสติก หรือ Nanoplastics ซึ่งเป็นอนุภาคพลาสติกขนาดเล็กมากที่กระจายอยู่ในสิ่งแวดล้อม ทั้งมหาสมุทร ดิน และอาหารที่มนุษย์บริโภค
ในแต่ละปี ขยะพลาสติกหลายล้านตันถูกปล่อยเข้าสู่สิ่งแวดล้อม ก่อนจะค่อย ๆ แตกตัวกลายเป็นไมโครพลาสติกและนาโนพลาสติก ซึ่งสามารถแพร่กระจายเข้าสู่พื้นที่เกษตรกรรม พืช และสัตว์ทะเล รวมถึงสัตว์ป่า โดยมีรายงานการตรวจพบอนุภาคพลาสติกในเลือดของสมเสร็จและตัวกินมดที่อาศัยอยู่ในป่าแอมะซอนด้วย
สรุปข่าว
ปัญหาขยะพลาสติกไม่ได้ส่งผลกระทบเฉพาะสิ่งแวดล้อมอีกต่อไป แต่ยังกลายเป็นภัยคุกคามที่อาจเข้าสู่ร่างกายมนุษย์ผ่านอาหารที่รับประทานในชีวิตประจำวัน ล่าสุดนักวิทยาศาสตร์ค้นพบข้อมูลที่น่าสนใจว่า การรับประทานอาหารที่มีใยอาหารหรือไฟเบอร์สูง อาจช่วยลดการดูดซึมอนุภาคพลาสติกขนาดนาโนเข้าสู่ร่างกายได้ ขณะเดียวกัน การเลือกรับประทานอาหารจากพืชมากขึ้นยังเป็นแนวทางที่ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากระบบอาหารโลกอีกด้วย
บทความจาก Anthropocene Magazine เผยแพร่เมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน 2569 รายงานผลการศึกษาใหม่ 2 ฉบับในหนูทดลอง ซึ่งพบความเชื่อมโยงระหว่างรูปแบบการรับประทานอาหารกับการสะสมของนาโนพลาสติก หรือ Nanoplastics ซึ่งเป็นอนุภาคพลาสติกขนาดเล็กมากที่กระจายอยู่ในสิ่งแวดล้อม ทั้งมหาสมุทร ดิน และอาหารที่มนุษย์บริโภค
ในแต่ละปี ขยะพลาสติกหลายล้านตันถูกปล่อยเข้าสู่สิ่งแวดล้อม ก่อนจะค่อย ๆ แตกตัวกลายเป็นไมโครพลาสติกและนาโนพลาสติก ซึ่งสามารถแพร่กระจายเข้าสู่พื้นที่เกษตรกรรม พืช และสัตว์ทะเล รวมถึงสัตว์ป่า โดยมีรายงานการตรวจพบอนุภาคพลาสติกในเลือดของสมเสร็จและตัวกินมดที่อาศัยอยู่ในป่าแอมะซอนด้วย
สิ่งที่น่ากังวลคือ เมื่ออนุภาคพลาสติกขนาดเล็กเข้าสู่ร่างกายผ่านอาหาร อาจกระจายไปสะสมในอวัยวะต่าง ๆ เช่น สมอง ปอด ตับ ไต รก และอัณฑะ โดยมีความเกี่ยวข้องกับการอักเสบ ภาวะเครียดออกซิเดชัน ความเสียหายต่อสารพันธุกรรมหรือ DNA และการบาดเจ็บของเซลล์
นอกจากนี้ ยังมีการตรวจพบอนุภาคนาโนพลาสติกในคราบไขมันสะสมบริเวณหลอดเลือดแดง ซึ่งบทความระบุว่ามีความเชื่อมโยงกับความเสี่ยงต่อภาวะหัวใจวาย โรคหลอดเลือดสมอง หรือการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรที่เพิ่มขึ้นมากกว่า 4 เท่า
อย่างไรก็ตาม งานวิจัยใหม่ทั้ง 2 ฉบับได้ค้นพบแนวทางที่อาจช่วยลดการสะสมของอนุภาคพลาสติกในร่างกาย ผ่านการปรับเปลี่ยนอาหารที่รับประทานในชีวิตประจำวัน
การศึกษาฉบับแรกพบว่า ภายใน 24 ชั่วโมงหลังได้รับนาโนพลาสติก หนูทดลองที่กินอาหารซึ่งมีไฟเบอร์ระดับปานกลางถึงสูง มีปริมาณพลาสติกสะสมในลำไส้น้อยกว่าหนูที่ได้รับอาหารปกติประมาณ 2–7 เท่า
