วิจัยพบ “ไฟเบอร์” ช่วยสกัดพลาสติกจิ๋ว ในร่างกาย

Share on Line Share on Facebook Share on X
วิจัยพบ “ไฟเบอร์” ช่วยสกัดพลาสติกจิ๋ว ในร่างกาย

ปัญหาขยะพลาสติกไม่ได้ส่งผลกระทบเฉพาะสิ่งแวดล้อมอีกต่อไป แต่ยังกลายเป็นภัยคุกคามที่อาจเข้าสู่ร่างกายมนุษย์ผ่านอาหารที่รับประทานในชีวิตประจำวัน ล่าสุดนักวิทยาศาสตร์ค้นพบข้อมูลที่น่าสนใจว่า การรับประทานอาหารที่มีใยอาหารหรือไฟเบอร์สูง อาจช่วยลดการดูดซึมอนุภาคพลาสติกขนาดนาโนเข้าสู่ร่างกายได้ ขณะเดียวกัน การเลือกรับประทานอาหารจากพืชมากขึ้นยังเป็นแนวทางที่ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากระบบอาหารโลกอีกด้วย

 

บทความจาก Anthropocene Magazine เผยแพร่เมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน 2569 รายงานผลการศึกษาใหม่ 2 ฉบับในหนูทดลอง ซึ่งพบความเชื่อมโยงระหว่างรูปแบบการรับประทานอาหารกับการสะสมของนาโนพลาสติก หรือ Nanoplastics ซึ่งเป็นอนุภาคพลาสติกขนาดเล็กมากที่กระจายอยู่ในสิ่งแวดล้อม ทั้งมหาสมุทร ดิน และอาหารที่มนุษย์บริโภค

 

ในแต่ละปี ขยะพลาสติกหลายล้านตันถูกปล่อยเข้าสู่สิ่งแวดล้อม ก่อนจะค่อย ๆ แตกตัวกลายเป็นไมโครพลาสติกและนาโนพลาสติก ซึ่งสามารถแพร่กระจายเข้าสู่พื้นที่เกษตรกรรม พืช และสัตว์ทะเล รวมถึงสัตว์ป่า โดยมีรายงานการตรวจพบอนุภาคพลาสติกในเลือดของสมเสร็จและตัวกินมดที่อาศัยอยู่ในป่าแอมะซอนด้วย


สรุปข่าว

งานวิจัยใหม่พบว่า อาหารไฟเบอร์สูงอาจช่วยลดการดูดซึมนาโนพลาสติกเข้าสู่ร่างกายได้ แต่ยังเป็นผลทดลองในหนู โดยหนูที่กินอาหารไฟเบอร์สูงมีพลาสติกสะสมในลำไส้ลดลง 2–7 เท่า ขณะที่อาหารไขมันสูงเพิ่มการดูดซึมถึง 2.8 เท่า ทั้งนี้การกินผัก ผลไม้ และถั่วมากขึ้น อาจช่วยทั้งสุขภาพและลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม แต่ยังต้องศึกษาผลในมนุษย์เพิ่มเติม

ปัญหาขยะพลาสติกไม่ได้ส่งผลกระทบเฉพาะสิ่งแวดล้อมอีกต่อไป แต่ยังกลายเป็นภัยคุกคามที่อาจเข้าสู่ร่างกายมนุษย์ผ่านอาหารที่รับประทานในชีวิตประจำวัน ล่าสุดนักวิทยาศาสตร์ค้นพบข้อมูลที่น่าสนใจว่า การรับประทานอาหารที่มีใยอาหารหรือไฟเบอร์สูง อาจช่วยลดการดูดซึมอนุภาคพลาสติกขนาดนาโนเข้าสู่ร่างกายได้ ขณะเดียวกัน การเลือกรับประทานอาหารจากพืชมากขึ้นยังเป็นแนวทางที่ช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากระบบอาหารโลกอีกด้วย

 

บทความจาก Anthropocene Magazine เผยแพร่เมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน 2569 รายงานผลการศึกษาใหม่ 2 ฉบับในหนูทดลอง ซึ่งพบความเชื่อมโยงระหว่างรูปแบบการรับประทานอาหารกับการสะสมของนาโนพลาสติก หรือ Nanoplastics ซึ่งเป็นอนุภาคพลาสติกขนาดเล็กมากที่กระจายอยู่ในสิ่งแวดล้อม ทั้งมหาสมุทร ดิน และอาหารที่มนุษย์บริโภค

 

ในแต่ละปี ขยะพลาสติกหลายล้านตันถูกปล่อยเข้าสู่สิ่งแวดล้อม ก่อนจะค่อย ๆ แตกตัวกลายเป็นไมโครพลาสติกและนาโนพลาสติก ซึ่งสามารถแพร่กระจายเข้าสู่พื้นที่เกษตรกรรม พืช และสัตว์ทะเล รวมถึงสัตว์ป่า โดยมีรายงานการตรวจพบอนุภาคพลาสติกในเลือดของสมเสร็จและตัวกินมดที่อาศัยอยู่ในป่าแอมะซอนด้วย


สิ่งที่น่ากังวลคือ เมื่ออนุภาคพลาสติกขนาดเล็กเข้าสู่ร่างกายผ่านอาหาร อาจกระจายไปสะสมในอวัยวะต่าง ๆ เช่น สมอง ปอด ตับ ไต รก และอัณฑะ โดยมีความเกี่ยวข้องกับการอักเสบ ภาวะเครียดออกซิเดชัน ความเสียหายต่อสารพันธุกรรมหรือ DNA และการบาดเจ็บของเซลล์


