เปิดคำเตือนโลก นับถอยหลังอีก 15 ปี เสี่ยงเกิด "วิกฤตคนล้นงาน" 800 ล้านตำแหน่ง!
โลกเสี่ยง "วิกฤตคนล้นงาน" ธนาคารโลกเตือนอีก 15 ปี งานอาจไม่พอ 800 ล้านตำแหน่ง ไทยจะรอดหรือไม่?
เรียนจบแล้วจะมีงานทำหรือเปล่า? คำถามนี้กำลังกลายเป็นความกังวลใหญ่ของคนรุ่นใหม่ทั่วโลก ไม่ใช่เฉพาะประเทศไทย หลังธนาคารโลกออกมาเตือนว่า ในอีก 15 ปีข้างหน้า ประเทศกำลังพัฒนาอาจเผชิญปัญหาสร้างงานไม่ทันจำนวนคนเข้าสู่ตลาดแรงงาน เกิดช่องว่างการจ้างงานสูงถึง 800 ล้านตำแหน่ง
เรื่องนี้ไม่ใช่แค่ปัญหาคนตกงาน แต่ยังอาจกระทบกำลังซื้อ การเติบโตทางเศรษฐกิจ ความยากจน และการย้ายถิ่นฐานของแรงงานทั่วโลก ขณะที่ประเทศไทยกลับเผชิญความท้าทายอีกด้าน นั่นคือจำนวนคนวัยทำงานกำลังลดลงจากสังคมสูงวัย
ธนาคารโลกเตือน คนเข้าสู่ตลาดแรงงาน 1,200 ล้านคน แต่งานใหม่มีเพียง 400 ล้านตำแหน่ง
สำนักข่าว Bloomberg รายงานว่า อาเจย์ บังกา ประธานธนาคารโลก (World Bank) เตือนระหว่างการประชุมด้านการเงินเพื่อสภาพภูมิอากาศในประเทศตุรกีว่า ตลอดช่วง 15 ปีข้างหน้า ประเทศกำลังพัฒนาจะมีคนหนุ่มสาวเข้าสู่วัยทำงานประมาณ 1,200 ล้านคน แต่เศรษฐกิจของประเทศเหล่านี้คาดว่าจะสร้างงานใหม่ได้เพียง 400 ล้านตำแหน่ง
นั่นหมายความว่า อาจเกิดช่องว่างระหว่างจำนวนคนเข้าสู่วัยทำงานกับงานใหม่มากถึง 800 ล้านตำแหน่ง หรือเทียบได้กับประชากรไทยมากกว่า 10 เท่า
อย่างไรก็ตาม ตัวเลขนี้ไม่ได้หมายความว่าจะมีคนตกงานเพิ่มขึ้น 800 ล้านคนโดยตรง แต่สะท้อนว่าจำนวนงานใหม่ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นอาจไม่เพียงพอรองรับคนรุ่นใหม่ที่กำลังเข้าสู่ตลาดแรงงาน
ทำไมโลกสร้างงานไม่ทันคน? AI เป็นเพียงหนึ่งในคำตอบ
ปัญหานี้ไม่ได้เกิดจากปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI เพียงอย่างเดียว แต่มีหลายปัจจัยที่กำลังเกิดขึ้นพร้อมกัน
ประการแรก คือจำนวนประชากรวัยหนุ่มสาวในหลายประเทศกำลังเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะประเทศกำลังพัฒนาในแอฟริกาและบางส่วนของเอเชีย คนรุ่นใหม่จำนวนมหาศาลกำลังเรียนจบและต้องการทำงาน แต่การสร้างตำแหน่งงานใหม่ไม่ได้เกิดขึ้นรวดเร็วตามจำนวนประชากร
