"เงินหยวน" มาแรง! ใช้ทำธุรกรรมข้ามแดนพุ่งสูงสุด จีนดันสุดทาง หวังลดพึ่งดอลลาร์
เงินหยวนทุบสถิติ 917 ล้านล้านบาท! จีนเร่งท้าชนดอลลาร์ เขย่าอำนาจการเงินโลก
เงินหยวนของจีนกำลังมาแรง หลังยอดธุรกรรมชำระเงินข้ามพรมแดนผ่านระบบ CIPS ในช่วง 10 เดือนแรกของปี 2569 พุ่งทะลุ 182 ล้านล้านหยวน หรือประมาณ 917 ล้านล้านบาท สูงกว่ายอดรวมตลอดทั้งปีที่ผ่านมา สะท้อนความพยายามของจีนในการผลักดันเงินหยวนให้มีบทบาทมากขึ้นในระบบการเงินโลก แต่คำถามสำคัญคือ เงินหยวนกำลังเข้าใกล้วันที่จะโค่นเงินดอลลาร์สหรัฐฯ ได้แล้วหรือยัง?
เงินหยวนมาแรง! ธุรกรรมผ่าน CIPS พุ่งทุบสถิติ
สำนักข่าว Bloomberg รายงานว่า จีนกำลังขยายบทบาทของเงินหยวนในการค้าขายและการโอนเงินระหว่างประเทศอย่างต่อเนื่อง โดยมีระบบชำระเงินข้ามพรมแดนที่เรียกว่า CIPS (Cross-Border Interbank Payment System) ซึ่งเปิดใช้งานมาตั้งแต่ปี 2558 เป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญ
ระบบนี้ช่วยให้ธนาคารในประเทศต่าง ๆ สามารถโอนและรับชำระเงินหยวนระหว่างกันได้สะดวกขึ้น โดยเฉพาะธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับการค้าระหว่างประเทศ
ตัวเลขที่น่าจับตาคือ เพียง 10 เดือนแรกของปี 2569 มูลค่าธุรกรรมผ่านระบบ CIPS เพิ่มขึ้นเป็นกว่า 182 ล้านล้านหยวน หรือประมาณ 917 ล้านล้านบาท สูงกว่ายอดรวมตลอดทั้งปี 2568 แล้ว
อย่างไรก็ตาม ตัวเลขมหาศาลนี้ไม่ได้หมายความว่าจีนส่งออกสินค้าได้ถึง 917 ล้านล้านบาท และไม่ได้หมายถึงจำนวนเงินหยวนที่ต่างชาติถือครองอยู่ แต่เป็นมูลค่าธุรกรรมทั้งหมดที่ระบบ CIPS ประมวลผล ซึ่งครอบคลุมกิจกรรมทางการเงินข้ามพรมแดนหลายประเภท
แล้ว CIPS เกี่ยวข้องกับเราอย่างไร?
ลองนึกภาพบริษัทไทยต้องการสั่งซื้อเครื่องจักรจากจีน ปกติอาจเลือกชำระเงินเป็นดอลลาร์สหรัฐฯ แต่หากทั้งสองฝ่ายตกลงซื้อขายกันเป็นเงินหยวน ก็สามารถใช้บริการธนาคารที่รองรับการชำระเงินหยวนได้โดยตรง โดยมี CIPS เป็นหนึ่งในโครงสร้างพื้นฐานที่ช่วยรองรับธุรกรรมดังกล่าว
ยิ่งมีธุรกิจและธนาคารเข้ามาใช้ระบบนี้มากขึ้น จีนก็ยิ่งมีโอกาสผลักดันเงินหยวนให้กลายเป็นสกุลเงินที่ใช้กันแพร่หลายมากขึ้นในตลาดโลก
สรุปข่าว
เงินหยวนทุบสถิติ 917 ล้านล้านบาท! จีนเร่งท้าชนดอลลาร์ เขย่าอำนาจการเงินโลก
เงินหยวนของจีนกำลังมาแรง หลังยอดธุรกรรมชำระเงินข้ามพรมแดนผ่านระบบ CIPS ในช่วง 10 เดือนแรกของปี 2569 พุ่งทะลุ 182 ล้านล้านหยวน หรือประมาณ 917 ล้านล้านบาท สูงกว่ายอดรวมตลอดทั้งปีที่ผ่านมา สะท้อนความพยายามของจีนในการผลักดันเงินหยวนให้มีบทบาทมากขึ้นในระบบการเงินโลก แต่คำถามสำคัญคือ เงินหยวนกำลังเข้าใกล้วันที่จะโค่นเงินดอลลาร์สหรัฐฯ ได้แล้วหรือยัง?