นอกจากนี้ ยังมีการตรวจพบอนุภาคนาโนพลาสติกในคราบไขมันสะสมบริเวณหลอดเลือดแดง ซึ่งบทความระบุว่ามีความเชื่อมโยงกับความเสี่ยงต่อภาวะหัวใจวาย โรคหลอดเลือดสมอง หรือการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรที่เพิ่มขึ้นมากกว่า 4 เท่า


อย่างไรก็ตาม งานวิจัยใหม่ทั้ง 2 ฉบับได้ค้นพบแนวทางที่อาจช่วยลดการสะสมของอนุภาคพลาสติกในร่างกาย ผ่านการปรับเปลี่ยนอาหารที่รับประทานในชีวิตประจำวัน


การศึกษาฉบับแรกพบว่า ภายใน 24 ชั่วโมงหลังได้รับนาโนพลาสติก หนูทดลองที่กินอาหารซึ่งมีไฟเบอร์ระดับปานกลางถึงสูง มีปริมาณพลาสติกสะสมในลำไส้น้อยกว่าหนูที่ได้รับอาหารปกติประมาณ 2–7 เท่า


ขณะที่หนูทดลองที่ได้รับนาโนพลาสติกต่อเนื่องเป็นเวลา 28 วัน พบว่ามีการอักเสบและความเสียหายของผนังกั้นลำไส้ ซึ่งอาจเปิดโอกาสให้อนุภาคพลาสติกเข้าสู่ส่วนอื่น ๆ ของร่างกายได้ง่ายขึ้น แต่ผลกระทบดังกล่าวลดลงอย่างชัดเจนในกลุ่มหนูที่ได้รับอาหารไฟเบอร์ระดับปานกลางและสูง


ส่วนการศึกษาฉบับที่สองพบผลลัพธ์ในทิศทางเดียวกัน โดยอาหารที่มีไฟเบอร์สูงช่วยลดการดูดซึมนาโนพลาสติก ขณะที่อาหารไขมันสูงกลับทำให้การดูดซึมนาโนพลาสติกเพิ่มขึ้นถึง 2.8 เท่า เมื่อเทียบกับหนูทดลองที่ได้รับอาหารตามปกติ ผลการค้นพบนี้ยิ่งน่ากังวลเมื่อพิจารณาว่า อาหารฟาสต์ฟู้ดและอาหารซื้อกลับบ้าน ซึ่งมักมีไขมันสูง ยังนิยมบรรจุในภาชนะที่มีส่วนประกอบของพลาสติก


นักวิจัยตั้งข้อสังเกตว่า ไฟเบอร์อาจช่วยลดการดูดซึมนาโนพลาสติกผ่านกลไกหลายด้าน ทั้งการปรับสมดุลจุลินทรีย์ในลำไส้ การเคลือบอนุภาคพลาสติก และการช่วยให้อุจจาระขับอนุภาคเหล่านี้ออกจากร่างกายได้รวดเร็วขึ้น ทำให้ผนังลำไส้สัมผัสกับนาโนพลาสติกน้อยลง


นอกจากประโยชน์ด้านสุขภาพแล้ว ผลการศึกษายังเชื่อมโยงกับแนวคิดการบริโภคอาหารอย่างยั่งยืน เนื่องจากนักวิทยาศาสตร์สนับสนุนให้ประชาชนหันมารับประทานอาหารจากพืชมากขึ้น เช่น ถั่ว ผลไม้ และผัก พร้อมลดการบริโภคเนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์นมบางส่วน


แนวทางดังกล่าวอาจช่วยส่งเสริมสุขภาพของประชากรโลก ควบคู่กับการลดผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมจากระบบอาหาร ทั้งการปล่อยก๊าซเรือนกระจก มลพิษทางน้ำ และการใช้พื้นที่ดิน


อย่างไรก็ตาม นักวิจัยย้ำว่า ผลการค้นพบนี้ยังเป็นเพียงการศึกษาในหนูทดลอง จึงจำเป็นต้องมีการศึกษาวิจัยในมนุษย์เพิ่มเติม เพื่อยืนยันว่าการบริโภคอาหารไฟเบอร์สูงสามารถลดการดูดซึมหรือการสะสมของนาโนพลาสติกในร่างกายมนุษย์ได้จริงหรือไม่


ท้ายที่สุด งานวิจัยครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่า การเลือกรับประทานอาหารอาจมีความสำคัญมากกว่าที่คิด เพราะนอกจากอาหารจากพืชและอาหารที่มีไฟเบอร์สูงจะเป็นส่วนหนึ่งของแนวทางการบริโภคที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมแล้ว ยังอาจช่วยลดความเสี่ยงจากมลพิษพลาสติกขนาดเล็กที่ปนเปื้อนอยู่ในอาหารได้อีกด้วย แม้ยังต้องรอหลักฐานเพิ่มเติมในมนุษย์ แต่ผลการศึกษาเบื้องต้นก็เปิดมุมมองใหม่ว่า การดูแลสุขภาพของคนและการดูแลโลกอาจเริ่มต้นได้จากอาหารที่เราเลือกรับประทานในแต่ละวัน

ที่มาข้อมูล : anthropocenemagazine.org

ที่มารูปภาพ : Reuters