เปิดคำเตือนโลก นับถอยหลังอีก 15 ปี เสี่ยงเกิด "วิกฤตคนล้นงาน" 800 ล้านตำแหน่ง!

Share on Line Share on Facebook Share on X

โลกเสี่ยง "วิกฤตคนล้นงาน"  ธนาคารโลกเตือนอีก 15 ปี งานอาจไม่พอ 800 ล้านตำแหน่ง ไทยจะรอดหรือไม่?


เรียนจบแล้วจะมีงานทำหรือเปล่า? คำถามนี้กำลังกลายเป็นความกังวลใหญ่ของคนรุ่นใหม่ทั่วโลก ไม่ใช่เฉพาะประเทศไทย หลังธนาคารโลกออกมาเตือนว่า ในอีก 15 ปีข้างหน้า ประเทศกำลังพัฒนาอาจเผชิญปัญหาสร้างงานไม่ทันจำนวนคนเข้าสู่ตลาดแรงงาน เกิดช่องว่างการจ้างงานสูงถึง 800 ล้านตำแหน่ง


เรื่องนี้ไม่ใช่แค่ปัญหาคนตกงาน แต่ยังอาจกระทบกำลังซื้อ การเติบโตทางเศรษฐกิจ ความยากจน และการย้ายถิ่นฐานของแรงงานทั่วโลก ขณะที่ประเทศไทยกลับเผชิญความท้าทายอีกด้าน นั่นคือจำนวนคนวัยทำงานกำลังลดลงจากสังคมสูงวัย


ธนาคารโลกเตือน คนเข้าสู่ตลาดแรงงาน 1,200 ล้านคน แต่งานใหม่มีเพียง 400 ล้านตำแหน่ง


สำนักข่าว Bloomberg รายงานว่า อาเจย์ บังกา ประธานธนาคารโลก (World Bank) เตือนระหว่างการประชุมด้านการเงินเพื่อสภาพภูมิอากาศในประเทศตุรกีว่า ตลอดช่วง 15 ปีข้างหน้า ประเทศกำลังพัฒนาจะมีคนหนุ่มสาวเข้าสู่วัยทำงานประมาณ 1,200 ล้านคน แต่เศรษฐกิจของประเทศเหล่านี้คาดว่าจะสร้างงานใหม่ได้เพียง 400 ล้านตำแหน่ง


นั่นหมายความว่า อาจเกิดช่องว่างระหว่างจำนวนคนเข้าสู่วัยทำงานกับงานใหม่มากถึง 800 ล้านตำแหน่ง หรือเทียบได้กับประชากรไทยมากกว่า 10 เท่า


อย่างไรก็ตาม ตัวเลขนี้ไม่ได้หมายความว่าจะมีคนตกงานเพิ่มขึ้น 800 ล้านคนโดยตรง แต่สะท้อนว่าจำนวนงานใหม่ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นอาจไม่เพียงพอรองรับคนรุ่นใหม่ที่กำลังเข้าสู่ตลาดแรงงาน


ทำไมโลกสร้างงานไม่ทันคน? AI เป็นเพียงหนึ่งในคำตอบ


ปัญหานี้ไม่ได้เกิดจากปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI เพียงอย่างเดียว แต่มีหลายปัจจัยที่กำลังเกิดขึ้นพร้อมกัน


ประการแรก คือจำนวนประชากรวัยหนุ่มสาวในหลายประเทศกำลังเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะประเทศกำลังพัฒนาในแอฟริกาและบางส่วนของเอเชีย คนรุ่นใหม่จำนวนมหาศาลกำลังเรียนจบและต้องการทำงาน แต่การสร้างตำแหน่งงานใหม่ไม่ได้เกิดขึ้นรวดเร็วตามจำนวนประชากร


เพราะการจ้างงานต้องอาศัยเศรษฐกิจที่เติบโต ธุรกิจมีกำไร มีลูกค้าและกำลังซื้อ จึงจะกล้าขยายโรงงาน เปิดสาขาใหม่ หรือลงทุนเพิ่ม