เงินหยวนมาแรง! ธุรกรรมผ่าน CIPS พุ่งทุบสถิติ
สำนักข่าว Bloomberg รายงานว่า จีนกำลังขยายบทบาทของเงินหยวนในการค้าขายและการโอนเงินระหว่างประเทศอย่างต่อเนื่อง โดยมีระบบชำระเงินข้ามพรมแดนที่เรียกว่า CIPS (Cross-Border Interbank Payment System) ซึ่งเปิดใช้งานมาตั้งแต่ปี 2558 เป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญ
ระบบนี้ช่วยให้ธนาคารในประเทศต่าง ๆ สามารถโอนและรับชำระเงินหยวนระหว่างกันได้สะดวกขึ้น โดยเฉพาะธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับการค้าระหว่างประเทศ
ตัวเลขที่น่าจับตาคือ เพียง 10 เดือนแรกของปี 2569 มูลค่าธุรกรรมผ่านระบบ CIPS เพิ่มขึ้นเป็นกว่า 182 ล้านล้านหยวน หรือประมาณ 917 ล้านล้านบาท สูงกว่ายอดรวมตลอดทั้งปี 2568 แล้ว
อย่างไรก็ตาม ตัวเลขมหาศาลนี้ไม่ได้หมายความว่าจีนส่งออกสินค้าได้ถึง 917 ล้านล้านบาท และไม่ได้หมายถึงจำนวนเงินหยวนที่ต่างชาติถือครองอยู่ แต่เป็นมูลค่าธุรกรรมทั้งหมดที่ระบบ CIPS ประมวลผล ซึ่งครอบคลุมกิจกรรมทางการเงินข้ามพรมแดนหลายประเภท
แล้ว CIPS เกี่ยวข้องกับเราอย่างไร?
ลองนึกภาพบริษัทไทยต้องการสั่งซื้อเครื่องจักรจากจีน ปกติอาจเลือกชำระเงินเป็นดอลลาร์สหรัฐฯ แต่หากทั้งสองฝ่ายตกลงซื้อขายกันเป็นเงินหยวน ก็สามารถใช้บริการธนาคารที่รองรับการชำระเงินหยวนได้โดยตรง โดยมี CIPS เป็นหนึ่งในโครงสร้างพื้นฐานที่ช่วยรองรับธุรกรรมดังกล่าว
ยิ่งมีธุรกิจและธนาคารเข้ามาใช้ระบบนี้มากขึ้น จีนก็ยิ่งมีโอกาสผลักดันเงินหยวนให้กลายเป็นสกุลเงินที่ใช้กันแพร่หลายมากขึ้นในตลาดโลก
ทำไมจีนต้องลดการพึ่งพาดอลลาร์สหรัฐฯ?