เพราะการจ้างงานต้องอาศัยเศรษฐกิจที่เติบโต ธุรกิจมีกำไร มีลูกค้าและกำลังซื้อ จึงจะกล้าขยายโรงงาน เปิดสาขาใหม่ หรือลงทุนเพิ่ม
แต่หลายประเทศกลับกำลังเผชิญปัญหาหนี้สูง งบประมาณจำกัด ความขัดแย้ง และภัยธรรมชาติ ทำให้เงินทุนที่ควรนำมาพัฒนาเศรษฐกิจและสร้างงานต้องถูกแบ่งไปแก้ปัญหาอื่น
อีกปัจจัยสำคัญคือเทคโนโลยี AI และระบบอัตโนมัติที่เข้ามาช่วยทำงานบางประเภทแทนมนุษย์ ทำให้รูปแบบการจ้างงานเปลี่ยนแปลงไป
อย่างไรก็ตาม AI ไม่ได้มีแต่ด้านลบ เพราะยังช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ดึงดูดเงินลงทุน และสร้างอาชีพใหม่ได้เช่นกัน
สิ่งที่น่ากังวลจึงไม่ใช่แค่จำนวนงาน แต่รวมถึงทักษะของคนทำงานด้วย เพราะต่อให้บริษัทมีตำแหน่งงานว่าง หากหาคนที่มีความสามารถตรงกับความต้องการไม่ได้ ก็อาจเกิดปัญหาขาดแคลนแรงงานควบคู่กับการว่างงานได้เช่นกัน
คนไม่มีงาน เศรษฐกิจโลกสะเทือนอย่างไร?
ลองนึกภาพว่า หากคนหนุ่มสาวจำนวนมากไม่มีงานทำ หรือไม่มีรายได้ที่มั่นคง ใครจะมีกำลังซื้อบ้าน ซื้อรถ ท่องเที่ยว หรือจับจ่ายใช้สอย?
เมื่อคนไม่มีกำลังซื้อ ธุรกิจก็ขายสินค้าได้ยากขึ้น เมื่อยอดขายไม่ดี บริษัทก็ไม่กล้าขยายกิจการหรือจ้างพนักงานเพิ่ม
สุดท้ายเศรษฐกิจอาจติดอยู่ในวงจรที่สร้างงานใหม่ได้ยากขึ้นเรื่อย ๆ
นี่คือหนึ่งในความเสี่ยงที่ธนาคารโลกกำลังเป็นห่วง เพราะช่องว่างการจ้างงานไม่ได้กระทบเฉพาะรายได้ของประชาชน แต่ยังเชื่อมโยงกับความยากจน การย้ายถิ่นฐาน และเสถียรภาพของประเทศ
หากประเทศบ้านเกิดไม่มีงานและรายได้เพียงพอ คนวัยทำงานบางส่วนอาจตัดสินใจเดินทางไปหางานในต่างประเทศ ซึ่งอาจเพิ่มแรงกดดันต่อประเทศปลายทาง แต่ในอีกมุมหนึ่งก็สามารถช่วยบรรเทาปัญหาขาดแคลนแรงงานในประเทศที่มีประชากรสูงวัยได้เช่นกัน
อย่างไรก็ตาม หากประเทศกำลังพัฒนาสามารถสร้างงานที่มีคุณภาพได้ทัน คนหนุ่มสาวจำนวนมหาศาลเหล่านี้ก็อาจกลายเป็นกำลังซื้อกลุ่มใหม่ของโลก ช่วยขยายตลาดสินค้า การลงทุน และการค้าระหว่างประเทศได้อีกมาก
สรุปข่าว
โลกเสี่ยง "วิกฤตคนล้นงาน" ธนาคารโลกเตือนอีก 15 ปี งานอาจไม่พอ 800 ล้านตำแหน่ง ไทยจะรอดหรือไม่?
