เปิดปฏิบัติการล้าง "ที่ดินบวม-โฉนดลอย" ภูเก็ต สอบเพิ่มกว่า 200 แปลง

ขีดเส้น 15 วัน รื้อถอนสิ่งปลูกสร้างรุกอุทยาน

การลงพื้นที่ครั้งนี้ติดตามความคืบหน้าการบังคับใช้กฎหมายในพื้นที่อุทยานแห่งชาติสิรินาถ หลังกรมที่ดินมีคำสั่งเพิกถอนโฉนดที่ดิน 2 แปลง เนื้อที่รวมประมาณ 12 ไร่ เนื่องจากพบว่าออกทับซ้อนพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติและเขตอุทยานแห่งชาติ

ปัจจุบัน เจ้าหน้าที่ได้ติดประกาศให้ผู้ครอบครอง รื้อถอนสิ่งปลูกสร้างและออกจากพื้นที่ภายใน 15 วัน หากพ้นกำหนดแล้วไม่ดำเนินการ ภาครัฐจะขออำนาจศาลเข้ารื้อถอน พร้อมเรียกเก็บค่าใช้จ่ายจากผู้กระทำผิดทั้งหมด

นายพลพีร์ยืนยันว่า รัฐบาลจะดำเนินการเรื่องนี้จนถึงที่สุด และจะไม่ปล่อยให้การบุกรุกที่ดินของรัฐดำเนินต่อไป

"ที่ดินบวม" คืออะไร

หนึ่งในประเด็นสำคัญที่กระทรวงมหาดไทยกำลังเร่งตรวจสอบ คือ "ที่ดินบวม" ซึ่งหมายถึง การนำเอกสารสิทธิที่ออกโดยชอบด้วยกฎหมาย ไปขยายแนวเขตให้กินพื้นที่ของรัฐหรือพื้นที่ข้างเคียงโดยมิชอบ

รูปแบบดังกล่าวมักเกิดจากการเปลี่ยนแปลงแนวเขตหรือการรังวัดที่ไม่ตรงกับข้อเท็จจริง ทำให้เนื้อที่ในโฉนดเพิ่มขึ้นกว่าที่ได้รับสิทธิจริง ส่งผลให้พื้นที่ป่า พื้นที่อุทยาน หรือที่สาธารณะ ถูกผนวกเข้าเป็นกรรมสิทธิ์เอกชนโดยไม่ถูกต้อง

"โฉนดลอย" กลไกสวมสิทธิที่ดิน

อีกลักษณะหนึ่งที่ถูกจับตา คือ "โฉนดลอย" ซึ่งหมายถึง การนำเอกสารสิทธิของที่ดินจากพื้นที่หนึ่ง ไปสวมสิทธิในอีกพื้นที่หนึ่ง โดยเฉพาะพื้นที่ที่มีมูลค่าสูง เช่น ชายหาดหรือแหล่งท่องเที่ยว

แม้เอกสารสิทธิจะเป็นของจริง แต่ตำแหน่งที่ดินไม่ตรงกับที่ตั้งเดิม จึงกลายเป็นการออกเอกสารสิทธิที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย และอาจถูกเพิกถอนได้หากพิสูจน์ข้อเท็จจริงได้

สั่งสอบเพิ่มกว่า 200 แปลง

รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทยเปิดเผยว่า ขณะนี้ยังมี ที่ดินต้องสงสัยกว่า 200 แปลง อยู่ระหว่างการตรวจสอบตามมาตรา 61 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน

กรมที่ดินได้รับมอบหมายให้ตรวจสอบรายละเอียดของทุกแปลง ทั้งประวัติการออกเอกสารสิทธิ วันออกโฉนด วิธีการรังวัด และความถูกต้องตามกฎหมาย หากพบว่าเอกสารสิทธิออกโดยมิชอบ จะดำเนินการเพิกถอนและดำเนินคดีตามกฎหมายโดยไม่มีข้อยกเว้น

นายพลพีร์ระบุว่า แม้เอกสารสิทธิบางฉบับจะออกมาหลายสิบปีแล้ว แต่หากพิสูจน์ได้ว่าออกโดยไม่ชอบ หน่วยงานของรัฐมีหน้าที่ต้องเพิกถอน

ใช้ภาพถ่ายทางอากาศย้อนตรวจสอบ

การตรวจสอบไม่ได้อาศัยเพียงเอกสารสิทธิเท่านั้น แต่ยังใช้ ภาพถ่ายทางอากาศและข้อมูลแผนที่ย้อนหลัง เพื่อเปรียบเทียบสภาพพื้นที่ในแต่ละช่วงเวลา

ข้อมูลดังกล่าวช่วยให้เจ้าหน้าที่สามารถตรวจสอบได้ว่า พื้นที่ที่ออกโฉนดเคยเป็นป่า พื้นที่อุทยาน หรือที่สาธารณะหรือไม่ รวมถึงตรวจสอบการเปลี่ยนแปลงแนวเขตที่อาจนำไปสู่การเกิด "ที่ดินบวม" หรือ "โฉนดลอย"

หาดบางเทา พบทั้งบุกรุกและรุกชายหาด

การสำรวจพื้นที่หาดบางเทา พบว่า

• มีพื้นที่ไม่มีเอกสารสิทธิประมาณ 6 ไร่ ถูกบุกรุกก่อสร้างร้านค้าและสิ่งปลูกสร้าง 31 รายการ ซึ่งอยู่ระหว่างการดำเนินคดีตามพระราชบัญญัติป่าไม้
• พบที่ดินมีโฉนดถูกต้อง 5 แปลง รวมประมาณ 9 ไร่ ถือครองโดยบริษัทเอกชน
• พบสิ่งปลูกสร้าง 17 รายการ รุกล้ำแนวเขตที่สาธารณะบริเวณชายหาด

กระทรวงมหาดไทยได้กำชับกรมที่ดินให้ขยายผลตรวจสอบพื้นที่ใกล้เคียงทั้งหมด หากพบว่ามีการออกเอกสารสิทธิโดยมิชอบ จะดำเนินการเพิกถอนและดำเนินคดีตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด

เดินหน้าปิดช่องโหว่การออกเอกสารสิทธิ

การลงพื้นที่ครั้งนี้สะท้อนทิศทางการแก้ปัญหาที่ดินของรัฐบาล ซึ่งไม่ได้จำกัดเฉพาะการรื้อถอนสิ่งปลูกสร้าง แต่ยังมุ่งตรวจสอบต้นตอของการออกเอกสารสิทธิที่ไม่ถูกต้อง โดยเฉพาะรูปแบบ "ที่ดินบวม" และ "โฉนดลอย" ที่ถูกมองว่าเป็นช่องโหว่สำคัญของการบุกรุกที่ดินของรัฐ

หากผลการตรวจสอบพบว่าโฉนดหรือเอกสารสิทธิออกโดยมิชอบ ไม่ว่าจะออกเมื่อใดหรือผ่านมานานเพียงใด ภาครัฐยืนยันว่าจะดำเนินการเพิกถอนตามกฎหมาย เพื่อเรียกคืนพื้นที่ของรัฐและป้องกันไม่ให้เกิดการสวมสิทธิในอนาคต.