คำตอบไม่ได้มีแค่เรื่องการค้าขาย แต่ยังเกี่ยวข้องกับอำนาจทางเศรษฐกิจและภูมิรัฐศาสตร์ด้วย
ปัจจุบันจีนเป็นหนึ่งในประเทศผู้ส่งออกรายใหญ่ของโลก แต่การค้าระหว่างประเทศจำนวนมากยังอาศัยเงินดอลลาร์สหรัฐฯ เป็นสื่อกลางในการชำระเงิน ทำให้ธุรกิจต้องเผชิญทั้งต้นทุนการแลกเปลี่ยนเงินตราและความผันผวนของค่าเงิน
หากจีนสามารถผลักดันให้ประเทศคู่ค้าใช้เงินหยวนโดยตรงได้มากขึ้น ก็อาจช่วยลดความจำเป็นในการแลกเงินผ่านดอลลาร์ในบางธุรกรรม และเพิ่มความคล่องตัวในการค้าระหว่างประเทศ
แต่เรื่องนี้มีความสำคัญมากกว่านั้น เพราะเงินดอลลาร์ไม่ได้เป็นเพียงสกุลเงินสำหรับซื้อขายสินค้า แต่ยังเป็นหัวใจของระบบการเงินโลก ทั้งการลงทุน การกู้ยืม และการถือครองเงินสำรองระหว่างประเทศ
การที่จีนพัฒนาระบบ CIPS จึงเป็นการสร้างทางเลือกใหม่ให้กับประเทศคู่ค้า และลดการพึ่งพาโครงสร้างพื้นฐานทางการเงินที่เชื่อมโยงกับระบบดอลลาร์
อย่างไรก็ตาม CIPS ไม่ได้ตัดขาดจากระบบ SWIFT ทั้งหมด และไม่ได้หมายความว่าธุรกรรมผ่าน CIPS จะสามารถหลีกเลี่ยงระบบการเงินตะวันตกได้โดยอัตโนมัติ
สิ่งที่จีนกำลังทำจึงไม่ใช่แค่การผลักดันให้ทั่วโลกใช้เงินหยวน แต่เป็นการสร้างระบบการเงินที่ช่วยให้จีนมีอำนาจต่อรองมากขึ้นในระยะยาว
เงินหยวนจะแซงดอลลาร์ได้หรือยัง? ตัวเลขเผยยังห่างกันมาก
แม้เงินหยวนจะเติบโตอย่างรวดเร็ว แต่หากมองภาพรวมของระบบการเงินโลก ต้องยอมรับว่าเงินดอลลาร์สหรัฐฯ ยังทิ้งห่างอยู่มาก
ข้อมูลจาก SWIFT ประจำเดือนกันยายน 2569 พบว่า เงินดอลลาร์ยังครองอันดับหนึ่งของสกุลเงินที่ใช้ชำระเงินผ่านเครือข่าย SWIFT โดยมีส่วนแบ่งสูงถึง 49.63% โดยอันดับที่ 2 คือ ยูโร อยู่ที่ 21.69% อันดับที่ 3 คือ ปอนด์อังกฤษ 6.89% อันดับที่ 4 เยนญี่ปุ่น 3.40% ขณะที่เงินหยวนอยู่เพียงอันดับ 5 ด้วยสัดส่วน 3.33%
ตัวเลขนี้สะท้อนว่า แม้เงินหยวนจะได้รับความนิยมมากขึ้นในบางช่องทาง แต่ยังห่างไกลจากการแทนที่ดอลลาร์ในระบบการเงินโลก
เพราะการเป็นสกุลเงินหลักของโลก ไม่ได้วัดกันแค่ยอดชำระเงิน แต่ยังต้องอาศัยความเชื่อมั่นของนักลงทุน ความสะดวกในการเคลื่อนย้ายเงินทุน และขนาดของตลาดการเงิน
เงินดอลลาร์ได้เปรียบตรงที่สหรัฐฯ มีตลาดพันธบัตรรัฐบาลขนาดใหญ่ มีสินทรัพย์สกุลดอลลาร์ให้ลงทุนหลากหลาย และเป็นสกุลเงินที่นักลงทุนทั่วโลกคุ้นเคย
ขณะที่จีนยังมีมาตรการควบคุมการเคลื่อนย้ายเงินทุนบางประเภท ทำให้การใช้เงินหยวนซื้อขายสินค้าไม่ได้หมายความว่าบริษัทหรือธนาคารกลางต่างประเทศจะต้องการถือครองเงินหยวนในระยะยาวเสมอไป
นี่คือโจทย์ใหญ่ที่จีนต้องแก้ หากต้องการให้เงินหยวนขึ้นมาแข่งขันกับดอลลาร์อย่างจริงจัง
โลกใช้เงินหยวนมากขึ้น แต่ทำไมยังเชื่อมั่นดอลลาร์?
