โต๊ะกลม 3 ผู้นำ “ปฏิญญาสันติภาพ” ที่ไม่เอ่ยถึงสันติภาพ? ใครได้อะไรจากเรื่องนี้?

“โลกใบนี้ใหญ่เพียงพอสำหรับเรา 2 ประเทศ”
ประธานาธิบดี สี จิ้นผิง เคยกล่าวเอาไว้เมื่อ ปี 2023 ระหว่างหารือกับประธานาธิบดีโจ ไบเดน ในครั้งนั้น
‘โลกใบนี้ ก็ยังคงใหญ่พอสำหรับเราทั้ง 3’
แม้ว่าจะไม่มีใครเอ่ยคำนี้ แต่ภาพที่ปรากฎของการนั่ง “โต๊ะกลม” ขนาดใหญ่ภายในวิลลาไคลิน (Kylin Villa) ในเมืองเซินเจิ้น ของจีน ก็อาจมีนัยยะนั้นแฝงเอาไว้อยู่เช่นกัน
การประชุมไตรภาคี 3 ฝ่ายครั้งแรกในประวัติศาสตร์ ระหว่าง ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ - ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง - ประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ในปี 2026 นี้ ใช้เวลาคุยกัน 90 นาทีเต็ม บนโต๊ะกลมขนาดใหญ่ ในวันที่ 19 พฤศจิกายน ผู้นำของ 3 ประเทศได้ออก “ปฏิญญาร่วมเพื่อสันติภาพ” (joint declaration of peace)
สรุปข่าว
“โลกใบนี้ใหญ่เพียงพอสำหรับเรา 2 ประเทศ”
ประธานาธิบดี สี จิ้นผิง เคยกล่าวเอาไว้เมื่อ ปี 2023 ระหว่างหารือกับประธานาธิบดีโจ ไบเดน ในครั้งนั้น
‘โลกใบนี้ ก็ยังคงใหญ่พอสำหรับเราทั้ง 3’
แม้ว่าจะไม่มีใครเอ่ยคำนี้ แต่ภาพที่ปรากฎของการนั่ง “โต๊ะกลม” ขนาดใหญ่ภายในวิลลาไคลิน (Kylin Villa) ในเมืองเซินเจิ้น ของจีน ก็อาจมีนัยยะนั้นแฝงเอาไว้อยู่เช่นกัน
การประชุมไตรภาคี 3 ฝ่ายครั้งแรกในประวัติศาสตร์ ระหว่าง ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ - ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง - ประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ในปี 2026 นี้ ใช้เวลาคุยกัน 90 นาทีเต็ม บนโต๊ะกลมขนาดใหญ่ ในวันที่ 19 พฤศจิกายน ผู้นำของ 3 ประเทศได้ออก “ปฏิญญาร่วมเพื่อสันติภาพ” (joint declaration of peace)
แต่เป็นปฏิญญาสันติภาพ ที่ไม่เอ่ยถึงสันติภาพ
สิ่งที่น่าสนใจคือ “ปฏิญญาร่วมสันติภาพ” ที่ทั้ง 3 ผู้นำชาติมหาอำนาจเห็นพ้องกัน กลับไม่มีการระบุถึงสงครามรัสเซีย-ยูเครน หรือสงครามอิหร่านโดยตรงแม้แต่ประเด็นเดียว