แต่หลายประเทศกลับกำลังเผชิญปัญหาหนี้สูง งบประมาณจำกัด ความขัดแย้ง และภัยธรรมชาติ ทำให้เงินทุนที่ควรนำมาพัฒนาเศรษฐกิจและสร้างงานต้องถูกแบ่งไปแก้ปัญหาอื่น


อีกปัจจัยสำคัญคือเทคโนโลยี AI และระบบอัตโนมัติที่เข้ามาช่วยทำงานบางประเภทแทนมนุษย์ ทำให้รูปแบบการจ้างงานเปลี่ยนแปลงไป


อย่างไรก็ตาม AI ไม่ได้มีแต่ด้านลบ เพราะยังช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ดึงดูดเงินลงทุน และสร้างอาชีพใหม่ได้เช่นกัน


สิ่งที่น่ากังวลจึงไม่ใช่แค่จำนวนงาน แต่รวมถึงทักษะของคนทำงานด้วย เพราะต่อให้บริษัทมีตำแหน่งงานว่าง หากหาคนที่มีความสามารถตรงกับความต้องการไม่ได้ ก็อาจเกิดปัญหาขาดแคลนแรงงานควบคู่กับการว่างงานได้เช่นกัน


คนไม่มีงาน เศรษฐกิจโลกสะเทือนอย่างไร?


ลองนึกภาพว่า หากคนหนุ่มสาวจำนวนมากไม่มีงานทำ หรือไม่มีรายได้ที่มั่นคง ใครจะมีกำลังซื้อบ้าน ซื้อรถ ท่องเที่ยว หรือจับจ่ายใช้สอย?


เมื่อคนไม่มีกำลังซื้อ ธุรกิจก็ขายสินค้าได้ยากขึ้น เมื่อยอดขายไม่ดี บริษัทก็ไม่กล้าขยายกิจการหรือจ้างพนักงานเพิ่ม


สุดท้ายเศรษฐกิจอาจติดอยู่ในวงจรที่สร้างงานใหม่ได้ยากขึ้นเรื่อย ๆ


นี่คือหนึ่งในความเสี่ยงที่ธนาคารโลกกำลังเป็นห่วง เพราะช่องว่างการจ้างงานไม่ได้กระทบเฉพาะรายได้ของประชาชน แต่ยังเชื่อมโยงกับความยากจน การย้ายถิ่นฐาน และเสถียรภาพของประเทศ


หากประเทศบ้านเกิดไม่มีงานและรายได้เพียงพอ คนวัยทำงานบางส่วนอาจตัดสินใจเดินทางไปหางานในต่างประเทศ ซึ่งอาจเพิ่มแรงกดดันต่อประเทศปลายทาง แต่ในอีกมุมหนึ่งก็สามารถช่วยบรรเทาปัญหาขาดแคลนแรงงานในประเทศที่มีประชากรสูงวัยได้เช่นกัน


อย่างไรก็ตาม หากประเทศกำลังพัฒนาสามารถสร้างงานที่มีคุณภาพได้ทัน คนหนุ่มสาวจำนวนมหาศาลเหล่านี้ก็อาจกลายเป็นกำลังซื้อกลุ่มใหม่ของโลก ช่วยขยายตลาดสินค้า การลงทุน และการค้าระหว่างประเทศได้อีกมาก




สรุปข่าว

ธนาคารโลกเตือน อีก 15 ปี ประเทศกำลังพัฒนาอาจมีช่องว่างการจ้างงานสูงถึง 800 ล้านตำแหน่ง หลังคนรุ่นใหม่เข้าสู่ตลาดแรงงานเร็วกว่าการสร้างงาน AI เศรษฐกิจชะลอตัว และปัญหาทักษะแรงงานไม่ตรงความต้องการ อาจกระทบกำลังซื้อ ความยากจน และเศรษฐกิจโลก ไทยเผชิญความท้าทายต่างออกไป จากประชากรวัยทำงานลดลงและสังคมสูงวัย แต่ยังเสี่ยงขาดแคลนแรงงานและคนหางานยากพร้อมกัน

โลกเสี่ยง "วิกฤตคนล้นงาน"  ธนาคารโลกเตือนอีก 15 ปี งานอาจไม่พอ 800 ล้านตำแหน่ง ไทยจะรอดหรือไม่?