เรียนจบแล้วจะมีงานทำหรือเปล่า? คำถามนี้กำลังกลายเป็นความกังวลใหญ่ของคนรุ่นใหม่ทั่วโลก ไม่ใช่เฉพาะประเทศไทย หลังธนาคารโลกออกมาเตือนว่า ในอีก 15 ปีข้างหน้า ประเทศกำลังพัฒนาอาจเผชิญปัญหาสร้างงานไม่ทันจำนวนคนเข้าสู่ตลาดแรงงาน เกิดช่องว่างการจ้างงานสูงถึง 800 ล้านตำแหน่ง
เรื่องนี้ไม่ใช่แค่ปัญหาคนตกงาน แต่ยังอาจกระทบกำลังซื้อ การเติบโตทางเศรษฐกิจ ความยากจน และการย้ายถิ่นฐานของแรงงานทั่วโลก ขณะที่ประเทศไทยกลับเผชิญความท้าทายอีกด้าน นั่นคือจำนวนคนวัยทำงานกำลังลดลงจากสังคมสูงวัย
ธนาคารโลกเตือน คนเข้าสู่ตลาดแรงงาน 1,200 ล้านคน แต่งานใหม่มีเพียง 400 ล้านตำแหน่ง
สำนักข่าว Bloomberg รายงานว่า อาเจย์ บังกา ประธานธนาคารโลก (World Bank) เตือนระหว่างการประชุมด้านการเงินเพื่อสภาพภูมิอากาศในประเทศตุรกีว่า ตลอดช่วง 15 ปีข้างหน้า ประเทศกำลังพัฒนาจะมีคนหนุ่มสาวเข้าสู่วัยทำงานประมาณ 1,200 ล้านคน แต่เศรษฐกิจของประเทศเหล่านี้คาดว่าจะสร้างงานใหม่ได้เพียง 400 ล้านตำแหน่ง
นั่นหมายความว่า อาจเกิดช่องว่างระหว่างจำนวนคนเข้าสู่วัยทำงานกับงานใหม่มากถึง 800 ล้านตำแหน่ง หรือเทียบได้กับประชากรไทยมากกว่า 10 เท่า
อย่างไรก็ตาม ตัวเลขนี้ไม่ได้หมายความว่าจะมีคนตกงานเพิ่มขึ้น 800 ล้านคนโดยตรง แต่สะท้อนว่าจำนวนงานใหม่ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นอาจไม่เพียงพอรองรับคนรุ่นใหม่ที่กำลังเข้าสู่ตลาดแรงงาน
ทำไมโลกสร้างงานไม่ทันคน? AI เป็นเพียงหนึ่งในคำตอบ
ปัญหานี้ไม่ได้เกิดจากปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI เพียงอย่างเดียว แต่มีหลายปัจจัยที่กำลังเกิดขึ้นพร้อมกัน
ประการแรก คือจำนวนประชากรวัยหนุ่มสาวในหลายประเทศกำลังเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะประเทศกำลังพัฒนาในแอฟริกาและบางส่วนของเอเชีย คนรุ่นใหม่จำนวนมหาศาลกำลังเรียนจบและต้องการทำงาน แต่การสร้างตำแหน่งงานใหม่ไม่ได้เกิดขึ้นรวดเร็วตามจำนวนประชากร
เพราะการจ้างงานต้องอาศัยเศรษฐกิจที่เติบโต ธุรกิจมีกำไร มีลูกค้าและกำลังซื้อ จึงจะกล้าขยายโรงงาน เปิดสาขาใหม่ หรือลงทุนเพิ่ม
แต่หลายประเทศกลับกำลังเผชิญปัญหาหนี้สูง งบประมาณจำกัด ความขัดแย้ง และภัยธรรมชาติ ทำให้เงินทุนที่ควรนำมาพัฒนาเศรษฐกิจและสร้างงานต้องถูกแบ่งไปแก้ปัญหาอื่น
อีกปัจจัยสำคัญคือเทคโนโลยี AI และระบบอัตโนมัติที่เข้ามาช่วยทำงานบางประเภทแทนมนุษย์ ทำให้รูปแบบการจ้างงานเปลี่ยนแปลงไป
อย่างไรก็ตาม AI ไม่ได้มีแต่ด้านลบ เพราะยังช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ดึงดูดเงินลงทุน และสร้างอาชีพใหม่ได้เช่นกัน
สิ่งที่น่ากังวลจึงไม่ใช่แค่จำนวนงาน แต่รวมถึงทักษะของคนทำงานด้วย เพราะต่อให้บริษัทมีตำแหน่งงานว่าง หากหาคนที่มีความสามารถตรงกับความต้องการไม่ได้ ก็อาจเกิดปัญหาขาดแคลนแรงงานควบคู่กับการว่างงานได้เช่นกัน
คนไม่มีงาน เศรษฐกิจโลกสะเทือนอย่างไร?
