สรุปข่าว
รศ.ดร.เสรี ศุภราทิตย์ ผู้เชี่ยวชาญคณะกรรมการระหว่างรัฐบาลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (IPCC) และประธานกรรมการบริหาร Futuretales LAB, MQDC เตือนแนวโน้มสภาพอากาศกับความท้าทายในปี 2568 โดยระบุดังนี้
ปีที่ผ่านมา (2567) โลกต้องเผชิญกับสภาพอากาศร้อนที่สุด (WMO) ตามมาด้วยเหตุการณ์ความรุนแรงทั่วโลกรวมทั้งประเทศไทย การเกิดภัยแล้งต้นปี (ความเสียหายภาคเกษตรกรรม -6.4 % GDP หรือประมาณ 45,000 ล้านบาท โดยกระทรวงเกษตรฯ) น้ำท่วมรุนแรงกลางปีถึงปลายปี (ตั้งแต่ภาคเหนือถึงภาคใต้ ยกเว้นภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ความเสียหายกว่า 50,000 ล้านบาท โดยศูนย์วิจัยกสิกรไทยรายงานว่ามีผู้เสียชีวิตกว่า 30 คน จึงเกิดคำถามตามมาว่าปีนี้จะดีกว่า หรือแย่กว่าปีที่ผ่านมา ?
อุณหภูมิโลกยังสูงขึ้น ต้องจับตาอะไรบ้างในปี 2568
แบบจำลองหลากหลายมีการคาดการณ์ว่าในปี 2568 อุณหภูมิเฉลี่ยโลกยังคงมีแนวโน้มสูงขึ้น ส่งผลทำให้สภาพอากาศแปรปรวนมากขึ้นจากการสลับขั้วของปรากฎการณ์ Enso ทำให้ปี 2568 ยังคงเป็นปีที่ร้อน 3 ปีต่อเนื่อง โดยอุณหภูมิเพิ่มขึ้นเฉลี่ยใกล้แตะ 1.5 ℃ ซึ่งจะทำให้ระบบนิเวศ และชุมชนมีขีดจำกัดในการฟื้นตัว ช่วงเวลาคลื่นความร้อนมีแนวโน้มยาว และรุนแรงมากขึ้น โดยเฉพาะบริเวณภูมิภาคเอเชียใต้ ยุโรปใต้ และอเมริกาตอนบน ปรากฎการณ์เกาะความร้อน (Urban heat island) จะทำให้อุณหภูมิสูงขึ้นในเขตชุมชนเมืองที่มีประชากรหนาแน่น
ความถี่ และความรุนแรงของพายุมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น
มีการคาดการณ์ว่าพายุจะมีความถี่ และความรุนแรงเพิ่มขึ้นตลอดปี 2568 โดยเฉพาะพายุเฮอริเคน และพายุใต้ฝุ่นระดับ 4 และ 5 ในมหาสมุทรแอตแลนติก และมหาสมุทรแปซิฟิก (เนื่องจากอุณภูมิน้ำทะเลที่อุ่นขึ้น) ซึ่งจะมีอำนาจทำลายล้างต่อชีวิต และทรัพย์สินของประชาชนในพื้นที่เสี่ยงภัยมากขึ้น รวมทั้งการเกิดพายุฝนฟ้าคะนอง และพายุทอร์นาโดในแผ่นดิน บริเวณตอนกลางของอเมริกา และออสเตรเลีย
ระดับน้ำทะเลสูงขึ้นเป็นภัยคุกคามต่อชุมชนชายฝั่งทะเล
ระดับน้ำทะเลยังคงสูงขึ้นต่อเนื่องส่งผลกระทบต่อชุมชนชายฝั่งทะเลในปี 2568 โดยเฉพาะหลายๆประเทศ เช่น มัลดีฟส์ บังคลาเทศ ประเทศหมู่เกาะ รวมทั้งชุมชนบริเวณอ่าวหัวตัว ก ในอ่าวไทย (สมุทรสงคราม สมุทรสาคร กทม. และสมุทรปราการ) นอกจากนี้ชุมชนริมชายฝั่งทะเลยังต้องเผชิญกับภัยรวม (น้ำท่วมชายฝั่ง น้ำท่วมเมือง และน้ำหลากล้นตลิ่ง) จากทั้งน้ำทะเลสูงขึ้น และปริมาณฝนตกหนักมากขึ้น
ความไม่มั่นคงทางอาหาร
ความท้าทายในการคาดการณ์สภาพอากาศที่รุนแรงจากภัยแล้ง คลื่นความร้อน และปริมาณฝนที่ผิดปกติจะส่งผลกระทบผลผลิตภาคเกษตรกรรมในปี 2568 โดยเฉพาะผลผลิตจากพืชหลัก เช่น ข้าว ข้าวสาลี และข้าวโพดมีแนวโน้มลดลง นอกจากนี้ การขาดแคลนน้ำในหลายพื้นที่ (ทวีปแอฟริกา ภูมิภาคตะวันออกกลาง และอเมริกาใต้) จะซ้ำเติมทำให้ราคาอาหารสูงขึ้น รวมทั้งเกิดความไม่มั่นคงทางอาหาร
การบรรเทาผลกระทบ และการปรับตัว
การประยุกต์ใช้มาตรการต่างๆในการลดผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (การพัฒนาพลังงานสะอาด พลังงานหมุนเวียน) จะเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญในปี 2568 เนื่องจากมีต้นทุนที่ต่ำลง และเป็นเป้าหมายของการพัฒนาอย่างยั่งยืน สำหรับการปรับตัวเพื่อมุ่งไปสู่ความยืดหยุ่นต่อภัยคุกคามจากสภาพอากาศจะมีความท้าทายมากขึ้น โดยมีมาตรการที่สำคัญ เช่น การพัฒนาระบบเตือนภัยสภาพอากาศรุนแรง การวางผังเมืองให้ยืดหยุ่นต่ออุทกภัย และคลื่นความร้อน การส่งเสริมการอนุรักษ์น้ำ และการเกษตรอย่างยั่งยืน การลงทุนโครงสร้างพื้นฐานสีเขียว (Green infrastructure)
ที่มา:
รศ.ดร.เสรี ศุภราทิตย์, www.futuretaleslab.com
ที่มาข้อมูล : -
TNNThailand