เรียนจบแล้วจะมีงานทำหรือเปล่า? คำถามนี้กำลังกลายเป็นความกังวลใหญ่ของคนรุ่นใหม่ทั่วโลก ไม่ใช่เฉพาะประเทศไทย หลังธนาคารโลกออกมาเตือนว่า ในอีก 15 ปีข้างหน้า ประเทศกำลังพัฒนาอาจเผชิญปัญหาสร้างงานไม่ทันจำนวนคนเข้าสู่ตลาดแรงงาน เกิดช่องว่างการจ้างงานสูงถึง 800 ล้านตำแหน่ง


เรื่องนี้ไม่ใช่แค่ปัญหาคนตกงาน แต่ยังอาจกระทบกำลังซื้อ การเติบโตทางเศรษฐกิจ ความยากจน และการย้ายถิ่นฐานของแรงงานทั่วโลก ขณะที่ประเทศไทยกลับเผชิญความท้าทายอีกด้าน นั่นคือจำนวนคนวัยทำงานกำลังลดลงจากสังคมสูงวัย


ธนาคารโลกเตือน คนเข้าสู่ตลาดแรงงาน 1,200 ล้านคน แต่งานใหม่มีเพียง 400 ล้านตำแหน่ง


สำนักข่าว Bloomberg รายงานว่า อาเจย์ บังกา ประธานธนาคารโลก (World Bank) เตือนระหว่างการประชุมด้านการเงินเพื่อสภาพภูมิอากาศในประเทศตุรกีว่า ตลอดช่วง 15 ปีข้างหน้า ประเทศกำลังพัฒนาจะมีคนหนุ่มสาวเข้าสู่วัยทำงานประมาณ 1,200 ล้านคน แต่เศรษฐกิจของประเทศเหล่านี้คาดว่าจะสร้างงานใหม่ได้เพียง 400 ล้านตำแหน่ง


นั่นหมายความว่า อาจเกิดช่องว่างระหว่างจำนวนคนเข้าสู่วัยทำงานกับงานใหม่มากถึง 800 ล้านตำแหน่ง หรือเทียบได้กับประชากรไทยมากกว่า 10 เท่า


อย่างไรก็ตาม ตัวเลขนี้ไม่ได้หมายความว่าจะมีคนตกงานเพิ่มขึ้น 800 ล้านคนโดยตรง แต่สะท้อนว่าจำนวนงานใหม่ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นอาจไม่เพียงพอรองรับคนรุ่นใหม่ที่กำลังเข้าสู่ตลาดแรงงาน


ทำไมโลกสร้างงานไม่ทันคน? AI เป็นเพียงหนึ่งในคำตอบ


ปัญหานี้ไม่ได้เกิดจากปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI เพียงอย่างเดียว แต่มีหลายปัจจัยที่กำลังเกิดขึ้นพร้อมกัน


ประการแรก คือจำนวนประชากรวัยหนุ่มสาวในหลายประเทศกำลังเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะประเทศกำลังพัฒนาในแอฟริกาและบางส่วนของเอเชีย คนรุ่นใหม่จำนวนมหาศาลกำลังเรียนจบและต้องการทำงาน แต่การสร้างตำแหน่งงานใหม่ไม่ได้เกิดขึ้นรวดเร็วตามจำนวนประชากร


เพราะการจ้างงานต้องอาศัยเศรษฐกิจที่เติบโต ธุรกิจมีกำไร มีลูกค้าและกำลังซื้อ จึงจะกล้าขยายโรงงาน เปิดสาขาใหม่ หรือลงทุนเพิ่ม


แต่หลายประเทศกลับกำลังเผชิญปัญหาหนี้สูง งบประมาณจำกัด ความขัดแย้ง และภัยธรรมชาติ ทำให้เงินทุนที่ควรนำมาพัฒนาเศรษฐกิจและสร้างงานต้องถูกแบ่งไปแก้ปัญหาอื่น