อีกหนึ่งตัวเลขที่สะท้อนความแข็งแกร่งของดอลลาร์มาจากธนาคารเพื่อการชำระหนี้ระหว่างประเทศ หรือ BIS
ข้อมูลปี 2568 ระบุว่า เงินหยวนมีส่วนร่วมในการซื้อขายเงินตราต่างประเทศทั่วโลกประมาณ 8.5% ขณะที่เงินดอลลาร์มีสัดส่วนสูงถึง 89.2%
สัดส่วนดังกล่าวนับการมีส่วนร่วมของแต่ละสกุลเงินในธุรกรรมแลกเปลี่ยนเงินตรา ซึ่งแต่ละธุรกรรมมีสองสกุลเงิน จึงไม่ใช่ตัวเลขที่นำมารวมกันแล้วต้องเท่ากับ 100%
ส่วนข้อมูลจากกองทุนการเงินระหว่างประเทศ หรือ IMF ในไตรมาส 2 ปี 2569 พบว่า เงินดอลลาร์มีสัดส่วนประมาณ 56.7% ของทุนสำรองเงินตราต่างประเทศที่มีการเปิดเผยองค์ประกอบสกุลเงิน ขณะที่เงินหยวนมีสัดส่วนเพียง 2.1%
พูดง่าย ๆ คือ แม้หลายประเทศจะเริ่มใช้เงินหยวนค้าขายกันมากขึ้น แต่เมื่อพูดถึงการเก็บเงินสำรองไว้ใช้ในยามจำเป็น เงินดอลลาร์ยังได้รับความไว้วางใจมากกว่าอย่างชัดเจน
ความท้าทายของจีนจึงไม่ใช่แค่การทำให้ทั่วโลกยอมรับเงินหยวนในการซื้อขายสินค้า แต่ต้องทำให้นักลงทุนมั่นใจด้วยว่า สามารถนำเงินหยวนไปลงทุน แลกเปลี่ยน หรือเคลื่อนย้ายออกมาใช้ได้อย่างสะดวก
เงินหยวนแข็งแกร่งขึ้น ไทยได้ประโยชน์อะไร?
สำหรับประเทศไทย การขยายบทบาทของเงินหยวนถือเป็นเรื่องใกล้ตัว โดยเฉพาะธุรกิจที่นำเข้าสินค้าจากจีน หรือส่งออกสินค้าไปขายในตลาดจีน
หากบริษัทไทยและคู่ค้าจีนตกลงชำระเงินเป็นหยวนโดยตรง ก็อาจช่วยลดขั้นตอนการแลกเปลี่ยนเงินตรา และลดการพึ่งพาดอลลาร์ในบางธุรกรรมได้
อย่างไรก็ตาม การใช้เงินหยวนไม่ได้หมายความว่าต้นทุนจะถูกลงเสมอไป เพราะธุรกิจยังต้องพิจารณาอัตราแลกเปลี่ยน ค่าธรรมเนียม และความเสี่ยงจากความผันผวนของค่าเงินด้วย
ยิ่งการแข่งขันทางเศรษฐกิจระหว่างจีนกับสหรัฐฯ รุนแรงขึ้น ประเทศคู่ค้าต่าง ๆ ก็อาจต้องการทางเลือกในการชำระเงินระหว่างประเทศมากขึ้น เพื่อไม่ให้พึ่งพาสกุลเงินใดสกุลเงินหนึ่งมากเกินไป
แต่สิ่งที่ต้องจับตาหลังจากนี้ ไม่ใช่เพียงเงินหยวนจะถูกใช้มากขึ้นเท่าไร หากเป็นคำถามที่ว่า จีนจะสามารถสร้างความเชื่อมั่นจนทำให้ทั่วโลกยอมถือครองเงินหยวนในระยะยาวได้จริงหรือไม่
เพราะการทำให้คนทั่วโลกใช้เงินหยวนเป็นเรื่องหนึ่ง แต่การทำให้คนทั่วโลกอยากเก็บเงินหยวนไว้ เป็นอีกเรื่องหนึ่ง และนั่นอาจเป็นบททดสอบที่ยากที่สุดของจีนในการท้าทายอำนาจเงินดอลลาร์สหรัฐฯ
ที่มาข้อมูล : Bloomberg IMF ธปท.
ที่มารูปภาพ : OpenAI
รองบรรณาธิการ TNN Wealth ผู้ประกาศข่าว พิธีกร นักข่าว Content Creator สายเศรษฐกิจ