ลองนึกภาพว่า หากคนหนุ่มสาวจำนวนมากไม่มีงานทำ หรือไม่มีรายได้ที่มั่นคง ใครจะมีกำลังซื้อบ้าน ซื้อรถ ท่องเที่ยว หรือจับจ่ายใช้สอย?
เมื่อคนไม่มีกำลังซื้อ ธุรกิจก็ขายสินค้าได้ยากขึ้น เมื่อยอดขายไม่ดี บริษัทก็ไม่กล้าขยายกิจการหรือจ้างพนักงานเพิ่ม
สุดท้ายเศรษฐกิจอาจติดอยู่ในวงจรที่สร้างงานใหม่ได้ยากขึ้นเรื่อย ๆ
นี่คือหนึ่งในความเสี่ยงที่ธนาคารโลกกำลังเป็นห่วง เพราะช่องว่างการจ้างงานไม่ได้กระทบเฉพาะรายได้ของประชาชน แต่ยังเชื่อมโยงกับความยากจน การย้ายถิ่นฐาน และเสถียรภาพของประเทศ
หากประเทศบ้านเกิดไม่มีงานและรายได้เพียงพอ คนวัยทำงานบางส่วนอาจตัดสินใจเดินทางไปหางานในต่างประเทศ ซึ่งอาจเพิ่มแรงกดดันต่อประเทศปลายทาง แต่ในอีกมุมหนึ่งก็สามารถช่วยบรรเทาปัญหาขาดแคลนแรงงานในประเทศที่มีประชากรสูงวัยได้เช่นกัน
อย่างไรก็ตาม หากประเทศกำลังพัฒนาสามารถสร้างงานที่มีคุณภาพได้ทัน คนหนุ่มสาวจำนวนมหาศาลเหล่านี้ก็อาจกลายเป็นกำลังซื้อกลุ่มใหม่ของโลก ช่วยขยายตลาดสินค้า การลงทุน และการค้าระหว่างประเทศได้อีกมาก
ไทยเสี่ยงคนล้นงานหรือไม่? เมื่อปัญหาใหญ่กลับเป็นแรงงานหดตัว
สำหรับประเทศไทย สถานการณ์แตกต่างจากประเทศกำลังพัฒนาหลายแห่ง เพราะไทยกำลังเผชิญปัญหาประชากรวัยทำงานลดลง ขณะที่จำนวนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
รายงานธนาคารโลกที่เผยแพร่เมื่อเดือนตุลาคม 2569 คาดว่า ภายในปี 2576 ประเทศไทยจะเข้าสู่สังคมสูงวัยระดับสุดยอด หรือ Super-Aged Society ซึ่งหมายถึงประชากรมากกว่า 20% มีอายุ 65 ปีขึ้นไป
เมื่อจำนวนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้น แต่ประชากรวัยทำงานลดลง ประเทศไทยจึงมีความเสี่ยงขาดแคลนแรงงานในระยะยาว
แต่ไม่ได้หมายความว่าคนไทยทุกคนจะหางานง่ายขึ้น เพราะปัญหาสำคัญอีกด้านหนึ่งคือ ทักษะของแรงงานอาจไม่ตรงกับตำแหน่งงานที่ธุรกิจต้องการ
จึงมีความเป็นไปได้ที่ประเทศไทยจะเผชิญทั้งปัญหาขาดแคลนแรงงานในบางอาชีพ และปัญหาคนหางานยากในบางกลุ่มไปพร้อมกัน
นั่นหมายความว่า แม้จำนวนคนวัยทำงานจะลดลง แต่การแข่งขันในตลาดแรงงานอาจยังรุนแรง โดยเฉพาะอาชีพที่ได้รับผลกระทบจากเทคโนโลยี หรือคนทำงานที่ยังขาดทักษะใหม่ ๆ
ธนาคารโลกชี้ทางออก ต้องสร้างงานจริง ไม่ใช่แค่เพิ่มเงินลงทุน
ธนาคารโลกกำลังผลักดันให้ประเทศกำลังพัฒนาดึงเงินลงทุนจากภาคเอกชนเข้ามามากขึ้น เพราะงบประมาณรัฐบาลเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอที่จะสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจให้คนรุ่นใหม่จำนวนมหาศาล