อีกปัจจัยสำคัญคือเทคโนโลยี AI และระบบอัตโนมัติที่เข้ามาช่วยทำงานบางประเภทแทนมนุษย์ ทำให้รูปแบบการจ้างงานเปลี่ยนแปลงไป


อย่างไรก็ตาม AI ไม่ได้มีแต่ด้านลบ เพราะยังช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ดึงดูดเงินลงทุน และสร้างอาชีพใหม่ได้เช่นกัน


สิ่งที่น่ากังวลจึงไม่ใช่แค่จำนวนงาน แต่รวมถึงทักษะของคนทำงานด้วย เพราะต่อให้บริษัทมีตำแหน่งงานว่าง หากหาคนที่มีความสามารถตรงกับความต้องการไม่ได้ ก็อาจเกิดปัญหาขาดแคลนแรงงานควบคู่กับการว่างงานได้เช่นกัน


คนไม่มีงาน เศรษฐกิจโลกสะเทือนอย่างไร?


ลองนึกภาพว่า หากคนหนุ่มสาวจำนวนมากไม่มีงานทำ หรือไม่มีรายได้ที่มั่นคง ใครจะมีกำลังซื้อบ้าน ซื้อรถ ท่องเที่ยว หรือจับจ่ายใช้สอย?


เมื่อคนไม่มีกำลังซื้อ ธุรกิจก็ขายสินค้าได้ยากขึ้น เมื่อยอดขายไม่ดี บริษัทก็ไม่กล้าขยายกิจการหรือจ้างพนักงานเพิ่ม


สุดท้ายเศรษฐกิจอาจติดอยู่ในวงจรที่สร้างงานใหม่ได้ยากขึ้นเรื่อย ๆ


นี่คือหนึ่งในความเสี่ยงที่ธนาคารโลกกำลังเป็นห่วง เพราะช่องว่างการจ้างงานไม่ได้กระทบเฉพาะรายได้ของประชาชน แต่ยังเชื่อมโยงกับความยากจน การย้ายถิ่นฐาน และเสถียรภาพของประเทศ


หากประเทศบ้านเกิดไม่มีงานและรายได้เพียงพอ คนวัยทำงานบางส่วนอาจตัดสินใจเดินทางไปหางานในต่างประเทศ ซึ่งอาจเพิ่มแรงกดดันต่อประเทศปลายทาง แต่ในอีกมุมหนึ่งก็สามารถช่วยบรรเทาปัญหาขาดแคลนแรงงานในประเทศที่มีประชากรสูงวัยได้เช่นกัน


อย่างไรก็ตาม หากประเทศกำลังพัฒนาสามารถสร้างงานที่มีคุณภาพได้ทัน คนหนุ่มสาวจำนวนมหาศาลเหล่านี้ก็อาจกลายเป็นกำลังซื้อกลุ่มใหม่ของโลก ช่วยขยายตลาดสินค้า การลงทุน และการค้าระหว่างประเทศได้อีกมาก




ไทยเสี่ยงคนล้นงานหรือไม่? เมื่อปัญหาใหญ่กลับเป็นแรงงานหดตัว


สำหรับประเทศไทย สถานการณ์แตกต่างจากประเทศกำลังพัฒนาหลายแห่ง เพราะไทยกำลังเผชิญปัญหาประชากรวัยทำงานลดลง ขณะที่จำนวนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง


รายงานธนาคารโลกที่เผยแพร่เมื่อเดือนตุลาคม 2569 คาดว่า ภายในปี 2576 ประเทศไทยจะเข้าสู่สังคมสูงวัยระดับสุดยอด หรือ Super-Aged Society ซึ่งหมายถึงประชากรมากกว่า 20% มีอายุ 65 ปีขึ้นไป


เมื่อจำนวนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้น แต่ประชากรวัยทำงานลดลง ประเทศไทยจึงมีความเสี่ยงขาดแคลนแรงงานในระยะยาว


แต่ไม่ได้หมายความว่าคนไทยทุกคนจะหางานง่ายขึ้น เพราะปัญหาสำคัญอีกด้านหนึ่งคือ ทักษะของแรงงานอาจไม่ตรงกับตำแหน่งงานที่ธุรกิจต้องการ