สาระสำคัญของปฏิญญาร่วมเพื่อสันติภาพ จากเว็บไซต์ทำเนียบขาวระบุไว้ว่า
การปฏิรูปองค์การสหประชาชาติ
การสร้างเสถียรภาพด้านพลังงานโลก
การจำกัดขอบเขตอำนาจของศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC)
การลดความเสี่ยงจากสงครามนิวเคลียร์
ทั้ง 3 ผู้นำย้ำว่า “สงครามนิวเคลียร์ ไม่มีผู้ชนะ และต้องไม่เกิดขึ้นเป็นอันขาด”
แต่ประโยคนี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ เพราะเป็นหลักการที่สหรัฐฯ และสหภาพโซเวียตเคยประกาศร่วมกันตั้งแต่ปี 1985 ในสมัยของโรนัลด์ เรแกน และมิคาอิล กอร์บาชอฟ ก่อนที่สมาชิกถาวรทั้ง 5 ประเทศของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติจะยืนยันหลักการดังกล่าวอีกครั้งในปี 2022
ผ่านมากว่า 40 ปี โลกได้ยินคำประกาศเดิมอีกครั้ง โดยยังไม่มีพันธกรณีที่เป็นรูปธรรมว่าจะลดจำนวนหัวรบนิวเคลียร์ลงเท่าใด ภายในกรอบเวลาใด หรือจะมีกลไกตรวจสอบระหว่างกันอย่างไร
แล้ว ผู้นำทั้ง 3 คนได้อะไรจากการประชุมครั้งนี้?
โดนัลด์ ทรัมป์: มรดกทางการเมืองในฐานะ ‘ผู้สร้างสันติภาพ’
ชิม ลี นักวิเคราะห์อาวุโส จาก Economist Intelligence Unit (EIU) มองว่า ทรัมป์กำลังทบทวนอย่างจริงจังเรื่อง “มรดก” ทางการเมือง (Legacy) หลังเขาพ้นจากตำแหน่ง ดังนั้น การที่เขาผลักดันให้เกิดการควบคุมนิวเคลียร์ระหว่าง 3 ชาติมหาอำนาจด้านนิวเคลียร์ได้สำเร็จ จะกลายเป็นความสำเร็จที่ยิ่งใหญ่ของเขา โดยเฉพาะหลังจากที่ข้อตกลง New START ระหว่างสหรัฐฯ-รัสเซีย หมดอายุลงเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2026 ทำให้ทรัมป์ต้องการดึง “จีน” เข้ามามีส่วนร่วมในข้อตกลงด้วย

แม้จีนจะยอมรับเรื่องการลดความเสี่ยงด้านนิวเคลียร์ แต่จีนยังมองว่า คลังแสงของตนนั้นน้อยนิดมาก เมื่อเทียบกับอีก 2 ชาติที่เหลือ
เรื่อง “นิวเคลียร์” นี้จึงเป็นเพียงคำมั่นว่าจะเปิดการหารือ ยังไม่ใช่ข้อตกลง “ลดอาวุธนิวเคลียร์” อย่างที่ทรัมป์ปรารถนา
ส่วนเรื่องสงครามรัสเซีย-ยูเครน, สงครามอิหร่าน หรือแม้กระทั่งสงครามการค้าจีน-สหรัฐฯ ที่พักรบกันไว้จนถึงมกราคม 2027 ก็ไร้ซึ่งความคืบหน้าใด ๆ
วลาดิเมียร์ ปูติน: ชัยชนะเหนือความพยายามโดดเดี่ยวรัสเซีย

ผู้เชี่ยวชาญหลายคนประเมินตรงกันว่า คนที่น่าจะได้ประโยชน์สูงสุดจากการประชุมสุดยอดนี้คือ “วลาดิเมียร์ ปูติน”
โทมัส เกรแฮม ผู้เชี่ยวชาญด้านรัสเซียจาก Council of Foreign Relation (CFR) มองว่า ปูตินได้สิ่งที่เขาต้องการแล้ว นั่นคือภาพถ่ายของตนเองร่วมกับผู้นำสหรัฐฯ และผู้นำจีน ที่ช่วยตอกย้ำสถานะของรัสเซียในฐานะ “มหาอำนาจ” และสถานะของตัวปูตินเองในฐานะ “ผู้นำระดับโลก”
เพราะนับตั้งแต่รัสเซียเปิดฉากบุกยูเครนเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2022 หรือเกือบ 5 ปีก่อน บรรดาชาติตะวันตกก็พยายามใช้มาตรการคว่ำบาตร กีดกัน และโดดเดี่ยวรัสเซีย เพื่อกดดันรัฐบาลรัสเซีย
แต่อย่างไรก็ตาม แม้ปูตินจะประสบความสำเร็จในเชิงภาพลักษณ์ แต่ประเด็นสงครามยูเครน ซึ่งเป็นหนึ่งในเหตุผลสำคัญที่เขาขอทรัมป์ ให้จัดประชุมสามฝ่ายนี้ กลับไม่ได้ปรากฎอยู่ในปฏิญญาสันติภาพ และเรื่องดินแดน หรือเรื่องหลักประกันความมั่นคงก็ยังไร้ซึ่งความคืบหน้าใด ๆ
สี จิ้นผิง: จีนในฐานะศูนย์กลางระเบียบโลก?