ขณะที่หนูทดลองที่ได้รับนาโนพลาสติกต่อเนื่องเป็นเวลา 28 วัน พบว่ามีการอักเสบและความเสียหายของผนังกั้นลำไส้ ซึ่งอาจเปิดโอกาสให้อนุภาคพลาสติกเข้าสู่ส่วนอื่น ๆ ของร่างกายได้ง่ายขึ้น แต่ผลกระทบดังกล่าวลดลงอย่างชัดเจนในกลุ่มหนูที่ได้รับอาหารไฟเบอร์ระดับปานกลางและสูง
ส่วนการศึกษาฉบับที่สองพบผลลัพธ์ในทิศทางเดียวกัน โดยอาหารที่มีไฟเบอร์สูงช่วยลดการดูดซึมนาโนพลาสติก ขณะที่อาหารไขมันสูงกลับทำให้การดูดซึมนาโนพลาสติกเพิ่มขึ้นถึง 2.8 เท่า เมื่อเทียบกับหนูทดลองที่ได้รับอาหารตามปกติ ผลการค้นพบนี้ยิ่งน่ากังวลเมื่อพิจารณาว่า อาหารฟาสต์ฟู้ดและอาหารซื้อกลับบ้าน ซึ่งมักมีไขมันสูง ยังนิยมบรรจุในภาชนะที่มีส่วนประกอบของพลาสติก
นักวิจัยตั้งข้อสังเกตว่า ไฟเบอร์อาจช่วยลดการดูดซึมนาโนพลาสติกผ่านกลไกหลายด้าน ทั้งการปรับสมดุลจุลินทรีย์ในลำไส้ การเคลือบอนุภาคพลาสติก และการช่วยให้อุจจาระขับอนุภาคเหล่านี้ออกจากร่างกายได้รวดเร็วขึ้น ทำให้ผนังลำไส้สัมผัสกับนาโนพลาสติกน้อยลง
นอกจากประโยชน์ด้านสุขภาพแล้ว ผลการศึกษายังเชื่อมโยงกับแนวคิดการบริโภคอาหารอย่างยั่งยืน เนื่องจากนักวิทยาศาสตร์สนับสนุนให้ประชาชนหันมารับประทานอาหารจากพืชมากขึ้น เช่น ถั่ว ผลไม้ และผัก พร้อมลดการบริโภคเนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์นมบางส่วน
แนวทางดังกล่าวอาจช่วยส่งเสริมสุขภาพของประชากรโลก ควบคู่กับการลดผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมจากระบบอาหาร ทั้งการปล่อยก๊าซเรือนกระจก มลพิษทางน้ำ และการใช้พื้นที่ดิน
อย่างไรก็ตาม นักวิจัยย้ำว่า ผลการค้นพบนี้ยังเป็นเพียงการศึกษาในหนูทดลอง จึงจำเป็นต้องมีการศึกษาวิจัยในมนุษย์เพิ่มเติม เพื่อยืนยันว่าการบริโภคอาหารไฟเบอร์สูงสามารถลดการดูดซึมหรือการสะสมของนาโนพลาสติกในร่างกายมนุษย์ได้จริงหรือไม่
ท้ายที่สุด งานวิจัยครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่า การเลือกรับประทานอาหารอาจมีความสำคัญมากกว่าที่คิด เพราะนอกจากอาหารจากพืชและอาหารที่มีไฟเบอร์สูงจะเป็นส่วนหนึ่งของแนวทางการบริโภคที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมแล้ว ยังอาจช่วยลดความเสี่ยงจากมลพิษพลาสติกขนาดเล็กที่ปนเปื้อนอยู่ในอาหารได้อีกด้วย แม้ยังต้องรอหลักฐานเพิ่มเติมในมนุษย์ แต่ผลการศึกษาเบื้องต้นก็เปิดมุมมองใหม่ว่า การดูแลสุขภาพของคนและการดูแลโลกอาจเริ่มต้นได้จากอาหารที่เราเลือกรับประทานในแต่ละวัน
- นักวิ่งมาเลเซีย ย้ายสนามเข้าห้าง หนีฝุ่นพิษจากไฟป่าอินโดฯ
- ถึงจุดสุดยอดช่วยบรรเทาอาการคัดจมูกได้จริงหรือ?
- MIT เปลี่ยน “ขยะพลาสติก” เป็น “วัสดุก่อสร้าง” จากขวดน้ำสู่ฐานรากบ้านรักษ์โลก
- มหาสมุทรโลกกำลังป่วยหนัก! น้ำสูงขึ้น-อุณหภูมิพุ่ง-ขยะล้น
- เปิด 5 กลุ่มโรคซับซ้อนของคนไทย ที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง
ที่มาข้อมูล : anthropocenemagazine.org
ที่มารูปภาพ : Reuters