โดยเฉพาะการสนับสนุนธุรกิจขนาดกลางและขนาดเล็ก หรือ SMEs ซึ่งเป็นแหล่งจ้างงานสำคัญของประเทศกำลังพัฒนา รวมถึงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่ช่วยให้ภาคธุรกิจเติบโตและสร้างงานได้จริง
อีกเรื่องที่ธนาคารโลกให้ความสำคัญคือการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เพราะภัยธรรมชาติสามารถทำลายโอกาสการจ้างงานได้เช่นกัน
ตัวอย่างเช่น น้ำท่วมที่ทำให้โรงงานหยุดผลิต ถนนเสียหายจนขนส่งสินค้าไม่ได้ หรือภัยแล้งที่ทำให้เกษตรกรสูญเสียรายได้
ธนาคารโลกจึงเสนอให้ประเทศต่าง ๆ ลงทุนพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่ทนทานต่อภัยธรรมชาติตั้งแต่ต้น เช่น ถนนที่รองรับน้ำท่วม หรืออาคารเรียนที่สามารถรับมือกับอากาศร้อนจัดได้
เป้าหมายไม่ใช่เพียงการป้องกันความเสียหาย แต่ยังช่วยให้ธุรกิจ การศึกษา และกิจกรรมทางเศรษฐกิจดำเนินต่อไปได้ แม้ต้องเผชิญสภาพอากาศที่รุนแรงขึ้น
อนาคตแรงงานโลก งานจะเพียงพอหรือคนต้องปรับตัว?
คำเตือนของธนาคารโลกสะท้อนความท้าทายครั้งใหญ่ของเศรษฐกิจโลก เพราะในขณะที่บางประเทศมีคนหนุ่มสาวเข้าสู่ตลาดแรงงานจำนวนมหาศาล อีกหลายประเทศกลับกำลังขาดแคลนแรงงานจากปัญหาสังคมสูงวัย
ขณะเดียวกัน เทคโนโลยีก็กำลังเปลี่ยนรูปแบบการทำงานและทักษะที่ธุรกิจต้องการอย่างรวดเร็ว
สำหรับประเทศไทย แม้อาจไม่ได้เผชิญปัญหาคนวัยทำงานเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วเหมือนบางประเทศ แต่ก็ต้องเตรียมรับมือทั้งแรงงานที่ลดลงและทักษะที่เปลี่ยนไป
เพราะคำถามสำคัญของโลกในอนาคต อาจไม่ใช่แค่จะมีงานเพียงพอสำหรับทุกคนหรือไม่ แต่รวมถึงงานที่เกิดขึ้นนั้น จะตรงกับทักษะของคนที่กำลังหางานมากแค่ไหน
- โลกเสี่ยง! อีก 15 ปี "คนล้นงาน" 800 ล้านตำแหน่ง รับมืออย่างไร?
- ประเทศไทย "คนจน" น้อยลง เหลือ 2,300,000 คน จริงหรือหลอก สาเหตุเพราะอะไร?
- "เงินหยวน" มาแรง! ยอดชำระข้ามแดนพุ่งทุบสถิติ ท้าชนดอลลาร์
- "ประกันสังคม" ปรับครั้งใหญ่ ขยายถึง 65 ปี ถอนก่อน–กู้ได้?
- "แบรนด์จีน" มาแรง หมดยุค Made in China สินค้าราคาถูก?
ที่มาข้อมูล : World Bank, Bloomberg, Reuters
ที่มารูปภาพ : OpenAI
รองบรรณาธิการ TNN Wealth ผู้ประกาศข่าว พิธีกร นักข่าว Content Creator สายเศรษฐกิจ