จึงมีความเป็นไปได้ที่ประเทศไทยจะเผชิญทั้งปัญหาขาดแคลนแรงงานในบางอาชีพ และปัญหาคนหางานยากในบางกลุ่มไปพร้อมกัน


นั่นหมายความว่า แม้จำนวนคนวัยทำงานจะลดลง แต่การแข่งขันในตลาดแรงงานอาจยังรุนแรง โดยเฉพาะอาชีพที่ได้รับผลกระทบจากเทคโนโลยี หรือคนทำงานที่ยังขาดทักษะใหม่ ๆ


ธนาคารโลกชี้ทางออก ต้องสร้างงานจริง ไม่ใช่แค่เพิ่มเงินลงทุน


ธนาคารโลกกำลังผลักดันให้ประเทศกำลังพัฒนาดึงเงินลงทุนจากภาคเอกชนเข้ามามากขึ้น เพราะงบประมาณรัฐบาลเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอที่จะสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจให้คนรุ่นใหม่จำนวนมหาศาล


โดยเฉพาะการสนับสนุนธุรกิจขนาดกลางและขนาดเล็ก หรือ SMEs ซึ่งเป็นแหล่งจ้างงานสำคัญของประเทศกำลังพัฒนา รวมถึงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่ช่วยให้ภาคธุรกิจเติบโตและสร้างงานได้จริง


อีกเรื่องที่ธนาคารโลกให้ความสำคัญคือการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เพราะภัยธรรมชาติสามารถทำลายโอกาสการจ้างงานได้เช่นกัน


ตัวอย่างเช่น น้ำท่วมที่ทำให้โรงงานหยุดผลิต ถนนเสียหายจนขนส่งสินค้าไม่ได้ หรือภัยแล้งที่ทำให้เกษตรกรสูญเสียรายได้


ธนาคารโลกจึงเสนอให้ประเทศต่าง ๆ ลงทุนพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่ทนทานต่อภัยธรรมชาติตั้งแต่ต้น เช่น ถนนที่รองรับน้ำท่วม หรืออาคารเรียนที่สามารถรับมือกับอากาศร้อนจัดได้


เป้าหมายไม่ใช่เพียงการป้องกันความเสียหาย แต่ยังช่วยให้ธุรกิจ การศึกษา และกิจกรรมทางเศรษฐกิจดำเนินต่อไปได้ แม้ต้องเผชิญสภาพอากาศที่รุนแรงขึ้น


อนาคตแรงงานโลก งานจะเพียงพอหรือคนต้องปรับตัว?


คำเตือนของธนาคารโลกสะท้อนความท้าทายครั้งใหญ่ของเศรษฐกิจโลก เพราะในขณะที่บางประเทศมีคนหนุ่มสาวเข้าสู่ตลาดแรงงานจำนวนมหาศาล อีกหลายประเทศกลับกำลังขาดแคลนแรงงานจากปัญหาสังคมสูงวัย


ขณะเดียวกัน เทคโนโลยีก็กำลังเปลี่ยนรูปแบบการทำงานและทักษะที่ธุรกิจต้องการอย่างรวดเร็ว


สำหรับประเทศไทย แม้อาจไม่ได้เผชิญปัญหาคนวัยทำงานเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วเหมือนบางประเทศ แต่ก็ต้องเตรียมรับมือทั้งแรงงานที่ลดลงและทักษะที่เปลี่ยนไป


เพราะคำถามสำคัญของโลกในอนาคต อาจไม่ใช่แค่จะมีงานเพียงพอสำหรับทุกคนหรือไม่ แต่รวมถึงงานที่เกิดขึ้นนั้น จะตรงกับทักษะของคนที่กำลังหางานมากแค่ไหน



ที่มาข้อมูล : World Bank, Bloomberg, Reuters

ที่มารูปภาพ : OpenAI

รองบรรณาธิการ TNN Wealth ผู้ประกาศข่าว พิธีกร นักข่าว Content Creator สายเศรษฐกิจ