สำหรับประธานาธิบดีสี จิ้นผิง สิ่งที่ทรงพลังที่สุดจากการประชุมครั้งนี้ อาจไม่ใช่ข้อความใด ๆ ในปฏิญญาร่วม แต่เป็นภาพต่าง ๆ ที่คนทั่วโลกได้เห็น
สี จิ้นผิง นั่งอยู่ตรงกลาง โดยมีผู้นำสหรัฐฯ และรัสเซียขนาบข้าง ภายในห้องประชุมที่จีนเป็นเจ้าภาพ และเป็นผู้จัดให้ผู้นำมหาอำนาจทั้งสองมาพบกัน
รัช โดชี จาก CFR มองว่า ภาพนี้กำลังส่งสารไปยังประชาคมโลกว่า โลกกำลังหมุนรอบอำนาจและความต้องการของจีนมากขึ้นเรื่อย ๆ
อีกทั้งในเวทีประชุมทวิภาคี ทรัมป์ยังบอกกับสีด้วยว่า “ตราบใดที่ผมและท่านประธานาธิบดีอยู่ในตำแหน่ง .. เราจะไม่มีปัญหากัน”
ประหนึ่งส่งสัญญาณชัดแล้วว่า ‘หากจีนคิดจะรวมชาติ สหรัฐฯ จะไม่ยุ่ง’
เรื่องนี้คงสร้างความยินดีให้กับจีนอยู่ไม่น้อย (อย่างน้อยก็ในเวลานี้) จนกว่าเดโมแครตจะเข้าสู่สภาต้นปีหน้า ก็ไม่แน่ว่าจะกดดันสหรัฐฯ เรื่องไต้หวันอีกขนาดไหน?!
แต่หากมองข้ามภาพที่ถูกฉายออกมาที่มีการจับมือทักทาย รอยยิ้ม หรือแม้แต่การแหวกขนบด้วยการไปต้อนรับประธานาธิบดีทรัมป์ ถึงด้านล่างเครื่องบิน .. ก็ยังคงต้องยอมรับว่า ความสัมพันธ์ระหว่างจีน และสหรัฐฯ ยังคงเต็มไปด้วยความเปราะบาง ทั้งการแข่งขันด้าน AI, การควบคุมการส่งออกชิปขั้นสูง หรือเรื่องแร่หายากที่จีนยังคงควบคุมส่วนใหญ่ของโลกเอาไว้อยู่
ในขณะที่ผู้นำจีนยังตอกย้ำถึงความสัมพันธ์ที่แข็งแกร่งกับรัสเซีย
“ความสัมพันธ์ที่แข็งแกร่งดุจขุนเขา จะลมจะฝนก็เอาเราไม่ลง” สี จิ้นผิง กล่าวกับปูติน
แล้วการประชุมไตรภาคีครั้งประวัติศาตร์ นี้ จะส่งผลที่เป็นรูปธรรมต่อ “สันติภาพ” ของโลกใบนี้ได้จริงหรือไม่?
- "ทรัมป์" ย้ำ อาเซียนสำคัญ ไม่มีใครแทนที่ได้ ตั้งใจร่วมทำงานด้วย
- สีจิ้นผิง หารือ ปูติน ล่วงหน้าก่อนทรัมป์มา วิจารณ์นโยบายกีดกัดการค้า ของชาติตะวันตก
- จีนยืนยัน "สีจิ้นผิง" เป็นประธานประชุมเอเปคที่เซินเจิ้น
- ทรัมป์ส่งสัญญาณยุติศึกอิหร่าน แต่เงื่อนไขสองฝ่ายยังสวนทาง ใครจะยอมถอยก่อน?
- ประธาน UFC เตรียมพบ “ทรัมป์” พรุ่งนี้ หลังถูกชวนให้เป็นโฆษกทำเนียบขาว
ที่มาข้อมูล : White House, Council of Foreign Relations, DW
ที่มารูปภาพ : Reuters, Getty Images
